Nu de apostolische visitatie aan bepaalde bisdommen, seminaries en religieuze instituten in Ierland is afgesloten, is het hier de bedoeling, in overeenstemming met wat in het communiqué van 6 juni 2011 bepaald is, om een algehele synthese te geven van de resultaten en de toekomstmogelijkheden zoals uitgelicht door de visitatie.

Onthouden moet worden dat de Vvsitatie van pastorale aard was; de bedoeling van de Heilige Vader was dat het “de bedoeling heeft de plaatselijke Kerk bij te staan op weg naar vernieuwing” (Brief van de Heilige Vader Paus Benedictus XVI aan de Katholieke van Ierland, 19 maart 2010). Het heeft niet de bedoeling de algemene verantwoordelijkheid van bisschoppen en religieuze oversten te vverangen of te verdringen, noch om “de algemene activiteiten van de plaatselijke rechters, noch de activiteiten van de Onderzoekscommissies ingesteld door het Ierse Parlement, nog het werk van welke wetgevende autoriteit die bevoegd is op het gebied van het voorkomen van misbruik van minderjarigen ook”… te verstoren (Communiqué van de Persdienst van de Heilige Stoel, 12 november 2010).

Met het uitvaardigen van deze samenvatting van de bevindingen van de apostolische visitatie, herhaalt de Heilige Stoel het gevoel van ontzetting en verraad dat de Heilige Vader heeft uitgedrukt in zijn Brief aan de Katholieken van Ierland over de zondige en criminele daden die aan de bron staan van deze crisis.

*****

De visitatie aan de bisdommen werd uitgevoerd in de vier metropolitane aartsbisdommen in de eerste maanden van 2011. De vier visitatoren, vergezeld door gekwalificeerde en bevoegde personen en in samenwerking met de aartsbisschoppen van de betrokken zetels, ontmoetten personen uit de verschillende categorieën genoemd in het communiqué van 12 november 2011, evenals anderen die gehoord wensten te worden, waaronder vertegenwoordigers van de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church.  Bijzondere voorrang werd gegeven aan de ontmoetingen met slachtoffers van misbruik, die werden verzekerd van de bijzondere nabijheid van de Heilige Vader. Een aantal van de aartsbisdommen hield zeer ontroerende boetevieringen in de kathedralen, bijgewoond door geestelijken en gelovigen, met in iedere viering deelname van de slachtoffers van misbruik. Deze vier visitaties hielden ook ontmoetingen met de suffragane bisschoppen in, en gaven voldoende informatie om een duidelijk beeld te scheppen van de situatie van de Kerk in Ierland, waardoor het niet nodig was de visitatie uit de breiden naar de suffragane bisdommen.

De visitatie aan de seminaries onderzocht de situatie in vier instituten: het Pauselijk Iers College in Rome, Saint Malachy’s College in Belfast, en twee instituten in het Aartsbisdom Dublin – Het Nationaal Seminarie, Saint Patrick’s College, Maynooth, en het Milltown Instituut van de Sociëteit van Jezus. All Hallows College in Dublin informeerde de visitator dat het niet langer een vormingsprogramma voor priesters aanbiedt en werd vervolgens buiten de visitatie gelaten. Voor het bezoek aan elk van de instituten was de visitator in staat om documentatie over de Colleges in kwestie te bestuderen. Bij aankomst, met de hulp van enkele bisschoppen en priesters, allen van tevoren goedgekeurd door de Congregatie voor het Katholiek Onderwijs, onderzocht de visitator, voor zo ver mogelijk, alle aspecten van priesterlijke vorming, zoals aangegeven in het perscommuniqué van 31 mei 2010. De visitator en zijn assistenten hadden individuele ontmoetingen met onderwijzers en seminaristen, evenals met andere die autoriteit hebben in de seminaries, waaronder de verantwoordelijken voor de bescherming van minderjarigen. Priesters die in de laatste drie jaar gewijd zijn werden ook uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek als zij dat wilden. Daarbij moet gezegd worden dat het Milltown Instituut, dat meer een academisch centrum is dan een seminarie, alleen werd onderzocht wat betreft de theologische vorming van toekomstige priesters.

De visitatie aan de religieuze instituten vond plaats na zorgvuldige studie van de antwoorden op de vragenlijst die aan alle instituten met religieuze huizen in Ierland was gestuurd. De vragenlijst had als doel om informatie naar voren te halen over de huidige preventiemaatregelen en het beleid van elk instituut en het effect van de huidige crisis op de leden van het instituut. De visitatoren hielden daarna verschillende bijeenkomsten met bisschoppen, oversten en onderwijzers van de verschillende gemeenschappen en met elke specifieke groep, waaronder misbruikslachtoffers, die om een ontmoeting verzocht hadden, evenals vertegenwoordigers van de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church. Er werden bijeenkomsten gehouden met leden van de Conferentie van Religieuzen van Ierland, zowel in de algemene vergadering en in regionale samenkomsten door het land. De visitatoren konden uitgebreide bezoeken brengen aan 31 instituten. Zij schatten dat zij gedurende het bezoek de kans hadden te spreken met een belangrijk deel van de religieuzen in Ierland.

Met het oog op de vernieuwing waar de Heilige Vader toe heeft opgeroepen, hebben de Congregatie voor de Bisschoppen en de Congregatie voor het Katholiek Onderwijs de informatie die de respectievelijke visitatoren hebben verzameld zorgvuldig bestudeerd. Met de bepalingen van het document Towards Healing and Renewal van de Ierse Bisschoppenconferentie in het achterhoofd, hebben zij hun conclusies aan de vier metropolitane aartsbischoppen en de kerkelijke autoriteiten van de bezochte seminaries doorgegeven, en daarin handelswijzen aangegeven. De aartsbischoppen en de kerkelijke autoriteiten hebben daarop gereageerd. De Congregatie voor Instituten van Godgewijd Leven en voor Gemeenschappen van Apostolisch Leven verstuurt eveneens haar conclusies naar de oversten van alle instituten van godgewijd leven en voor gemeenschappen van apostolisch leven met huizen in Ierland. Een Samenvattend Verslag zal ook aan de apostolisch nuntius gepresenteerd worden om te delen met de bischoppen van Ierland.

*****

Gedurende hun verblijf in Ierland konden de visitatoren zelf zien hoe zeer de tekortkomingen van het verleden hebben geleid tot een ontoereikend begrip van en antwoord op het vreselijke fenomeen van het misbruik van minderjarigen, niet in het minst van verschillende bisschoppen en religieuze oversten. Met een groot gevoel van pijn en schaamte moet erkend worden dat jonge mensen binnen de christengemeenschap werden misbruikt door geestelijken en religieuzen aan wiens zorg zij waren toevertrouwd, terwijl degenen die waakzaam hadden moeten zijn er vaak niet in slaagden dat effectief te zijn. Ja, er zijn “wonden [in] Christus’ lichaam” geslagen (Brief van de Heilige Vader Paus Benedictus XVI aan de Katholieke van Ierland, 19 maart 2010). Voor deze fouten moet wederom om vergeving worden gevraagd: van God en van de slachtoffers! Zoals de Zalige Johannes Paulus II al zei:”er is geen plaats binnen het priesterschap en het religieuze leven voor degenen die jongeren kwaad zullen doen” (Toespraak voor de Kardinalen van de Verenigde Staten, 23 april 2002).

Tegelijkertijd konden de visitatoren ook bevestigen dat er sinds de jaren ’90 toenemende stappen zijn gezet naar een groter bewustzijn van hoe ernstig het misbruikprobleem is, zowel in de Kerk als in de maatschappij, en hoe noodzakelijk het is om adequate maatregelen als antwoord te nemen.

De visitatie had ook als bedoeling om te bepalen of de structuren en procedures die sinds die periode door de Kerk in Ierland zijn opgezet adequaat waren om te verzekeren dat de tragedie van het misbruik van minderjarigen zich niet zal herhalen. Dit aangaande heeft de Heilige Stoel de volgende opmerkingen gemaakt:

Bijzondere aandacht werd gegeven aan de hulp die de Kerk in Ierland heeft gegeven aan slachtoffers van misbruik uit het verleden. Alle visitatoren erkennen dat er, te deginnen met de bischoppen en de religieuze oversten, veel aandacht en zorg is geweest voor de slachtoffers, zowel in de vorm van geestelijke en psychologische hulp alsook vanuit een juridisch en financieel standpunt. Het is daarom aanbevolen dat, in navolging van het voorbeeld van Paus Benedictus XVI in zijn ontmoetingen met slachtoffers van misbruik, de Ierse diocesane autoriteiten en die van de religieuze instituten veel tijd blijven besteden aan het luisteren naar en ontvangen van slachtoffers, en zo steun blijven bieden aan hen en hun families.

Hun ontmoetingen met de slachtoffers van misbruik hebben de visitatoren geholpen de verschillende aspecten van het probleem van het seksueel misbruik van minderjarigen dat in Ierland plaatsvond te begrijpen. De visitatoren en de Kerk in Ierland zijn dankbaar voor deze bijdrage en willen hen verzekeren dat hun welzijn een belangrijke zorg is voor de Kerk.

In hun ontmoetingen met de hoofdofficeren van de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church en verschillende diocesane functionarissen konden de visitatoren bevestigen dat de huidige normen van Safeguarding Children: Standards and Guidance Document for the Catholic Church in Ireland (Guidelines) worden opgevolgd. De visitatoren moedigen het proces aan dat al is begonnen door de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church om regelmatig de toepassing van de Guidelines te beoordelen. Het wordt aanbevolen dat dit proces om alle bisdommen en religieuze instituten met regelmaat te controleren met spoed wordt uitgevoerd.

In de afgelopen jaren is het werk van de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church zeer zorgvuldig en verreikend geweest, en om die reden dient het gesteund te worden door de bisschoppen, religieuze oversten en de hele gemeenschap van de Kerk in Ierland, en het zal voldoende mankracht en financiering moeten blijven krijgen.

De aartsbisschoppen van de bezochte aartsbisdommen hebben de verzekering gegeven dat alle nieuw-ontdekte misbruikzaken onmiddelijk voor zowel de bevoegde burgerautoriteiten als de Congregatie voor de Geloofsleer worden gebracht.

De regels in de Guidelines, evenals de procedures om ze toe te passen, moeten worden aangepast in overeenstemming met de aanwijzingen die op 2 mei 2011 door de Congratie voor de Geloofsleer zijn uitgegeven, en moeten ook periodiek worden herzien. De Guidelines moeten worden aangepast om een algemeen model te scheppen voor alle bisdommen en religieuze instituten, en ze zullen periodiek moeten worden herzien om toenemende effectiviteit te verzekeren in zowel de preventie alsook de reactie op misbruikzaken in alle noodzakelijke aspecten, voor het welzijn van alle betrokkenen.

In het licht van het tekort aan personeel dat getraind is in het kerkrecht, stonden de visitatoren op de noodzaak voor een reorganisatie van de kerkerlijke tribunalen van Ierland, uitgevoerd in samenwerking met de bevoegde dicasterieën van de Heilige Stoel, zodat de verschillende zaken die nog op een definitieve uitspraak wachten doelmatig kunnen worden verwerkt.

De visitatoren waren getroffen door de inspanningen van bisschoppen, priesters, religieuzen en leken door het hele land om de Guidelines uit te voeren en een veilige omgeving te scheppen. In de vier aartsbisdommen werden de resultaten van deze inspanningen als uitstekend beschouwd. Naast de grote aantallen vrijwilligers, merkten zij binnen de verschillende beschermende structuren de aanwezigheid op van mannen en vrouwen die de grootste professionaliteit ten dienste van de christengemeenschap stellen.

Tijdens de visitatie aan de seminaries werden de volgende elementen onderzocht: theologische leer over het priesterschap, seminarieleiding, vragen over de toelating van kandidaten tot het seminarie en hun beoordeling voor de wijding, het vormingsproces (menselijk, geestelijk, intellectueel en pastoraal), en mogelijke manieren om recent gewijde priesters te assisteren. Bijzondere aandacht was er voor de toelating van kandidaten en voor de geestelijke en menselijke vormingsprogramma’s die het seminaristen mogelijk moeten maken het priesterlijk celibaat trouw en met vreugde te beleven. De visitatie aan de seminaries gaf prioriteit aan kwesties die de bescherming van minderjarigen betroffen.

Dit aangaande heeft de Heilige Stoel de volgende opmerkingen gemaakt:

De visitatie kon vaststellen dat er toegewijde vormingsverantwoordelijken op de Ierse seminaries, zijn, toegewijd aan het werk van de priesteropleiding. De seminaristen zelf werden over het algemeen geprezen voor hun menselijke en geestelijke kwaliteiten en voor hun motivatie en toewijding aan de Kerk en haar missie. De studie wordt serieus genomen, en er is aandacht voor menselijke en geestelijke vorming.

Elk seminarie heeft duidelijke regels ter bescherming van kinderen en de Ierse seminaries zijn toegewijd aan de educatie van toekomstige priesters met een breed begrip van alles dat te maken heeft met de bescherming van minderjarigen binnen de Kerk.

Voor de verdere verbetering van de seminaries is voorgesteld dat, waar nodig:

de aangeboden vorming geworteld is in authentieke priesterlijke identiteit, dat een systematischer voorbereiding biedt voor een leven van priesterlijk celibaat door een gepast evenwicht te bewaren tussen menselijke, geestelijke en kerkelijke dimensies;

structuren van bisschoppelijke leiding over de seminaries worden versterkt;

consistentere toelatingscriteria worden ingevoerd – dit houdt in dat het seminarie, in overleg met het bisdom, de toelaatbaarheid van kandidaten onderzoekt en bepaalt;

er meer zorg wordt gedragen voor de intellectuele vorming van seminaristen, verzekerend dat het in volledige overeenstemming is met het Magisterium van de Kerk;

diepgaande vorming op het gebied van kinderbescherming in het academische programma wordt opgenomen, met meer pastorale aandacht voor slachtoffers van seksueel misbruik en hun families;

het pastoraal programma opnieuw wordt geëvalueerd, verzekerend dat het sacramenteel, priesterlijk en apostolisch is, en zorgt voor de voorbereiding van kandidaten op het vieren van de sacramenten en het preken;

de seminariegebouwen exclusief worden gebruikt voor seminaristen van de plaatselijke Kerk en voor hen die hen voorbereiden op het priesterschap, om een sterke priesterlijke identiteit te garanderen.

De taak die door de Heilige Stoel aan de visitatoren van religieuze huizen was toevertrouwd was was tweevoudig: 1) te verzekeren dat alle religieuze congregaties adequate protocollen hebben voor de bescherming van kinderen en deze ook toepassen; en 2) de leden van instituten en gemeenschappen aanmoedigen tot een hernieuwde vitaliteit in hun leven en missie als religieuzen of leden van gemeenschappen van apostolisch leven. In een geest van samenwerking met de bisschoppen, geestelijkheid en lekengelovigen van Ierland, worden de oversten en leden van instituten van godgewijd leven en gemeenschappen van apostolich leven aangemoedigd om de hulpmiddelen die hen ter beschikking staan te ontwikkelen, zodat zij beter toegerust zijn om de noden te ledigen van hen die nog steeds lijden onder de gevolgen van misbruik. In het licht van de immense bijdrage die zij in het verleden aan het leven van de Kerk in Ierland hebben gedaan en hun buitengewone missionaire bereik over de hele wereld, moeten godgewijde personen hun toewijding vernieuwen aan het bouwen van gemeenschappen die in staat zijn hun leden wederzijdse steun te bieden op de weg naar heiligheid en in staat zijn om effectief bij te dragen aan de vernieuwing van de hele plaatselijke Kerkgemeenschap.

Dit aangaande heeft de Heilige Stoel de volgende opmerkingen gedaan:

De religieuzen in Ierland zullen zich bij de bisschoppen voegen in wederzijde bezinning, planning en steun, en zo de werktuigen van dialoog en gemeenschap die door het Magisterium zijn voorzien (vg. Mutuae Relationes) opnieuw tot leven brengen. De bisschoppen zelf zullen het proces van hernieuwde dialoog en ware samenwerking op het gebied van kinderbescherming opstarten en leiden, en ook zoeken naar een effectievere en diepgaande gemeenschap tussen verschillende en aanvullende charisma’s in de plaatselijke Kerk.

De oversten van elk instituut in Ierland zullen een programma ontwerpen voor een hernieuwde focus, in de komende drie jaar,  op de fundamentele bronnen van het instituut, in het bijzonder de navolging van Christus als geopenbaard in de Schrift en vervat in de Apostolische Traditie van de leer van de Kerk, het beleven van hun geloften in een hedendaagse context, en het leven, werk en charisma van de stichter van het instituut (Perfectae Caritatis; Vita Consecrata).

Alle instituten dienen een audit te houden van hun persoonsbestanden, als deze nog niet heeft plaatsgevonden. Zoals bij de bisdommen moet elke religieuze congregatie, actief en contemplatief, een regelmatige audit uitvoeren over het uitvoeren van de regels in de Guidelines, in samenwerking met de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church.

Hoogste oversten moeten, met de leden van hun instituten, concrete middelen ontwerpen om gebedsgemeenschappen, gemeenschapsleven en missie te doen herleven.

De religieuzen in Ierland worden gevraagd om de ontwikkeling van een gezamenlijke handreiking naar diegenen die lijden onder de gevolgen van misbruik te overwegen.

Gebaseerd op het voorstel van de visitatoren en de observaties van verschillende dicasterieën van de Heilige Stoel, word het aangeraden dat de bisschoppen van Ierland en de religieuze oversten, in samenwerking met de National Board for Safeguarding Children in the Catholic Church, de huidige Interim Guidance – Leave from Sacred Ministry and Apostolate for Clergy and Religious moeten blijven onderzoeken en herzien, met het oog op:

Het formuleren van richtlijnen voor het behandelen van de verschillende zaken van diegenen die beschuldigd zijn, maar waarvan het Openbaar Ministerie heeft besloten niet verder te handelen.

Het formuleren van beleid aangaande de vals beschuldigden en hun terugkeer in het pastoraat.

Het formuleren van beleid aangaande de pastorale zorg voor diegenen die veroordeeld zijn voor misbruik: de gepaste omgeving en de voorwaarden waaronder zulke daders dienen te leven.

*****

De visitators hebben kunnen vaststellen dat de pijnlijke gebeurtenissen van de laatste jaren, naast het lijden van de slachtoffers, ook vele wonden hebben geopend binnen de Ierse katholieke gemeenschap. Vele leken hebben een verlies aan vertrouwen in hun priesters gemeld. Vele goede priesters en religieuzen hebben zicht onterecht besmet gevoeld vanwege de associatie met de beschuldigden in de publieke opinie; sommigen hebben zich niet voldoende verdedigd gevoeld door hun bisschoppen en oversten. Deze zelfde bisschoppen en oversten hebben zich vaak geïsoleerd gevoeld in hun confrontatie met de golven van verontwaardiging en soms hebben zij het moeilijk gevonden om het eens te worden over een gezamenlijke manier van handelen.

Aan de andere kant heeft deze tijd van beproeving ook de voortdurende vitaliteit van het geloof van het Ierse volk aan het licht gebracht. De visitatoren hebben opgemerkt hoe vele bisschoppen, priesters en religieuzen hun roeping beleven, evenals de menselijke en geestelijke banden tussen gelovigen in een tijd van crisis, het diepe geloof van vele mannen en vrouwen, een opmerkelijk grote betrokkenheid van leken in de structuren van kinderbescherming, en de hartelijke toewijding van bisschoppen en religieuze oversten in hun dienstwerk aan de christengemeenschap.

Dit zijn slechts enkele van de tekens van hoop die de visitatoren hebben herkent, naast de verschillende moeilijkheden, in het leven van de Kerk in Ierland. Het is van het grootste belang dat, op een moment in de geschiedenis dat getekend is door snelle culturele en maatschappelijke verandering, alle componenten van de Kerk in Ierland in de eerste plaats een oproep tot gemeenschap horen: gemeenschap onder de bisschoppen zelf en met de opvolger van Petrus; gemeenschap tussen diocesane bisschoppen en hun geestelijken; gmeenschap tussen pastores en leken; en gemeenschap tussen bisdomsstructuren en gemeenschappen van gewijd leven – gemeenschap die niet alleen door menselijke overeenkomsten of strategieën wordt bereikt, maar bovenal door nederig te luisteren naar het Woord van God en naar wat de Heilige Geest geeft en van de Kerk vraagt in onze tijd. Alleen een verenigde Kerk kan een doeltreffende getuige van Christus in de wereld zijn.

Onder de pastorale prioriteiten die het sterkst naar voren kwamen is de noodzaak voor een diepere vorming in de geloofsinhoud voor jonge mensen en volwassenen; een brede en goed uitgewerkte voortgaande theologische en geestelijke vorming voor geestelijken, religieuzen en lekengelovigen; een nieuwe focus op de rol van de leken, die geroepen zijn om zowel binnen de Kerk als als getuigen voor de maatschappij actief te zijn, in overeenstemming met de sociale leer van de Kerk. Er is noodzaak om de bijdrage van de nieuwe bewegingen te benutten, om zo beter de jongere generatie te bereiken en een hernieuwd enthousiasme te geven aan het christelijk leven. Een zorgvuldige beoordeling is nodig van de training van godsdienstonderwijzers, de katholieke identiteit van scholen en hun relatie met de parochies waar zij toe behoren, om zo een goede en uitgebalanceerde educatie te garanderen.

Omdat de visitatoren ook een bepaalde neiging opmerkten, niet overheersend maar toch vrij wijdverspreid onder priesters, religieuzen en leken, om theologische opvattingen te hebben die niet overeenkomen met de leer van het Magisterium, verdient deze ernstige situatie bijzondere aandacht, vooral gericht op verbeterde theologische vorming. Het moet benadrukt worden dat afwijken van de fundamentele leer van de Kerk niet de authentieke weg naar vernieuwing is.

De visitatie zette ook vraagtekens bij de huidige configuratie van bisdommen in Ierland en hun mogelijkheden om adequaat te reageren op de uitdagingen van de Nieuwe Evangelisatie. De Heilige Stoel en de plaatselijke bisschoppen zijn al begonnen met ee gezamenlijke reflectie hierover, waarin de gemeenschappen in kwestie worden betrokken, met het oogpunt om diocesane structuren aan te passen om deze beter geschikt te maken voor de huidige missie van de Kerk in Ierland.

Tenslotte toonde de visitatie de grote noodzaak aan voor de Ierse katholieke gemeenschap om haar stem te laten horen in de media en om een goede relatie te creëren met degenen die op dit gebied actief zijn, om de waarheid van het Evangelie en het leven van de Kerk bekend te maken.

*****

Op haar beurt herinnert de Heilige Stoel aan het voortdurende belang van de Apostolische Brief Novo Millennio Ineunte, die een algehele visie voorstelt dat een nuttig licht kan schijnen op de pastorale prioriteiten van de Kerk in Ierland en op de speciale aandacht die gegeven moet worden aan de jongere generatie. Het aankomende Internationale Eucharistisch Congres zal zeker een belangrijke stap in dit proces zijn, evenals de daaropvolgende Nationale Missie, die hopelijk alle leden van de Kerkgemeenschap een vruchtbare kans voor gebed, algemene bezinning en onderwijs over de inhoud van de christelijke geloofsbelijdenis zal bieden, in harmonie met de visie van de Heilige Vader voor het aankomende Jaar van het Geloof. Zoals Paus Benedictus zei in zijn Brief aan de Katholieke van Ierland: “Door middel van intens gebed tegenover de ware aanwezigheid van de Heer kunt u eerherstel krijgen voor de zonden van misbruik die zoveel schade hebben berokkend, en tegelijkertijd de genade van hernieuwde kracht en een dieper bewustzijn van de missie afsmeken voor alle bisschoppen, priesters, religieuzen en lekengelovigen.”

Uit naam van de Heilige Vader moet er wederom hartelijk dankbaarheid worden uitgedrukt voor allen die zo vrijgevig hebben gewerkt om een vruchtbare uitkomst van de apostolische visitatie te verzekeren – in de eerste plaats, de visitatoren en hun assistanten, en dan de hele katholieke gemeenschap van Ierland: de lekengelovigen, waaronder de verschillende misbruikslachtoffers, de bisschoppen, de geestelijkheid en de religieuze gemeenschappen die zo goed hebben gereageerd op dit concrete teken van de bekommernis van de opvolger van Petrus om de toekomst van de Kerk in Ierland.

De apostolische visitatie moet nu als compleet worden beschouwd. De Heilige Stoel vertrouwd haar conclusies toe aan de verantwoordelijkheid van de bisschoppen, geestelijkheid, religieuzen en lekengelovigen van Ierland, in de hoop dat zij vruchten zullen dragen die het proces van genezing, herstel en vernieuwing, die Paus Benedictus XVI zo zeer verlangt voor de geliefde Kerk in Ierland, waardig zullen zijn.