Permission withdrawn – Bishop de Korte says no to gay pride prayer service at his cathedral

downloadLast week, Bishop Gerard de Korte wrote a letter to explain his decision to allow an ecumenical prayer service to open the gay pride Pink Saturday event at ‘s-Hertogenbosch’s cathedral. I shared that letter in an English translation in the post linked above. Sadly, that letter did not have the effect hoped for the by the bishop, and today he announces that he withdraws his permission for the prayer service in his cathedral.

In his second letter, the bishop states that he failed to remove the tensions that arose in his diocese following the announcement of the prayer event. “My nuanced doctrinal and pastoral letter was not accepted by many,” he writes, and adds, “Homosexuality remains a sensitive issue in our Church.”

Bishop de Korte then explains his decision to withdraw permissions:

“Until today, priests and other faithful have protested the prayer service at St. John’s. Although I personally completely trust the prayer leaders, I must conclude that, even before the service has begun, the religious feelings of many Catholics have been deeply affected. To the, the cathedral is the symbol of our diocese and they cannot believe that the service’s serenity is guaranteed. This is a serious state of affairs. I cannot hurt the conscience of faithful and must not cause scandal to my brothers and sisters.

The commotion surrounding the intended prayer service is such that the good relationships within the faith community are at stake. In that context I feel, after careful deliberation, forced to withdraw my permission for the ecumenical prayer service in our cathedral. I really that this new decision is a disappointment to more than a few. But because of the unity in our diocese I believe I can do no other.”

This decision, the bishop explains, does in no way mean that there should be no outreach from the Church to the gay community. I think that was at the core of the intended prayer service, hence the title of my previous post on the issue beginning with that word ‘outreach’.

Bishop de Korte writes:

“Dominant secular culture is directly contrary to Catholicism on the correct experience of sexuality in general and homosexuality especially. Catholic faithful live in modern culture and are deeply influenced by it.

As I concluded in my Pentecost letter, this often leads to misunderstanding, anger and sadness. As a bishop, I will keep looking for a proper form of dialogue, both internally and externally, no matter how difficult and thankless that may often be. People, of any orientation, should find, in our Catholic community at least, kindness, security and friendship. Every person is welcome in our faith community.”

The sense of disappointment is tangible in the bishop’s words, and that is shared by many who have commented on social media tonight. What we should watch out for is fingerpointing, however. Bishop de Korte felt forced to make this decision, but he did so out his sense of duty to all the faithful entrusted to his pastoral care, not just those who may happen to agree with him on this issue. Personally, I initially had some trepidations about the wisdom of the prayer service, but on the other hand, as the bishop says, we can’t ignore the society we live in. It is in that society that we must reach people: it is impossible to remain outside it and expect to be a Church with any kind of influence or voice. The Church will simply be ignored, even more than it is already, by faithful and non-faithful alike.

Bishop de Korte concludes his letter with a sense of hope.

“When I was installed as bishop in the cathedral, on Saturday 14 May 2016, I spoke about the importance of mutual trust and unity. I strife for an clear but also hospitable and friendly Church. I hope and pray that every faithful in our diocese wants to contribute to that, especially at this moment. Especially now, we are called to hold on to each other as a community around the living Lord.”

The ecumenical prayer service is not cancelled, but will relocate to a nearby Protestant church. Cathedral administrator Father Geertjan van Rossem will be one of the celebrants of the serive, but Bishop de Korte won’t attend.

Photo credit: Marc Bolsius

Outreach – Bishop de Korte explains why his cathedral hosts a prayer service to open a gay pride event

Recently trickling into international Catholic media was the planned ecumenical prayer service at ‘s-Hertogenbosch’s cathedral basilica of St. John the Evangelist, planned expressly to open the annual Pink Saturday gay pride event. There has been much concern and criticism that a catholic church, a cathedral even, is used in a manifestitation that revolves around something that is so at odds with the teachings of the Catholic Church. Some feared that the service could be construed as a form of support of the extravagant lifestyle so often associated with pride manifestations.

Following the first meeting of his new presbyteral council, and upon that council’s request, Bishop Gerard de Korte has written the following letter to not only explain the reasoning behind holding the prayer service, but also to delve into the Catholic Church’s teachings surrounding homosexuality and the balance between doctrine and life.

It is a careful letter, but one that should be admired for the bishop’s sensitive treatment of the issue, and attitude that is often lacking in debates about this issue. The bishop acknowledges his own duties as shepherd and has stressed that the prayer service can not contain anything that is contrary to Catholic doctrine.

In the end, the cathedral administrator and the bishop have made one of two choices. They could have kept far away from any acknowledgement of the pride events taking place in their city, or they could have taken the bold step towards some form of dialogue. They have chosen the latter. A prayer service is in the first place about meeting God, the bishop argues, and not supporting or protesting anything.

The location, St. John’s, is also striking since in 2010 it was the site of protests, supported by gay right activists and even some politicians, during Mass against the denial of Holy Communion to a practising homosexual.

bisschop-de-korte“Brothers and sisters,

On Thursday 1 June the new presbyeral council met for the first time. Among other things, we discussed the ecumenical prayer service which will be held at the start of Pink Saturday (24 June) in the cathedral. Some priests were concerned; others were glad about the breathing room provided. The planned ecumenical prayer service not only triggered discussion among priests, but also among other faithful. Homosexuality remains a sensitive topic in our Church, leading to much emotion. The presbyteral council has asked me to clarify my own position in a letter. It will in the first place be about the prayer service in St. John’s, but also about the topic of Church and homosexuality in a broader sense.

Ecumenical prayer service

The ecumenical prayer service at the cathedral is the primary responsibility of the pastoral team, especially the cathedral administrator. I know that administrator Van Rossem carefully deliberated it. He obviously discussed the service with the church council, but also with me. The cathedral is, after all, the bishop’s church. I left the decision with the administrator, under the condition that nothing will be said during the prayer service that goes against Church teaching. The contents of the prayer service can not be allowed to hurt the religious feelings of our faithful.

The cathedral administrator ultimately made a positive decision. It is very important that the service is prepared by the administrator and three preachers from ‘s-Hertogenbosch. They trust each other and are aware of the concerns of a part of the faithful. I have full confidence that the service will be serene. Every worship service revolves around the worship of and encounter with God. Liturgy requires stillness and can never be used for protests or demonstrations. Those present at the prayer service will hopefully be encouraged and strengthened in their faith that God loves us unconditionally in Christ. The cathedral administrator and the preachers have asked me, as bishop, to conclude the service with a brief word and a blessing.

During Pink Saturday there will probably be things taking place in the city which are strongly disapproved of by Catholics and other Christians, including homosexual Christians. In that regard I recall the remark of one of our priests during the presbyteral council meeting on 1 June. During the days of carnival there are also things taking place which are hard to reconcile with Catholic ethics. That is, however, no reason to abandon carnival services.

Church and homosexuality

I have the need to not only discuss the planned ecumenical prayer service in this letter, but also the topic of Church and homosexuality. In the Roman Catholic view marriage, the life bond between man and woman, is the framework of an ordered experience of sexuality. The unconditional love and faithfulness of God as thus reflected in marriage. Other forms of sexuality are considered disordered. As a Roman Catholic bishop I am called to uphold this teaching.

This vision is, however, at odds with the dominant ideas about relationships and sexuality in modern Netherlands. A great part of our own Church people is influenced by modern secular culture. The result is a deep chasm between the word of the Church and the experience of many outside, but also inside our Church. One thing and another often leads to misunderstanding, anger and regret. As a bishop, however, I feel called to continue seeking out dialogue, no matter how difficult it often is.

Every bishop, but also every priest, is not only a teacher, but also a shepherd. He is aware of the tensions between teachings and life, also and especially in the area of sexuality. The Church’s ideal and stubborn reality regularly clash. It is pastoral wisdom to not use the teachings of the Church as a stick to strike with, but as a staff to lean on.

Traditionally the Church has known the saying: a lion in the pulpit, a lamb in the confessional. This implies that a wise shepherd tries to find an accessible way with every faithful. The Church’s norms are rarely achieved in concrete existence. In those cases we are not called to throw stones. When God starts counting sins, no one remains standing. But God is forgiveness and that nourishes us. We can and must appear before the face of the Lord with all the rough edges of a life lived.

Now what?

Faithful homosexuals, but also their parents and other family, often struggle with many questions. Which way to go? Is it possible to find a relationship of love and trust within the limits of Catholic morality? The Church asks homosexual people to live in abstinence. Such a life can only be lived healthily and happily when one experiences true friendship with other people and with God. This is also a duty for our parishes. Within the Catholic community, homosexuals should find kindness and friendship. Christians are called to honest charity. It is about the acceptance of every person as God’s creature.

The Church’s norms about experiencing sexuality are clear and the bar is set high, certainly according to dominant Dutch culture. Faithful are called to relate to the norms of the Church and form their conscience. Every faithful goes his or her way with God and conscience is the final and ultimate authority. A tension may possibly continue to exist between the truth of the Church and the conscience of every individual faithful. When parents find that one of their children is homosexual, they are called to surround that child with all care and love. The same is, I am convinced, true for the Church as mother.

United in Christ,

Msgr. dr. Gerard de Korte
Bishop of ‘s-Hertogenbosch”

A great heart goes home – Bishop Lemmens passes away

This morning brought the sad news of the death of Bishop Leon Lemmens, auxiliary bishop of Mechelen-Brussels, after a struggle with leukemia. The bishop had laid down his duties towards the end of last year and was admitted to hospital in October of 2016, which is where, at the university hospital in Louvain, he passed away last night.

Lemmens1

Bishop Lemmens was an auxiliary bishop of the sole Belgian archdiocese since 2011, when he was appointed as such together with Bishop Jean-Luc Hudsyn and Jean Kockerols. He was appointed for the vicariate of Flemish Brabant and Mechelen, and wuithin the bishops’ conference he was responsible for the pastoral care to prisoners, contacts with the other Christian churches and  contacts with the Muslim community. The late bishop was also member of the Community of St. Egidio. Speaking on behalf of that community, historian and member Jan De Volder characterises the bishop as follows:

“Leon Lemmens was an extraordinarily cultivated man, a polyglot, who left an impression because of his stature and sincere cordiality, also on the young people he met. He possessed a robust faith and a great heart, especially for the poor, the homeless, the refugees.”

The titular bishop of Municipa was a priest of the Diocese of Hasselt since his ordination in 1977. He studied moral theology in Rome, after which he served as parish priest in Genk in the early 1980s. A professor at the diocesan seminary since 1984, he rose to its leadership in 1997. In 1998 he was appointed as vicar general of Hasselt. In 2004, Msgr. Lemmens went to Rome, to serve as rector of the Romanian College, and in 2005 he also started working at the Congregation for the Oriental Churches. In 2011, he was one of three priests called to serve as auxiliary bishops under the then recently-appointed Archbishop Léonard of Mechelen-Brussels. In 2015, shortly before being forced to relinquish his duties, Bishop Lemmens accompanied Bishop Guy Harpigny and the later Cardinal Jozef De Kesel on a solidarity mission to northern Iraq.

Aboput his final months and weeks, Bishop Patrick Hoogmartens of Hasselt, Bishop Lemmens’ home diocese, says:

“We knew that he was ill and we visited him regularly. I spoke with him over the phone only last week. He bore his illness in full faithful surrender.”

The funeral Mass for Bishop Lemmens will take place on Saturday 10 June, in the Cathedral of St. Rombald in Mechelen.

Quoting the wish from the vicariate of Flemish Brabant and Mechelen: “Let’s remain united in prayer with him, and ask the Lord to embrace him with great affection and grant him eternal life.”

Photo credit: Philippe Keulemans

Hopes and realities – Bishop Bode’s Communion utopia

bode_purpur_240Bishop Franz-Josef Bode of Osnabrück has been making some minor headlines with his comments about opening up the reception of the sacrament of Holy Communion to non-Catholic spouses of Catholic faithful. In an article by the Evangelischer Pressedienst, his words are reflected thus:

“The Catholic bishop of Osnabrück, Franz Josef Bode, is hoping for an approach towards a joint Last Supper by Catholic and Lutheran spouses. It is a personal concern for him “to find on our part a resolution for marriages of different confessions”, Bode tells epd. Many Protestants have in fact received Communion with their Catholic spouses. “We must give a foundation to what we often already have in practice.”

He considers it “no utopia”, that joint Communion could be achieved in this specific case in 2017, the bishop claims. The Eucharist or Holy Communion is a sacrament in the Catholic Church, of which only members can partake. In the Lutheran church all the faithful are invited to the Last Supper.”

Nice as the bishop’s hopes are, reality is more problematic. There are reasons that the Catholic Church teaches that only Catholics, and ones in a state of grace at that, can receive Communion. It is not just a matter of feelings, emotions, or belonging. The Catechism of the Catholic Church has plenty to say about the Eucharist and Communion (in paragraphs 1322 to 1419), but a quote from St. Justin, mentioned in paragraph 1355, indicates the problem in this particular case:

“No one may take part in [the Eucharist] unless he believes that what we teach is true, has received baptism for the forgiveness of sins and new birth, and lives in keeping with what Christ taught”.

The Eucharist is a reality outside ourselves, and Christ gives Himself in it to draw us into that – His – reality. He asks, needs, our willingness to do that, for we are created with the freedom and dignity to make our own choices. If we come forward to receive Him, we must be willing to confess our faith in the reality of the Eucharist, which the Church safeguards and teaches, and to be a part of the community of followers of Christ that He established and invited to follow Him: the Church.

If we belong to a community which does not (or not completely) confess that faith, or which has removed itself from the Church, these are obstacles that prevent us from receiving Communion. It would be a lie to ourselves and those around us, and – significantly – to God. The fact that our husband or wife is Catholic changes nothing about that. Instead of receiving Communion as non-Catholics, we should first move towards a common understanding of what Communion is and a shared membership in that community into which Christ invites us.

Practice does not dictate teaching. It can influence it, shed new light on it, lead to a better understanding of it, but something is not automatically allowed or good because everyone is doing it. If that were the case, Christ would have no reason to become man among us. Bishop Bode’s hope could be realised by affirming the foundation of our practice (or lack thereof), not by affirming the practice by giving it a foundation.

2016, a look back

Another year nears its end, the seventh of this blog, which is always a good opportunity to look back, especially at what has appeared here in the blog over the course of 2016. I have grouped things loosely in various categories, so as to give an impression of cohesion.

francisPope Francis at work

In Rome, and despite turning 80 this year, Pope Francis kept up the pace, introducing several changes, expected and unexpected. First, in January, he issued a decree which opened the rite of foot washing on Maundy Thursday also for women. I reflected on it here.

On Ash Wednesday, the Holy Father sent out 1,000 missionaries of mercy, among them 13 Dutch priests, as part of the ongoing Holy Year of Mercy.

Pope Francis commented on the question of female deacons, which led to much debate, at least in Catholic social media. I also shared my thoughts.

A smaller debate revolved around an instruction from the Congregation for the Doctrine of the Faith, approved by the Pope, about Christian burial.

The reform of the Curia also continued, first with the creation of the Dicastery for the Laity, the Family and Life and the appoinment of Dallas Bishop Kevin Farrell as its first prefect; and then with the creation of the Dicastery for the Promotion of Integral Human Development, for which the Pope picked Cardinal Peter Turkson as head.

Cardinals of St. LouisPope Francis also added to the College of Cardinals, as he called his third consistory, choosing seventeen new cardinals from all over the world.

Towards the end of the year, and following the end of the Holy Year of Mercy, Pope Francis issued an Apostolic Letter about the absolution from the sin of abortion, a faculty now extended to all priests.

The Pope abroad

Pope Francis made several visits abroad this year. To Cuba and Mexico, to Greece, to Armenia, to Poland, to Georgia and Azerbaijan, but the last one received the most attention here. For two days, Pope Francis put ecumenism in the spotlight during his visit to Sweden. Announced in January as a one-day visit, a second day was added in June. In October, the Nordic bishops previewed the visit in a pastoral letter, which I published in English.

The abuse crisis

Still here, and unlikely to go completely away in the next years or decades, the abuse crisis continues to haunt the Church. in February there were shocked reactions to comments made by a prelate during a conference on how bishops should handle abuse allegations. I tried to add some context here. In the Netherlands there was indignation when it became clear that a significant number of abuse cases settled out of court included a secrecy clause, preventing victims from speaking negatively about the Church institutions under whose care they suffered abuse. In April, the annual statistics of abuse cases processed and compensation paid out were released.

Amoris laetitia

In April Amoris laetitia was released, the Post-Synodal Exhortation that was the fruit of the two Synod of Bishops assemblies on the family. Cardinal Eijk, the Dutch delegate to the assemblies, offered his initial thoughts about the document, followed by many other bishops.

4cardinalsWhile the document was broadly lauded, an ambuguous footnote led to much discussion. In November, four cardinals publised a list of dubia they presented to the Pope, but which received no answer. Citing the clear uncertainty about certain parts of Amoris laetitia, visible in the wide range of conclusions drawn, the cardinals respectfully asked for clarification, which they will most likely not be getting, at least not in the standard way.

The local churches

There were many more and varied events in local churches in the Netherlands and beyond. Theirs is a very general category, aiming to showcase some of the more important and interesting developments in 2016.

In January, the Belgian bishops elected then-Archbishop Jozef De Kesel as their new president. At the same time, Cardinal Wim Eijk announced that he would not be available for a second term as president of the Dutch Bishops’ Conference. In June, Bishop Hans van den Hende was chosen to succeed him.

bisschop HurkmansBishop Antoon Hurkmans retired as Bishop of ‘s-Hertogenbosch, and in January he sent his final message to the faithful of his diocese, asking for unity with the new bishop. In April, rumours started floating that the bishops had suggested Bishop Hurkmans as new rector of the Church of the Frisians in Rome.

The Dioceses of Rotterdam and Groningen-Leeuwarden celebrated the 60th anniversary of their establishment.

On Schiermonnikoog, the Cistercian monks, formerly of Sion Abbey, found a location for their new monastery.

The Dutch and Belgian bishops announced a new translation of the Lord’s Prayera new translation of the Lord’s Prayer, to be introduced on the first Sunday of Advent.

church-498525_960_720A photograph of the cathedral of Groningen-Leeuwarden started appearing across the globe as a stock photo in articles about the Catholic Church. It continues to do so, as I saw it appear, some time last week, in an advert for a concert by a Dutch singer.

Speaking in Lourdes in May, Roermond’s Bishop Frans Wiertz spoke open-heartedly about his deteriorating Eyesight.

In June, Fr. Hermann Scheipers passed away. The 102-year-old priest was the last survivor of Dachau concentration camp’s priest barracks.

In that same month, the nestor of the Dutch bishops marked the 75th anniversary of his ordination to the priesthood. Bishop Huub Ernst is 99 and currently the sixth-oldest bishop in the world.

In Belgium, the new Archbishop of Mechelen-Brussels closed down the Fraternity of the Holy Apostles, erected by his predecessor, to the surprise of many.

Bishop Patrick Hoogmartens of Hasselt received a personal message and blessing from Pope Francis on the occasion of the 18th Coronation Feasts held in Hasselt in the summer.

willibrordprocessie%202014%2006%20img_9175The annual procession in honour of St. Willibrord in Utrecht was criticised this year after the archbishop chose to limit its ecumenical aspect. I shared some thoughts here.

In Norway, Trondheim completed and consecrated a new cathedral. English Cardinal Cormac Murphy-O’Connor was sent to represent the Holy Father at the event.

The retired archbishop of Mechelen-Brussels, André-Joseph Léonard, was heard from again when a new book featured his thoughts about never having been made a cardinal, unlike his immediate predecessors and, it turned out at about the time of the book’s publication, is successor.

At the end of the year, Berlin was hit by terrorism as a truck plowed through a Christmas market, killing 12 and wounding numerous others. Archbishop Heiner Koch offered a poetic reflection.

The Dutch Church abroad

In foreign media, the Catholic Church in the Netherlands also made a few headlines.

naamloosIn September, Cardinal Eijk was invited to speak at the annual assembly of the Canadian bishops, sharing his experiences and thoughts concerning the legalisation of assisted suicide. In the wake of that meeting, he also floated the idea that the Pope could write an encyclical on the errors of gender ideology.

in Rome, 2,000 Dutch pilgrims were met by Pope Francis, who spoke to them about being channels of mercy.

The new Dutch translation of the Our Father also sparked fears in some quarters that the bishops were leading everyone into heresy, leading to many faithful revolting against the new text. The truth was somewhat less exciting.

Equally overexcited was the report of empty parishes and starving priests in the Netherlands. I provided some necessary details here.

In Dutch

While my blog is written in English, there have also been three blog posts in Dutch. All three were translations of texts which were especially interesting or important. The first was my translation of the joint declaration of Pope Francis and Patriarch Kirill, an important milestone in ecumenical relations between the Catholic and the Russian Orthodox Churches.

IMG_7842Then there was the headline-making address by Cardinal Robert Sarah at the Sacra Liturgia Conference in London, in which the cardinal invited priests to start celebrating ad orientem again. But the text contained much more than that, and remains well worth reading.

Lastly, I provided translations of all the papal addresses and homilies during the Holy Father’s visit to Sweden. I kept the post at the top of the blog for a while, as a reflection of its importance for Dutch-speaking Christians as well.

A thank you

Twice in 2016 I asked my readers to contribute financially to the blog. In both instances several of you came through, using the PayPal button in the sidebar to donate. My gratitude to you remains.

2016 in appointments

Obituary

As every year, there is also death. Notewrothy this year were the following:

  • 26 March: Bishop Andreas Sol, 100, Bishop emeritus of Amboina.
  • 31 March: Georges-Marie-Martin Cardinal Cottier, 93, Cardinal-Priest of Santi Domenico e Sisto, Pro-Theologian emeritus of the Prefecture of the Papal Household.
  • 16 May: Giovanni Cardinal Coppa, 90, Cardinal-Deacon of San Lino, Apostolic Nuncio emeritus to the Czech Republic.
  • 26 May: Loris Cardinal Capovilla, 100, Cardinal-Priest of Santa Maria in Trastevere, Archbishop-Prelate emeritus of Loreto.
  • 9 July: Silvano Cardinal Piovanelli, 92, Cardinal-Priest of Santa Maria della Grazie a Via Trionfale, Archbishop emeritus of Firenze.
  • 2 August: Franciszek Cardinal Macharski, 89, Cardinal-Priest of San Giovanni a Porta Latina, Archbishop emeritus of Kraków.
  • 18 August: Bishop Jan Van Cauwelaert, 102, Bishop emeritus of Inongo.
  • 13 November: Bishop Aloysius Zichem, 83, Bishop emeritus of Paramaribo.
  • 21 November: Bishop Maximilian Ziegelbauer, 93, Auxiliary Bishop emeritus of Augsburg.
  • 14 December: Paulo Cardinal Arns, Cardinal-Priest of Sant’Antonio da Padova in Via Tuscolana, Archbishop emeritus of São Paulo, Protopriest of the College of Cardinals.

Pope in Sweden – the Dutch translations

In this post I have collected my translations of the various homilies and addresses given by Pope Francis during his short visit to Sweden. Perhaps needlessly said, apart from this paragraph, the post will consist of Dutch text.

14918917_10153849375235723_6517291123125650450_o

Homilie tijdens de oecumenische gebedsdienst in Lund:

“”Blijf in mij zoals ik in u” (Joh. 15:4). Deze woorden, uitgesproken door Jezus bij het Laatste Avondmaal, laten ons een blik werpen in het hart van Christus, kort voor Zijn ultieme offer aan het kruis. We kunnen Zijn hart voelen kloppen met liefde voor ons en Zijn verlangen voor eenheid onder allen die in Hem geloven. Hij vertelt ons dat Hij de ware wijnstok is en wij de ranken die, net zoals Hij één is met de Vader, één met Hem moeten zijn, willen we vrucht dragen.

Hier in Lund, tijdens deze gebedsdienst, willen wij ons gezamenlijk verlangen laten zien om één te blijven met Christus, zodat we leven hebben. We vragen Hem: “Heer, help ons in uw genade om dichter met U verenigd te zijn en zo, samen, een effectievere getuigenis te geven van geloof, hoop en liefde.” Dit is ook een moment om God te danken voor het werk van onze vele broeders en zusters van verschillende kerkelijke gemeenschappen die weigerden genoeg te nemen met verdeeldheid, maar in plaats daarvan de hoop op verzoening van allen die in de ene Heer geloven levend hielden.

Als katholieken en Lutheranen zijn we een gezamenlijke weg van verzoening gegaan. Nu, in de context van de herdenking van de Reformatie van 1517, hebben we een nieuwe kans om een gezamenlijke weg te kiezen, één die in de afgelopen vijftig jaar vorm heeft gekregen in de oecumenische dialoog tussen de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk. Ook wij kunnen geen genoegen nemen met de verdeeldheid en afstand die onze scheiding tussen ons geschapen heeft. Wij hebben de kans een kritiek moment van onze geschiedenis te repareren door voorbij de controverses en meningsverschillen, die ons er vaak van hebben weerhouden elkaar te begrijpen, te gaan.

Jezus zegt ons dat de Vader de “wijngaardenier” is (vg. vers 1) die de wijnstok verzorgt en snoeit om te zorgen dat die meer vrucht draagt (vg. vers 2). De Vader heeft steeds zorg voor onze relatie met Jezus, om te zien of we werkelijk één met Hem zijn (vg. vers 4). Hij waakt over ons, en Zijn blik van liefde zet ons aan ons het verleden te zuiveren en in het heden te werken om een toekomst van eenheid tot stand te brengen, die Hij zozeer verlangt.

Ook wij moeten met liefde en eerlijkheid naar ons verleden kijken, fouten herkennen en vergeving zoeken, want God alleen is onze rechter. Met dezelfde eerlijkheid en liefde moeten we inzien dat onze verdeeldheid ons scheidt van de oorspronkelijke intuïtie van het volk van God, dat van nature verlangt één te zijn, en dat die verdeeldheid historisch bestendigd werd door de machthebbers van deze wereld, en niet zozeer het gelovige volk, dat altijd en overal met zekerheid en liefde door zijn Goede Herder geleid moet worden. Zeker, er was aan beide zijden een oprechte wil om het ware geloof te belijden en te behouden, maar tegelijkertijd weten we dat we in onszelf zijn opgesloten door angst voor of vooroordeel over het geloof dat anderen met een ander accent en taal belijden. Zoals Paus Johannes Paulus II zei: “We moeten niet toestaan dat wij worden geleid door de intentie onszelf te willen benoemen als rechters van de geschiedenis, maar alleen door de motivatie om beter te willen begrijpen wat er is gebeurd en om boodschappers van de waarheid te worden” (Brief aan Kardinaal Johannes Willebrands, President van het Secretariaat voor de Christelijke Eenheid, 31 oktober 1983). God is de wijngaardenier, die de wijnrank met immense liefde verzorgd en beschermd; laten wij geraakt zijn door Zijn waakzame blik. Het enige dat Hij verlangt is dat wij als levende ranken in Zijn Zoon Jezus blijven. Met deze nieuwe blik op het verleden beweren we niet een onpraktische correctie op wat er gebeurd is te willen realiseren, maar “het verhaal anders te vertellen” (Luthers-Rooms Katholieke Commissie over de Eenheid, Van Conflict naar Eenheid, 17 juni 2013, 16).

Jezus herinnerert ons eraan: “Los van Mij kunnen jullie niets” (vers 5). Hij is degene die ons onderhoudt en ons aanmoedigt manieren te vinden om onze eenheid steeds zichtbaarder te maken. Zeker, ons verdeeldheid is een enorme bron van lijden en onbegrip geweest, maar het heeft ons er ook toe geleid eerlijk te erkennen dat we zonder Hem niets kunnen; zo heeft het ons in staat gesteld bepaalde aspecten van ons geloof beter te begrijpen. Dankbaar erkennen we dat de Reformatie geholpen heeft de Heilige schrift een meer centrale plaats te geven in het leven van de Kerk. Door het gezamenlijk luisteren naar het woord van God in de Schrift zijn er belangrijke stappen voorwaarts gezet in de dialoog tussen de Katholieke Kerk en de Lutherse Wereldfederatie, wiens vijftigste verjaardag we nu vieren. Laten we de Heer vragen dat Zijn woord ons bijeen mag houden, want het is een bron van voeding en leven; zonder de inspiratie van het woord kunnen we niets.

De geestelijk ervaring van Maarten Luther daagt ons uit ons te herinneren dat wij zonder God niets kunnen. “Hoe kan ik een genadige God verkrijgen?” Deze vraag achtervolgde Luther. De vraag van een rechtvaardige relatie met God is in feite de bepalende vraag voor ons leven. Zoals we weten ontmoette Luther die genadige God in het goede nieuws van Jezus, mensgeworden, gestorven en verrezen. Met het concept van sola gratia herinnert hij ons eraan dat God altijd het initiatief neemt, nog voor enige menselijke reactie, zelfs als Hij dat antwoord wil opwekken. De rechtvaardigingsleer drukt zo de essentie van het menselijke bestaan tegenover God uit.

Jezus spreekt voor ons als onze bemiddelaar voor de Vader; Hij vraagt Hem dat Zijn leerlingen één mogen zijn, “zodat de wereld kan geloven” (Joh. 17:21). Dat geeft ons troost en inspireert ons om één te zijn met Jezus, en daarom te bidden: “Geef ons de gave van eenheid zodat de wereld kan geloven in de kracht van uw barmhartigheid”. Dit is de getuigenis die de wereld van ons verwacht. Wij christenen zullen geloofwaardige getuigen van de barmhartigheid zijn in zoverre dat vergeving, vernieuwing en verzoening dagelijks onder ons worden ervaren. Samen kunnen wij Gods barmhartigheid verkondigen en zichtbaar maken, concreet en met vreugde, door de waardigheid van ieder persoon hoog te houden en te bevorderen. Zonder deze dienst aan en in de wereld is het christelijk geloof onvolledig.

Als Lutheranen en katholieken bidden wij samen in deze kathedraal, in het bewustzijn dat we zonder God niets kunnen. Wij vragen Zijn hulp om levende ledematen te zijn, blijvend in Hem, steeds met behoefte aan Zijn genade, zodat we samen Zijn woord aan de wereld kunnen geven, die zijn tedere liefde en barmhartigheid zo nodig heeft.”

Gezamenlijke verklaring ter gelegenheid van de gezamenlijke Katholiek-Lutheraanse herdenking van de Reformatie:

cwgqncmwgaehs-0

“”Laten we met elkaar verbonden blijven, jullie en Ik, want zoals een rank geen vrucht kan dragen uit eigen kracht, maar alleen als ze verbonden blijft met de wijnstok, zo kunnen ook jullie geen vrucht dragen als je niet met Mij verbonden blijft” (Johannes 15:4).

Met dankbare harten

Met deze Gezamenlijke Verklaring drukken wij vreugdevolle dankbaarheid aan God uit voor dit moment van gezamenlijk gebed in de kathedraal van Lund, aan het begin van het jaar waarin we het vijfhonderdste jubileum van de Reformatie herdenken. Vijftig jaar aanhoudende en vruchtbare oecumenische dialoog tussen katholieken en Lutheranen heeft ons geholpen vele verschillen te overbruggen, en heeft ons wederzijds begrip en vertrouwen versterkt. Tegelijkertijd zijn we dichter tot elkaar gekomen door de gezamenlijke dienst aan onze naasten – vaak in situaties van lijden en vervolging. Door dialoog en gedeelde getuigenis zijn we niet langer vreemden. We hebben veeleer geleerd dat wat ons verenigdt groter is dan wat ons scheidt.

Van conflict naar gemeenschap

Hoewel we ten diepste dankbaar zijn voor de geestelijke en theologische gaven van de Reformatie, belijden en betreuren we voor Christus ook dat Lutheranen en katholieken de zichtbare eenheid van de Kerk hebben beschadigd. Theologische verschillen gingen samen met vooroordelen en conflicten, en religie werd een instrument voor politieke doeleinden. Ons gezamenlijk geloof in Jezus Christus en ons doopsel vereist van ons een dagelijkse bekering, waarmee we de historische meningsverschillen en conflicten die het dienstwerk van de verzoening verhinderden van ons afwerpen. Hoewel het verleden niet verandert kan worden, kan wat er herinnert wordt en hoe het wordt herinnert wel veranderen. Wij bidden voor de genezing van onze wonden en van de herinneringen die ons beeld van de ander blokkeren. We verwerpen nadrukkelijk alle haat en geweld, in het verleden en heden, vooral wanneer uitgevoerd in de naam van religie. Vandaag horen we het gebod van God om alle strijd aan de kant te zetten. We erkennen dat we, bevrijd door genade, voorwaarts gaan naar de eenheid waartoe God ons steeds roept.

Onze toewijding aan gezamenlijke getuigenis

Nu we die periode in de geschiedenis als een last achter ons laten, beloven wij plechtig samen te getuigen van Gods barmhartige genade, zichtbaar in de gekruisigde en verrezen Christus. In het bewustzijn dat de manier waarop wij ons tot elkaar verhouden onze getuigenis van het Evangelie vorm geeft, wijden wij ons toe aan de verdere groei van gemeenschap, geworteld in het doopsel, terwijl we proberen de overblijvende obstakels die volledige eenheid nog verhinderen te verwijderen. Christus verlangt dat we één zijn, zodat de wereld kan geloven (vg. Joh. 17:21).

Vele leden van onze gemeenschappen verlangen ernaar de Eucharistie aan één tafel te ontvangen als een concrete uitdrukking van volledige eenheid. Wij ervaren de pijn van degenen die hun hele leven delen, behalve de verlossende aanwezigheid van God aan de Eucharistische tafel. Wij erkennen onze gezamenlijke pastorale verantwoordelijkheid om een antwoord te geven op de geestelijke dorst en honger van onze mensen om één te zijn in Christus. Wij verlangen ernaar dat deze wond in het Lichaam van Christus zal genezen. Dit is het doel van onze oecumenische inspanningen, die we willen bevorderen, ook door onze toewijding aan de theologische dialoog te hernieuwen

We bidden tot God dat katholieken en Lutheranen samen zullen kunnen getuigen van het Evangelie van Jezus Christus, en de mensheid uitnodigen het goede nieuws van Gods verlossende handelen te horen en ontvangen. We bidden tot God om inspiratie, aanmoediging en kracht zodat we naast elkaar kunnen staan in het dienstwerk, de menselijke waardigheid en rechten hooghouden, met name van de armen, werken voor gerechtigheid en alle vormen van geweld afwijzen. God roept ons op allen die verlangen naar waardigheid, gerechtigheid, vrede en verzoening nabij te zijn. Vandaag in het bijzonder verheffen we onze stemmen voor een einde aan het geweld en extremisme dat zo vele landen en gemeenschappen, en talloze zusters en broeders in Christus, treft. We sporen Lutheranen en katholieken aan om samen te werken in het ontvangen van de vreemde, degenen die gedwongen zijn te vluchten vanwege oorlog of vervolging te hulp te komen, en de rechten van vluchtelingen en asielzoekers te verdedigen.

Meer dan ooit beseffen we dat ons gezamenlijk dienstwerk in deze wereld moet reiken tot aan Gods scheppen, die lijdt onder uitbuitingen en de gevolgen van onverzadelijke hebzucht. We erkennen het recht van toekomstige generaties om te genieten van Gods wereld in al haar potentieel en schoonheid. We bidden voor een omslag in harten en hoofden die leidt tot een liefdevolle en verantwoordelijke zorg voor de schepping.

Eén in Christus

Op deze gunstige gelegenheid drukken wij onze dankbaarheid uit aan onze broeders en zusters die de verschillende christelijke wereldgemeenschappen en broederschappen vertegenwoordigen die hier aanwezig zijn en zich aansluiten bij ons gebed. Nu we ons opnieuw toewijden aan de beweging van conflict naar gemeenschap, doen we dat als ledematen van het ene Lichaam van Christus, waarin we door het doopsel zijn opgenomen. We nodigen onze oecumenische partners uit ons aan onze verplichtingen te herinneren en ons te bemoedigen. We vragen hen voor ons te blijven bidden, met ons op weg te gaan en ons te ondersteunen in het uitvoeren van de gebedsvolle verplichtingen die wij vandaag uitspreken.

Oproep aan katholieken en Lutheranen in de wereld

Wij roepen alle Lutherse en katholieke parochies en gemeenschappen op om stoutmoedig en creatief, vol vreugde en hoop te zijn in hun toewijding om de grote reis voor ons voort te zetten. In plaats van conflicten uit het verleden, zal Gods geschenk van eenheid onder ons de samenwerking leiden en onze solidariteit verdiepen. Door dichter in het geloof tot Christus te komen, door samen te bidden, door naar elkaar te luisteren, door de liefde van Christus voor te leven in onze relaties, zullen wij, katholieken en Lutheranen, onszelf openstellen voor de kracht van de Drieëne God. Geworteld in Christus en van Hem getuigend vernieuwen wij onze vastberadenheid om trouwe voorboden te zijn van Gods grenzeloze liefde voor de hele mensheid.”

Toespraak tijdens het Oecumenisch evenement in Malmö Arena:

14939566_10153850168870723_2952759365792262173_o

“Ik dank God voor deze gezamenlijke herdenking van het vijfhonderste jubileum van de Reformatie. We gedenken dit jubileum met een hernieuwde geest en erkennen dat de christelijke eenheid een prioriteit is, omdat we weten dat er meer is dat ons verenigt dan ons scheidt. De weg die we gegaan zijn om die eenheid te bereiken is zelf een groot geschenk dat God ons geeft. Met deze hulp zijn we vandaag hier bijeen gekomen, Lutheranen en katholieken, is een geest van broederschap, om onze blik te richten op de ene Heer, Jezus Christus.

Onze dialoog heeft ons geholpen te groeien in wederzijds begrip; het heeft wederzijds vertrouwen bevordert en ons verlangen om verder te gaan naar volledige eenheid bevestigd. Eén van de vruchten van deze dialoog is de samenwerking tussen verschillende organisaties van de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk. Dankzij deze nieuwe sfeer van begrip zullen Caritas Internationalis en de World Service van de Lutherse Wereldfederatie vandaag een gezamenlijk overeengekomen verklaring ondertekenen die gericht is op het ontwikkelen en versterken van een geest van samenwerking ter bevordering van de menselijke waardigheid en sociale gerechtigheid. Ik groet van harte de leden van beide organisaties; in een wereld die door oorlogen en conflicten uit elkaar getrokken wordt, zijn en blijven zij een lichtend voorbeeld van toewijding tot en dienst aan de naaste. Ik moedig u aan voort te gaan op de weg van samenwerking.

Ik heb aandachtig geluisterd naar de mensen die getuigenis hebben gegeven, hoe zij te midden van zoveel uitdagingen dagelijks hun leven toewijden aan het opbouwen van een wereld die steeds meer wil reageren op het plan van God, onze Vader. Pranita sprak over de schepping. De schepping zelf is duidelijk een teken van Gods grenzeloze liefde voor ons. Als gevolg kunnen de geschenken van de natuur ons tot het overwegen van God aanzetten. Ik deel je zorg over het misbruik dat onze planeet, ons gezamenlijk thuis, schaadt en ernstige gevolgen heeft voor het klimaat. Zoals we in ons, in mijn land zeggen: “Uiteindelijk zijn het de armen die de kosten betalen voor ons feesten”. Zoals jij terecht opmerkte hebben zij de grootste impact op degenen die het meest kwetsbaar en behoeftig zijn; zij worden gedwongen te emigreren om aan de gevolgen van klimaatverandering te ontsnappen. Wij allemaal, en wij christenen in het bijzonder, zijn verantwoordelijk voor de bescherming van de schepping. Onze manier van leven en ons handelen moet altijd overeenstemmen met ons geloof. Wij zijn geroepen harmonie op te wekken in onszelf en met anderen, maar ook met God en Zijn handwerk. Pranita, ik moedig je aan vol te houden in je toewijding in naam van ons gezamenlijk thuis. Dank je!

Mgr. Hector Fabio vertelde ons over het gezamenlijk werk van katholieken en Lutheranen in Colombia. Het is goed om te weten dat christenen samenwerken om gemeenschappelijke en maatschappelijke processen van algemeen belang op te starten. Ik vraag jullie in het bijzonder te bidden voor dat grootse land, zodat, door middel van de samenwerking van iedereen, de vrede, waar zo naar verlangd wordt en die zo nodig is voor een menswaardig samenleven, eindelijk kan worden behaald. En omdat het menselijk hart, als het naar Jezus kijkt, geen grenzen kent, moge het dan een gebed zijn dat verder reikt, en al die landen omvat waar ernstige conflicten voortduren.

Marguerite maakt ons bewust van de hulp aan kinderen die het slachtoffers zijn van wreedheid en het werk voor de vrede. Dit is zowel bewonderenswaardig en een oproep om de talloze situaties van kwetsbaarheid van zo vele personen die zich niet kunnen laten horen serieus te nemen. Wat jij als missie beschouwd is een zaadje, een zaadje dat overvloedig vrucht draagt, en vandaag, dankzij dat zaadje, kunnen duizenden kinderen studeren, groeien en in goede gezondheid leven. Je hebt geïnvesteerd in de toekomst! Dank je! En ik ben dankbaar dat je zelfs nu, in ballingschap, een boodschap van vrede blijft verspreiden. Je zei dat iedereen die jou kent denkt dat wat je doet gek is. Natuurlijk, het is de gekte van de liefde voor God en onze naaste. We hebben meer van die gekte nodig, verlicht door het geloof en vertrouwen op de voorzienigheid van God. Blijf werken, en moge die stem van hoop die je aan het begin van je avontuur hebt gehoord, en je investering in de toekomst, je eigen hart en de harten van vele jonge mensen blijven raken.

Rose, de jongste, gaf een werkelijk ontroerende getuigenis. Ze heeft gebruik kunnen maken van het sporttalent dat God haar gaf. In plaats van haar energie te verspillen in negatieve situaties heeft ze voldoening gevonden in een vruchtbaar leven. Luisterend naar jouw verhaal, dacht ik aan de levens van zoveel jonge mensen die verhalen als het jouwe zouden moeten horen. Ik wil dat iedereen weet dat ze kunnen ontdekken hoe prachtig het is om kinderen van God te zijn en wat een privilege het is om door Hem geliefd en gekoesterd te zijn. Rose, ik dank je vanuit mijn hart voor jouw werk en toewijding om andere vrouwen aan te moedigen om weer naar school te gaan, en voor het feit dat je dagelijks bidt voor vrede in de jonge staat Zuid-Sudan, die dat zo erg nodig heeft.

En na het horen van deze krachtige getuigenissen, die ons deden nadenken over onze eigen levens en hoe we reageren op de noodsituaties overal om ons heen, wil ik al die regeringen danken, die vluchtelingen helpen, alle regeringen die ontheemde mensen asielzoekers helpen. Alles dat gedaan wordt om deze mensen in nood te helpen is een groots gebaar van solidariteit en een erkenning van hun waardigheid. Voor ons christenen is het prioriteit om erop uit te gaan en de verstotenen – want zij zijn werkelijk verstoten uit hun thuislanden – en de gemarginaliseerden van onze wereld te ontmoeten, en de tedere en barmhartige liefde van God, die niemand afwijst en iedereen accepteert, voelbaar te maken. Wij christenen zijn vandaag geroepen om actieve deelnemers te zijn in de revolutie van tederheid.

Straks horen we de getuigenis van Bisschop Antoine, die in Aleppo woont, een stad die op de knieën gedwongen is door de oorlog, een plaats waar zelfs de meest fundamentele rechten met minachting worden behandelt en vertrapt. In het nieuws horen we elke dag over het afschuwelijke lijden vanwege de strijd in Syrië, door dat conflict in ons geliefde Syrië, die nu al meer dan vijf jaar duurt. Te midden van zoveel verwoesting is het werkelijk heldhaftig dat mannen en vrouwen daar gebleven zijn om materiële en geestelijke hulp te bieden aan de noodlijdenden. Het is ook bewonderenswaardig dat jij, beste broeder Antoine, blijft werken tussen zulk gevaar om ons te kunnen vertellen over de tragische omstandigheden van het Syrische volk. We houden ieder van hen in onze harten en gebeden. Laten we de genade van oprechte bekering afsmeken over de verantwoordelijken voor het lot van de wereld, voor die regio en voor allen die daar ingrijpen.

Beste broeders en zusters, laat ons niet ontmoedigd raken tegenover vijandigheid. Moge de verhalen, de getuigenissen die we hebben gehoord, ons motiveren en ons een nieuwe impuls geven om steeds nauwer samen te werken. Als we weer thuiskomen, mogen we dan een toewijding meebrengen om dagelijkse gebaren van vrede en verzoening te maken, om moedige en trouwe getuigen van christelijke hoop te zijn. En zoals we weten, de hoop stelt ons niet teleur! Dank u!”

Homilie in de Mis voor Allerheiligen:

“Vandaag vieren we met de hele Kerk het hoogfeest van Allerheiligen. Hiermee herdenken we niet alleen hen die in de loop der eeuwen heiligverklaard zijn, maar ook onze vele broeders en zusters die, op een stille en onopvallende wijze, hun christelijk leven hebben geleefd in de volheid van geloof en liefde. Onder hen zijn zeker vele van onze verwanten, vrienden en bekenden.

Dit is voor ons dan een viering van heiligheid. Een heiligheid die niet zozeer te zien is in grote daden of buitengewone gebeurtenissen, maar veeleer in dagelijkse trouw aan de eisen van ons doopsel. Een heiligheid die bestaat in de liefde voor God en de liefde voor onze broeders en zusters. Een liefde die trouw blijft tot het punt van zelfopoffering en volledige toewijding aan anderen. We denken aan de levens van al die moeders en vaders die zich opofferen voor hun gezinnen en bereid zijn – ook al is dat niet altijd makkelijk – van zoveel dingen af te zien, zoveel persoonlijke plannen en projecten.

Maar als er één ding typisch is voor de heiligen, is het dat zij daadwerkelijk gelukkig zijn. Zij hebben het geheim van authentiek geluk ontdekt, dat diep in de ziel ligt en zijn bron heeft in de liefde van God. Daarom noemen we de heiligen zalig. De Zaligsprekingen zijn hun weg, hun doel richting het thuisland. De Zaligsprekingen zijn de weg van het leven die de Heer ons leert, zodat wij in Zijn voetstappen kunnen volgen. In het Evangelie van de Mis van vandaag hoorden we hoe Jezus de Zaligsprekingen verkondigde aan een grote menigte op de heuvel bij het Meer van Galilea.

De Zaligsprekingen zijn het beeld van Christus en als gevolg van elke christen. Ik zou er hier slechts één willen noemen: “Zalig die zachtmoedig zijn”. Van zichzelf zegt Jezus: “Kom bij Mij in de leer, omdat Ik zachtmoedig ben en eenvoudig van hart” (Matt. 11:29). Dit is zijn geestelijk portret en het onthult de overvloed van Zijn liefde. Zachtmoedigheid is een manier van leven en handelen die ons dichter bij Jezus en elkaar brengt. Het stelt ons in staat alles dat ons verdeelt en vervreemd aan de kant te zetten, en steeds nieuwe manieren te vinden om verder te gaan op de weg van eenheid. Zo was het met de zonen en dochters van dit land, waaronder de heilige Maria Elisabeth Hesselblad, kortgeleden heiligverklaard, en de heilige Birgitta van Vadstena, mede-patrones van Europa. Zij hebben gebeden en gewerkt om banden van eenheid en broederschap tussen christenen te smeden. Een zeer sprekend teken hiervan is dat we hier in uw land, getekend als het is door het naast elkaar leven van vrij verschillende volkeren, samen het vijfde eeuwfeest van de Reformatie herdenken. De heiligen brengen verandering tot stand door zachtmoedigheid van het hart. Met die zachtmoedigheid komen wij tot het begrip van de grootsheid van God en aanbidden we Hem met oprechte harten. Zachtmoedigheid is de houding van hen die niets hebben te verliezen, omdat hun enige rijkdom God is.

Op een bepaalde manier zijn de Zaligsprekingen de identiteitskaart van de christen. Zij identificeren ons als volgelingen van Jezus. Wij zijn geroepen zalig te zijn, volgers van Jezus te zijn, de problemen en angsten van onze tijd het hoofd te bieden met de geest en liefde van Jezus. Zo moeten wij in staat zijn nieuwe situaties te herkennen en beantwoorden met verse geestelijke energie. Zalig zijn zij die trouw blijven terwijl zij het kwaad verdragen dat anderen hen toebrengen, en hen vergeven vanuit hun hart. Zalig zijn zij die in de ogen kijken van de verlatenen en gemarginaliseerden, en hen hun nabijheid laten zien. Zalig zijn zij die God in ieder persoon zien, en hun best doen om anderen Hem ook te laten ontdekken. Zalig zijn zij die ons gezamenlijk thuis beschermen en verzorgen. Zalig zijn zij die afzien van hun eigen gemak om anderen te helpen. Zalig zijn die bidden en werken voor de volledige eenheid tussen christenen. Dit zijn allemaal boodschappers van Gods barmhartigheid en tederheid, en zij zullen zeker van Hem hun verdiende loon ontvangen.

Beste broeders en zusters, de oproep tot heiligheid is aan iedereen gericht en moet van de Heer ontvangen worden in een geest van geloof. De heiligen moedigen met hun levens en voorspraak bij God aan, en wijzelf hebben elkaar nodig als we heiligen willen zijn. Elkaar helpen heiligen te worden! Laat ons samen de genade afsmeken om deze oproep met vreugde te ontvangen en mee te werken en de vervulling ervan. Aan onze hemelse Moeder, Koningin van Alle Heiligen, vertrouwen we onze intenties toe en de dialoog gericht op de volledige eenheid van alle christenen, zodat wij gezegend mogen zijn in ons streven en heiligheid in eenheid mogen behalen.”

Photo credit: CNS/Paul Haring

‘From Conflict to Community’ – Nordic bishops on the eve of Pope Francis’ ecumenical visit

The members of the Nordic Bishops’ Conference – covering the countries of Iceland, Norway, Denmark, Sweden and Finland – have written a pastoral letter looking ahead to Pope Francis’ visit to Lund and Malmö, as well as the state and future of ecumenical relations with the Lutheran church in their countries. They rightly indicate that the anniversary of the Reformation, which will begin with the events in Lund that the Pope will attend, is no reason to celebrate for Catholics.

My translation of the document, which generally aligns itself closely with ‘From Conflict to Communion’, the 1999 document in which the Catholics and Lutherans agreed on the doctrine of justification. My translation follows:

7904248_orig“In 2017 we mark an event which has had great consequences for the Christian faith, in the first place in Europe. In the year 1517 Martin Luther initiated a process which became known in history as the Reformation and which, especially for our Lutheran fellow Christians represents an important moment in the development of their ecclesiastical tradition and identity. But since the Reformation would have been impossible without the Catholic basis, it is appropriate that we, as Catholic Christians, also think about it. That is already expressed in the document ‘From conflict to communion’, the result of dialogue in the Lutheran-Catholic Commission for the Unity of the Church. This tekst is directed towards a common commemoration, which is based on reflection rather than triumphalism.

Despite all explainable reasons, the Reformation caused a split in Christianity, which remains painful to this day. In the Nordic countries this split meant that the Catholic Church could only start again after many centuries. That is why the 500th anniversary of the event of the Reformation can not be observed as a celebration in the true sense. Rather it should be recalled in contrition. The process of reconciliation between the Catholic Church and the churches of the Reformation began many decades ago. But we can not tire of striving for the full unity in Christ.

At the start of the 16th century, the Catholic Church was in need of reform, something that not only Martin Luther, but also others acknowledged and expressed at that time. But instead of dealing with the necessary doctrinal questions, Christians of different confessions have instead done much harm to each other. At the closing of this year’s Week of Prayer for Christian Unity, Pope Francis prayed for “mercy and forgiveness for the unevangelical behaviour of Catholics towards other Christians”. In Sweden several Lutheran ministers have responded to that and also asked us Catholics for forgiveness.

The important questions is now, how we can continue together to come closer together in faith, in hope and in love? We, the Catholic bishops in the north of Europe, want to go on this path of reconciliation with our Lutheran brothers and sisters and do everything to promote unity.

Ecclesia semper reformanda

The Church must always let herself be converted and renewed by Christ. We are indeed a holy people, but a people of sinners on pilgrimage to eternity. Conversion, contrition and maturing in the faith are important stations on this path. Through the Second Vatican Council, the Catholic Church opened herself to many things that are also important to Lutheran Christians, for example the role of Holy Scripture and the meaning of the priesthood of all baptised. Thus, many difference have actually disappeared.

What still divides is, among other things, the sacramentality of the Church, as well as the understanding of the sacrament and the office. As Catholics we believe that the Church is the fundamental sacrament in which the incardinated word becomes present through the sacraments, in order to unite with us in love and transform us in Himself.

At the same time we see that many faithful Lutheran Christians become increasingly open to these aspects. A questions that remains pending and which is painfully felt on both sides is that of the common Eucharist. As much as this desired is justified, the unity of the Lord’s Table must also reflect the full unity in faith.

The Petrine office is also difficult to understand for many Lutheran Christians. But the personality of Pope Francis has made it more understandable. Pope Saint John Paul II already invited all non-Catholic Christians to think about other ways of  exercising the Petrine office (Ut Unum Sint, N.95).

Traditionally, the role of Mary and the saints has also been contentious. But among many non-Catholic Christians the meaning of Mary as the Mother of God and example in faith is being re-acknowledged.

Despite the mutual approach in question of doctrine, greater differences in questions of ethics and morality have recently appeared. But even when these make the dialogue in some respects more difficult, it should not be given up.

Definition of the Christian faith

In all ages Christians have formulated teachings to clearly define doctrine, distinguish them from false ideas or to convey them intelligebly. Often such formulations evolved into bones of contention, which for a long time created great frontlines between Christians. The principles of the reformers were similarly divided for many centuries. It is nevertheless fruitful, also for Catholics, to constructively engage with them.

Sola fide

The faith is undoubtedly necessary for justification. We share the central mysteries of the faith – for example, about the Trinity, about Jesus Christ, about salvation and justification – with our Lutheran brothers and sisters. We rejoice in this unity of faith which is based in baptism and expressed in the joint declaration about justification. That is why it is our mission to be witnesses of these truths of faith in our secular society. In our Nordic countries, where few practice their faith, it is important to proclaim the good news together and with one voice.

Sola Scriptura

Only through Holy Scripture can we receive the full revelation about the salvation which is offered to us in Christ. This revelation in received and shared in the Church. Through the teaching office of the Church this living tradition in Holy Scripture is codified. For us Catholics Church, teaching, tradition and Scripture belong together. In the Church and with the Church, Scripture is opened for us.  In this way the faith becomes ever more alive for us. Recently the number of Lutheran Christians who agree with  us believe that Scripture and the tradition of the Church are closely connected, has been on the rise.

Sola gratia

“Everything is mercy”, the saintly Doctor of the Church Thérèse of Lisieux, who can be considered as the Catholic answer to Martin Luther, says. Without God’s mercy we can do nothing good. Without His mercy we can not come to eternal life. Only through God’s mercy can we be justified and holy. Mercy can truly transform us, but we must also respond to this mercy and work alongside it. In the Mother of God, Mary, full of mercy and immaculate, we see how much can God can do in a person.

For many Lutheran Christians it is still difficult to agree with this truth. But we also see that many of them are open to similar questions about growth in prater and in holiness.

Simul iustus et peccator

We are all at the same time justified and sinners. As Catholics we believe that we are really sinners; but through the mercy of God we can receive forgiveness of all guilt in the Sacrament of Reconciliation. As baptised Christians we are called to holiness. The Church is a school of holiness. The saints, who we can ask to intercede for us, are shining examples and role models of this holiness. One of these role models is a woman from our countries, Saint Elisabeth Hesselblad, who was recently canonised. She is an incentive to all of us to go the way of holiness more consciously.

We see that many Lutherans are also open to the saints, such as, for example, Saint Francis of Assisi and Saint Mother Teresa of Calcutta. In our secularised world we need such witnesses of faith. They are living and credible witnesses of our faith.

Martyrium

We know that also in our time many Christians are persecuted for their faith and that there are also many blood witnesses. Martyrdom unites Christians from various churches. We think of all Christians, also in the Middle East, who are persecuted and yet remain true to Christ and His Church. Their example also strengthens us in our faith. Many Christians from these countries have also come to us in the north. it is therefore important that we, all Christians in our countries, maintain, protect and deepen what we share in faith. Then we can also increasingly give and common witness of the risen Lord.

Future perspectives

The joint declaration ‘From conflict to communion’ closes with five ecumenical imperatives, suggested to us Catholics and Lutherans to take further steps on the common way to unity. They are:

  1. Beginning from a perspective of unity and not of division, and promoting what we have in common.
  2. At the same time allowing oneself to be transformed by the witness of the other.
  3. Committing oneself to the search for visible unity.
  4. Rediscovering jointly the power of the Gospel of Christ for our time.
  5. Witness together of the mercy of God in proclamation and service to the world.

Also when these five imperatives speak of great and not always simple concerns, their message is clear, but only when we devote outself completely to Christ and together rediscover the power of the Gospel (cf. 4th imperative).

We are happy and thank God that the Holy Father, Pope Francis, will be coming to Lund on the occasion of the commemoration of the Reformation, to strengthen us in faith.

We therefore invite all Catholics to accompany the preparations for the papal visit with their prayer and to participate in as great a number as possible in both the ecumenical meeting in Malmö Arena and the Mass in Swedbank Stadion. In that way we will show both the joy, as Catholics, of being with Pope Francis, and also respect for the identity of our Lutheran fellow Christians, grown from the Reformation. Despite the still existing differences we are convinced, confident in the mercy of God, that ways towards common unity can be found.

On the Feast of St. Teresa of Avila, 15 October 2016

+ Czeslaw Kozon, Bishop of Copenhagen

+ Anders Arborelius OCD, Bishop of Stockholm

+ Bernt Eidsvig Can. Reg, Bishop of Oslo, Administrator of Trondheim

+ David Tencer OFM Cap, Bishop of Reykjavik

+ Teemu Sippo SCJ, Bishop of Helsinki

+ Berislav Grgic, Bishop-Prelate of Tromsø

+ Gerhard Schwenzer SS.CC., Bishop emeritus of Oslo”

csm_vollversammlung_01_37cd1858a6^Bishops Grgic, Sippo, Eidsvig, Kozon, Arborelius and Tencer, with Sr Anna Mirijam Karschner CPS, the general secretary of the Nordic Bishops’ Conference.