Homilie voor het 10-jarig jubileum van Iuventutem en de jaarlijkse Summorum Pontificum pelgrimstocht

Wij katholieken hebben een vreemd geloof: onze planeet Aarde is een zandkorrel in een ongelofelijk groot universum en wij geloven dat de Zoon van God op dit kleine vlekje kwam leven om ons te onderwijzen en te verlossen.

Wij geloven in engelen, geestelijke wezens buiten ons fysieke universum; in Rafaël, één van de zeven die voor God staan, die Tobias genas en hem de waarheid onderwees.

Wij willen de waarheid kennen en liefhebben en hopen deze kostbare maar levensbrengende waarheid  te verspreiden. We willen door Rafaël worden genezen als we uit het troebele water komen.

Vanavond zouden we op uw pelgrimstocht naar de Urbs Aeterna de heiligen Petrus en Paulus, stichters van de Kerk in de stad Rome, gedenken.

Petrus was natuurlijk het eerste hoofd van de christelijke gemeenschap in deze hoofdstad van het Romeinse Rijk, dat in het westen 600 jaar bestond en nog eens 1000 jaar in het oosten. Petrus was de eerste paus.

En bij deze gelegenheid zijn enkele woorden over het pausschap niet ongepast, want de paus is de opvolger van de heilige Petrus als hoofd van de Kerk en bisschop van Rome, en het pausschap is één van de meest verbazingwekkende instituten in de geschiedenis is; het oudst bestaande ambt of heerschappij.

China had enkele honderden jaren voordat Rome een bisschop had wel een keizer, maar China heeft geen keizers meer! Honderden jaren voordat er een koning van Engeland was, was er een bisschop in Rome. Zelfs seculier gezien is het pausschap buitengewoon, maar voor ons is het katholieke religieuze belang eindeloos veel groter.

Het ambt of de rol van Petrus is goed bekend uit het Nieuwe Testament. In hoofdstuk 16 van het Evangelie van Mattheus, nadat Petrus had gezegd dat Onze Heer de Zoon van God was, werd hij aangewezen als de rotsmens waarop de Kerk is gebouwd. Jezus is natuurlijk de centrale figuur in het katholieke geloof, maar Petrus is de belangrijkste funderingssteen in de apostolische basis van de universele kerkgemeenschap.

De Kerk is niet gebouwd op de rots van het geloof van Petrus, zoals een populaire hymne beweert, maar op Petrus zelf, ondanks zijn fouten en mislukkingen. Jezus gaf Simon de nieuwe naam Petrus, de rotsmens, In het Engels hebben de woorden ‘Petrus’ en ‘rots’ een verschillende oorsprong, maar in het Grieks, Latijn en Italiaans zijn het bijna dezelfde woorden. In deze tekst worden aan Petrus de sleutels van het Koninkrijk gegeven en de macht om te binden en los te maken. De bedoeling van deze tekst is niet uniek in het Nieuwe Testament, want in hoofdstuk 21 van het Evangelie van Johannes wordt Petrus opgedragen de schapen te voeden en in hoofdstuk 22 van Lucas krijgt hij de opdracht om zijn broeders te sterken. Hij komt altijd als eerste in de lijst van de apostelen.

In de loop van 2000 jaar is deze theologische basis verder ontwikkeld en veranderd. Het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) wilde het werk van het Eerste Vaticaans Concilie (1870) afmaken, door te erkennen dat, zoals Petrus één van de twaalf apostelen was, de paus wordt bijgestaan door de andere bisschoppen over de hele wereld, en zo het Bisschoppencollege vormt.

Dit college en alle synodes werken door middel van consensus en leerstellingen en pastorale praktijken die alleen door consensus kunnen veranderen.

Paus Franciscus is de 266e paus en in de geschiedenis zijn er 37 valse of antipausen gewezen. Van de achtste tot de negentiende eeuw heersten de pausen over het grootste deel van centraal-Italië, een gebied dat bekend stond als de Pauselijke Staten. In de laatste 150 jaar, ongeveer, is de Kerk geleid geweest door pausen die beter, wijzer, heiliger en beter ontwikkeld waren dan het historische pauselijke gemiddelde van de twee millennia.

Er zijn drie bijzonder moeilijke perioden geweest. In de eerste plaats in de tiende eeuw, toen een reeks pausen onder de controle vielen van een plaatselijke edelvrouw met de naam Marozia. Ten tweede in de 14e eeuw toen de pausen in Avignon in zuid-Frankrijk gevestigd waren en werden achtervolgd door meerdere pretendenten tot het pausschap toen ze naar Rome terugkeerden. En in de 16e eeuw, de tijd van de Protestantse Reformatie en de Renaissance, toen vele pausen indrukwekkende heersers en begunstigers van de kunsten waren, maar geen van hen overmatig geïnteresseerd in religie was.

Nog eerder was de rol van de pausen een belangrijke factor in de uiteindelijke breuk tussen de oosterse en westerse kerken, tussen het Katholicisme en de Orthodoxie in 1054.

De rol van de opvolger van Petrus is altijd van vitaal belang geweest voor het christelijke en katholieke leven, vooral als een maatstaf voor leerstellige trouw en oplosser van disputen, zowel pastorale als leerstellige.

Tegenwoordig zijn we geneigd om gemeenschappen, instanties en individuen te beoordelen naar de criteria van de moderniteit. Niemand wil graag ouderwets genoemd worden en bijna iedereen wil graag als ‘up to date’ beschouwd worden. In de vroegere wereld dachten ze niet helemaal zo, en de publieke opinie keek vaak terug naar de gouden eeuwen, echt of ingebeeld.

De vragen van de vroege christenen waren anders, want zij wilden weten of het onderricht van hun bisschoppen en priesters overeen kwam met wat Christus had onderwezen.

In een tijd voor boeken en radio, lang voordat je informatie kon opzoeken via Google, vroegen christenen zich af wat de kerken die de apostelen gesticht hadden als de apostolische en ware vroege christelijke leer beschouwden. Jeruzalem, Antiochië, Alexandrië en Rome waren zulke kerken en Constantinopel werd daar in de 4e eeuw aan toegevoegd, hoewel die kerk zeker niet door een apostel gesticht was.

Onder die kerken had Rome echter de eerste plaats als belangrijkste garantie van de orthodoxie, omdat zowel Petrus en Paulus daar de marteldood waren gestorven en uiteraard ook omdat Petrus door Christus zelf als rotsmens was benoemd. De apostolische traditie, in de eerste plaats door Christus aangekondigd en geworteld in de Schrift, is de maatstaf voor de waarheid en ware pastorale praktijk. De leer ontwikkeld zich – we begrijpen de waarheid steeds meer – maar in de katholieke geschiedenis komen geen leerstellige saltos voor.

Onze vijanden zien vaak beter dan wij hoe belangrijk het pausschap is. In elk land waar communisten aan de macht kwamen probeerden ze de plaatselijke katholieken van de paus te scheiden door nationale, zogenaamde ‘patriotische’, Kerken op te richten. Van Hitler weten we dat hij, als hij de Tweede Wereldoorlog zou hebben gewonnen, in elk katholiek land een paus zou aanstellen. Napoleon zette twee pausen gevangen, waarvan er één in gevangenschap stierf.

Het verhaal van de pausen is vreemder dan fictie, maar de bijdragen van de vele goede pausen wegen veel zwaarder dan de zonden en fouten van de minderheid.

Op dit moment hebben we één van de meer ongewone pausen in de geschiedenis, die een bijna ongekende populariteit geniet. Hij doet geweldig werk in het ondersteunen van de financiële hervormingen.

In de komende twaalf maanden hebben we allemaal een belangrijke taak: uitleggen en het opbouwen van een consensus uit de huidige verdeeldheid. Haat of woede in ons hart, het aangaan van steriele polemieken tegen een verrassend klein aantal katholieke tegenstanders, is contraproductief. Het is onze taak om de noodzaak van bekering duidelijk te maken, de aard van de Mis, de zuiverheid van het hart dat de Schrift vraagt om de Heilige Communie te ontvangen. Wij, en in het bijzonder jullie jonge mensen, moeten dit in liefde voorleven, een reden geven voor jullie hoop. Dit is een unieke kans die we in Gods naam moeten grijpen.

Daarom sluit ik af met het gebed dat ik als kind heb geleerd. “Moge de Heer de Heilige Vader, Paus Franciscus, bewaren en hem leven schenken, hem beschermen op aarde en hem niet overleveren aan de handen van zijn vijanden”.

In de naam van de Vader, en de Zoon en de Heilige Geest.

Amen.

George Kardinaal Pell

Kardinaal-Prefect

Secretariaat voor de Economie

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s