Ons geloof bewaren

De krantenkop klonk zo bekend. Weer een groep ‘sprak het Vaticaan aan’ over iets. Deze keer over het vasthouden aan de tijdloze leer van de Kerk dat alleen mannen geroepen zijn tot het Sacrament van deWijding.

Je kan het niet al te oneens zijn met de inhoud van het artikel, dat bepaalde kleine groeperingen in Noord-Amerika, Oostenrijk en Australië (en ook België – Ed.), het standaard rijtje, protesteren tegen deze specifieke leer van de Kerk.

Wat wel frustreert is de toon van de kop en het artikel, dat ‘het Vaticaan’ zulk een bizar, gedateerd, onderdrukkend ‘beleid’ heeft dat ‘herzien’ moet worden zodat zulke ‘beleidslijnen vanuit Rome’ beter passen binnen het verlichte denken van vandaag.

Je zou haast denken dat leiders in ‘het Vaticaan’ geregeld bijeenkomen om te bepalen welke ‘regels’ ze nu weer moeten uitvaardigen of handhaven, of welke vernaderingen in procedures ze moeten invoeren om te verzekeren dat de Kerk relevanter is.

Hoewel dit de aanname is van de meeste mensen die tegen de Kerk in proberen te gaan, is het toch een onjuiste aanname.

‘Het Vaticaan’ is een stuk grond ter grote van een golfbaan aan de oever van de rivier de Tiber in Rome. Het is toevalligerwijs ook de woonplaats van de opvolger van de man die begraven ligt op dit stuk land, onder de schitterende basiliek die zijn naam draagt, de Sint Pieter.

Deze kleine 44 hectare, ‘Het Vaticaan’ heeft in het geheel geen authoriteit om de leer van de Kerk te veranderen. Haar heilige taak is des te meer om het erfgoed van het geloof, dat we hebben ontvangen door de openbaring, uit de Bijbel, van Jezus, van Zijn apostelen, te bewaren en door te geven.

Dus, impliceren dat de opvolger van Sint Petrus, Paus Benedictus XVI, en zijn naaste medewerkers regelmatig bijeenkomen als een politieke instantie om de laatste opiniepeilingen te lezen en ‘het Kerkbeleid te veranderen”, zoals het wijden van alleen mannen, is onnozel.

Noem het hoe je wilt – ‘het Vaticaan’, ‘Rome’, ‘de paus’, ‘de Heilige Stoel’, ‘het Magisterium’ – hoe je het ook noemt, het ‘verzint’, ‘veranderd’, of ‘vaardigt’ geen nieuwe leerstellingen uit. Het erft ze, ontvangt ze, ‘doorgegeven’ (van het Latijnse woord traditio) van de Traditie.

Ja, het kan zich herberaden op hoe de waarheid die haar is toevertrouwd beter kan worden uitgelegd, of geloofwaardiger kan worden gepresenteerd, of uitgedrukt op een meer eigentijdse manier.

Ja, het zou bezorgd kunnen worden als het duidelijk is dat een flinkdeel van de mensen niet langer een specifieke leerstelling of moreel voorschrift volgt.

Maar dan roept het geen vergadering bijeen en stemt het niet om de leerstelling al dan niet te veranderen.

Soms zou het – ‘het Vaticaan’, ‘Rome’, ‘de paus’, ‘de Heilige Stoel’, ‘het Magisterium’ – misschien zelfs willen dat het bepaalde leerstellingen kon wijzigen. Ik zou bijvoorbeeld durven wedden dat de meeste bisschoppen, priesters, diakens, pastoraal werkers en misschien zelfs de Heilige Vader zelf soms hebben gewild dat de Kerk de leerstelling kon veranderen dat het huwelijk voor eeuwig is, en dat men die heilige band niet uiteen kan trekken.

Maar dat kan het niet, omdat het de leerstelling niet heeft verzonnen.

Dus, plak elk woord dat je wilt in deze standaardkop: “Groep klaagt Vaticaan aan over ___________________beleid” – abortus, huewelijk, euthanasie, liegen, stelen, kunstmatige inseminatie, seksuele handelingen buiten het huewelijk, wijding van vrouwen – vul de ‘smaak van de dag’ in, maar dan is de kop nog steeds onjuist: dit zijn geen ‘beleidslijnen’ bepaald door een persoon in het Vaticaan;  dit zijn geen ‘verboden’ uitgevaardigd door een commissie. Dit zijn doctrines, tijdloze leerstellingen die niet de onze zijn om te wijzigen.

Soms lijkt het alsofvelen de Kerk beschouwen als een politieke instantie, waarin een nieuwe paus of nieuwe bisschop zijn eigen standpunten en prioriteiten kan uitzetten zoals een aantredende president of gouverneur dat kan. Bijvoorbeeld, toen ik in 2009 benoemd werd als aartsbisschop van New York, vroeg een verslaggever mij hoe mijn ‘beleid’ over het ‘homohuwelijk’ zou verschillen van dat van Kardinaal Egan. Ik probeerde uit te leggen, zo voorzichtig als ik kon, dat het de verantwoordelijkheid van iedere bisschop is om duidelijk en welwillend de leer van de Kerk te verwoorden, niet om een ‘beleid’ te formuleren over welke leer hij zal volgen en welke leer hij wil veranderen.

Voor alle duidelijkheid, ja, de Kerk heeft inderdaad bepaalde ‘beleidslijnen’ die veranderd kunnen worden, bijvoorbeeld het afzien van vlees op vrijdag, het vasten voor de Heilige Communie, of zelfs het celibaat voor priesters. Deze zijn inderdaad deel van de discipline van de Kerk – iets wat nog altijd niet licht aan de kant gezet kan worden – en kunnen worden aangepasy, en er zijn zo veel andere pastorale velden waarin we levendige discussie en frisse ideeën nodig hebben.

Maar, sorry, niet op het gebied van de leer, niet deel van de Traditie die de Kerk ontvangen heeft. Sommigen zullen protesteren, advertenties plaatsen, nog weer een vergadering houden. Maar ze zullen tenminste accuraat moeten zijn: geef niet ‘het Vaticaan’ de schuld van de leerstellingen die jue niet aanstaan. Geef de Openbaring de schuld, de Bijbel, Jezus, en de Heilige Traditie. ‘Het Vatican’ ‘verzint’ geen leer, maargeeft het alleen door.

Uiteindelijk is het natuurlijk niet onze uitdaging om de leer van Jezus en Zijn Kerk aan te passen aan onze grillen, maar om onze levens aan te passen aan Zijn leer.

Dat is een krantenkop die je niet tegen zult komen.

One thought on “Ons geloof bewaren”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s