Brief aan de priesters

Beste priesters,

Op het aankomende feest van het Heilig Hart van Jezus (15 juni 2012) zullen we, zoals gewoonlijk, de Wereldgebedsdag voor de Heiliging van de Geestelijkheid vieren. De uitdrukking uit de Schrift: “Want dit is de wil van God: dat u zich heiligt!” (1 Tess. 4:3), hoewel gericht aan alle christenen, verwijst in het bijzonder naar ons priesters, omdat wij de uitnodiging hebben aanvaard “ons te heiligen” en “bedienaar van de heiliging” te worden voor onze broeders. In ons geval is deze “wil van God zogezegd, dubbel en tot in het oneindige vermenigvuldigt, en we moeten het in alles wat we doen navolgen. Dit is ons prachtige lot: we kunnen niet geheiligd worden zonder aan de heiliging van onze broeders te werken, en we kunnen niet aan de heiliging van onze broeders werken tenzij we eerst aan onze eigen heiligheid hebben gewerkt en blijven werken.

De Kerk het nieuwe millennium inleidend, herinnerde de Zalige Johannes Paulus II ons eraan dat dit “volmaaktheidsideaal,”dat aan ieder moet worden aangeboden, absoluut normaal is: Als men aan een doopleerling de vraag stelt: “Wil je gedoopt worden?”, vraagt men hem tezelfdertijd: “Wil je heilig worden?”[1].

Op de dag van onze priesterwijding weerklonk dezelfde doopvraag in ons hart, en riep ons op tot een persoonlijk antwoord; maar het is ons ook toevertrouwd zodat wij, de schoonheid en kostbaarheid ervan koesterend, het aan de gelovigen kunnen richten. Dit betekent niet dat we ons niet bewust zijn van onze persoonlijke tekortkomingen, of van de schuld van anderen die voor de wereld schande over het priesterschap hebben gebracht. Tien jaar later – in bechouwing nemend dat de situatie steeds ernstiger is geworden – moeten we de woorden die Johannes Paulus II op Witte Donderdag 2002 uitsprak met grotere kracht en aandrang laten weerklinken in ons hart: “Tevens op dit moment worden wij als priesters persoonlijk en diep geraakt door de zonden van sommigen van onze broeders die de genade van de wijding hebben verraden door toe te geven aan zelfs de zwaarste vormen van mysterium iniquitatis in de wereld. Zware schande wordt gegeven, met als gevolg date r een donkere schaduw van verdenking wordt geworpen over alle andere goed epriesters die hun dienstwerk met eerlijkheid en integriteit, en vaak met heldhaftige zelfopoffering, uitvoeren. Terwijl de Kerk haar zorg voor de slachtoffers toont en streeft in waarheid en gerechtigheidte reageren op elk van deze pijnlijke situaties, worden wij allen – ons bewust van menselijke zwakte, maar vertrouwend op de genezende kracht van de goddelijke genade – geroepen het ‘mysterium Crucis‘ te omarmen en ons zo steeds meer toe te wijden aan de zoektocht naar heiligheid. We moet God in Zijn Voorzienigheid smeken om een volledige opwekking van die idealen van totale zelfgave aan Christus die de basis zijn van het priesterlijk dienstwerk” [2].

Als bedienaar van Gods genade weten we dat de zoektocht naar heiligheid altijd opnieuw kan beginnen door boete en verzoening. Maar we voelen ook de noodzaak, als individuele priesters, erom te vragen namens alle priesters en voor alle priesters [3]. Ons geloof wordt verder versterkt door de uitnodiging van de Kerk om de Porta fidei wederom  binnen te gaan, samen met al ons gelovigen. Zoals we weten is dit de title van de Apostolische Brieven waarmee de Heilige Vader Benedictus XVI het Jaar van het Geloof uitriep dat op 12 oktober 2012 zal beginnen.

Het is wellicht nuttig om de omstandigheden van deze uitnodiging nader te bekijken. Het vindt plaats op de vijftigste verjaardag van de opening van het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie (11 oktober 1962) en op de twintigste verjaardag van de uitgave van de Katechismus van de Katholieke Kerk (11 oktober 1992). Bonvendien zal de Algemen Vergadering van de Bisschoppensynode plaatsvinden op 12 oktober en het thema daarvan zal zijn “De nieuwe evangelisatie voor het doorgeven van het Christelijk geloof”.

Er zal daarom van ons worden verwacht om diepgaand te werken aan elk van deze “hoofstukken”:

– over het Tweede Vaticaans Concilie, zodat het wederom kan worden aangenomen als “de grote genade waarvan de Kerk in de twintigste eeuw heeft mogen genieten”: “een kompas, waarop wij kunnen vertrouwen, om ons te oriënteren bij het begin van deze eeuw”, “een grote kracht … voor de steeds noodzakelijke vernieuwing van de Kerk” [4];

– over de Katechismus van de Katholieke Kerk, dat het werkelijk aangenomen en gebruikt mag worden als “een waardevol en gezagvol instrument ten dienste van de Kerkgemeenschap en als een betrouwbare norm voor het geloofsonderricht” [5];

– over de voorbereiding van de volgende Bisschoppensynode, zodat het werkelijk “een gunstige gelegenheid [..] die heel de Kerkelijke structuur inleidt in een tijd van bijzondere overweging en herontdekking van het geloof” [6] mag zijn.

Voorlopig – als inleiding op dit werk – kunnen we ons kort bezinnen op de aanwijzing van de paus, waar alles op gericht is: “Het is de liefde van Christus die ons hart vervult en ons aanspoort om te evangeliseren. Vandaag, evenals toen, zendt Hij ons op de wegen van de wereld om Zijn Evangelie aan alle volken van de aarde te verkondigen (vg. Matt. 28:19). Door Zijn liefde trekt Jezus Christus de mensen van alle generaties tot zich: in alle tijden roept Hij de Kerk bijeen door haar de verkondiging van het Evangelie toe te vertrouwen; dit is een altijd nieuwe opdracht. Daarom is ook vandaag voor de nieuwe evangelisatie een overtuigder engagement van de Kerk nodig, om de vreugde van het geloven te herontdekken en opnieuw het enthousiasme te vinden dat het geloof meedeelt” [7]

“De mensen van alle generaties”, “alle volkeren van de aarde”, “nieuwe evangelisatie”: tegenover zo’n brede horizon moeten wij priesters ons afvragen hoe en waar zulke beweringen samen kunnen komen en blijven staan. Zo kunnen we beginnen met de constatering dat de Katechismus van de Katholieke Kerk zelf begint met een universele blik, de erkenning van de menselijke ‘capaciteit’ voor God; maar doet dit door te kiezen – als haar eerste citaat – de volgende tekst van het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie: “De diepste grond [“eximia ratio”]van de menselijke waardigheid is gelegen in de roeping van de mens tot gemeenschap met God. Reeds vanaf zijn geboorte wordt de mens uitgenodigd tot een dialoog met God: immers, hij bestaat alleen, doordat hij door God uit liefde [“ex amore”] is geschapen en door Hem altijd uit liefde [“ex amore”] in stand wordt gehouden; hij leeft niet volledig volgens de waarheid, als hij die liefde niet vrijwillig erkent en zich niet aan zijn Schepper toevertrouwt. Maar veel van onze tijdgenoten zien deze innerlijke levensverbondenheid met God in het geheel niet of verwerpen haar uitdrukkelijk” [8].

Hoe kunnen we vergeten dat, met de tekst die hierboven geciteerd is – en in de rijkdom van de gekozen bewoordingen – de Concilievaders rechtstreeks wilden spreken to atheïsten, de enorme waardigheid van de roeping waarvan zij waren afgeweken hooghoudend? En dat deden zij met dezelfde woorden die gebruikt werden om de christelijke ervaring, op het hoogtepunt van haar mystieke instensiteit, te omschrijven! De Apostolische Brief Porta Fidei begint ook met te zeggen dat het “toegang [geeft] tot het leven in gemeenschap met God”, wat betekent dat het ons in staat stelt om rechtstreeks ondergedompelt te worden in het centrale mysterie van het geloof dat wij geroepen zijn te verkondigen: “Het geloof belijden in de Drie-eenheid – Vader, Zoon en Heilige Geest – staat gelijk met te geloven in één enkele God die Liefde is” (idem. n. 1).

Dit alles moet op bijzondere wijze weerklinken in ons hart en hoofd, ons bewust maken van de grootste tragedie van onze tijd. Christelijke landen worden niet langer verleid toe te geven aan een algemene vorm van atheïsme (zoals dat in het verleden het geval was) dat voortkomt uit het vergeten van de schoonheid en warmte van de Drieëne Openbaring. Tegenwoordig zijn het vooral priesters die, in hun dagelijkse aanbidding en dienstwerk, alles moeten doorverwijzen naar de Drieëne Gemeenschap: alleen door daar te beginnen en zichzelf erin onder te dompelen kan de gelovige werkelijk het gelaat van de Zoon van God en van Zijn plaats in de huidige tijd ontdekken, en werkelijk het hart van iedere mens en het thuisland waartoe zij geroepen zijn bereiken. Alleen zo kunnen wij priesters de waardigheid van de moderne mens, het gevoel van menselijke relatie en sociaal leven, en het doel van het geheel van de schepping herstellen. “Geloven in één enkele God die Liefde is”: geen enkele nieuwe evangelisatie zal echt mogelijk zijn tenzij wij christenen in staat zijn om de wereld wederom te verrassen en te bewegen door de aard van onze God die Liefde is, in de Drie Goddelijke Personen die het uitdrukken en ons in hun eigen bestaan betrekken, te verkondigen.

De moderne wereld, met haar steeds pijnlijker en verontrustender verwondingen, heeft de Drieëne God nodig, en de Kerk heeft de taak Hem te verkondigen. Om deze taak te volbrengen moet de Kerk onafscheidelijk verbonden blijven met Christus en Hem nooit verlaten; zij heeft heiligen nodig die “in het hart van Jezus” wonen en gelukkige getuigen zijn van Gods Drieëne Liefde. En om de Kerk en de wereld te dienen moeten priesters heiligen zijn!

Uit het Vaticaan, 26 maart 2012, Hoogfeest van de Aankondiging aan de Heilige Maagd Maria

Mauro Kard. Piacenza, Prefect

Celso Morga Iruzubieta, Tit. Aartsbisschop van Alba Marittima, Secretaris

— — —

Noten

[1] Apostolische Brief Novo millennio ineunte, n. 31.

[2] JOHANNES PAULUS II, Brief aan Priesters op Witter Donderdag 2002.

[3] CONGREGATIE VOOR DE GEESTELIJKHEID, De Priester, bedienaar van Goddelijke Genade. Een hulkmiddel voor biechtvaders een geestelijk leidsmannen, 9 maart 2011, 14-18; 74-76; 110-116 (de priester als boeteling en geestelijk discipel)

[4] Vg. Porta fidei, n.5.

[5] CVg. Idem., n. 11.

[6] Idem., n. 4.

[7] Idem., n. 7.

[8] Gaudium et Spes, n. 19, en Katechismus van de Katholieke Kerk n. 27.

One thought on “Brief aan de priesters”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s