Tweeting the Synod

Today the Synod of Bishops will convene for the first session of their fifteenth ordinary general assembly on “Young People, Faith and Vocational Discernment”, which will run until the 28th of October. In the past, the daily deliberations and individual contributions of delegates were summarised and published by the Holy See press office, but this is no longer the case. An unwise decision, in my opinion, as it makes the entire process a secretive one. As outsiders, all we will have are rumours and the eventual final document. During the previous Synod we have seen what damage rumours can do, especially when they are neither confirmed nor denied in any clear way..

twitterThat said, there is always social media, and a number of Synod delegates are enthousiastic (or less so) users of those media. Below, I present a short (probably incomplete) list of delegates who use Twitter. It is mostly western prelates using the medium, with English being the dominant language. Other languages used are Italian, French, Spanish, German and Maltese.

  1. Pope Francis (obviously). As pope he convenes the Synod and acts as its president, although he delegates that duty to four delegate presidents. Pope Francis will not be commenting on the Synod proceedings, but offer prayers and short items to reflect on spiritually.
  2. Archbishop Charles Scicluna. Archbishop of Malta. One of three members of the Commission for Disputes.
  3. Bishop Robert Barron. Auxiliary Bishop of Los Angeles and CEO of Word On Fire.
  4. Bishop Frank Caggiano. Bishop of Bridgeport, Connecticut.
  5. Archbishop José Gómez. Archbishop of Los Angeles.
  6. Archbishop Leo Cushley. Archbishop of Edinburgh.
  7. Archbishop Eamon Martin. Archbishop of Armagh.
  8. Archbishop Anthony Fisher. Archbishop of Sydney.
  9. Leonardo Cardinal Sandri. Prefect of the Congregation for the Oriental Churches.
  10. Robert Cardinal Sarah. Prefect of the Congregation for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments.
  11. Kevin Cardinal Farrell. Prefect of the Dicastery for Laity, Family and Life.
  12. Peter Cardinal Turkson. Prefect of the Dicastery for Promoting Integral Human Development.
  13. Gianfranco Cardinal Ravasi. President of the Pontifical Council for Culture.
  14. Gérald Cardinal Lacroix. Archbishop of Québec.
  15. Daniel Cardinal Sturla Berhouet. Archbishop of Montevideo.
  16. Blase Cardinal Cupich. Archbishop of Chicago.
  17. Carlos Cardinal Aguiar Retes. Archbishop of Mexico City.
  18. Archbishop Vincenzo Paglia. President of the Pontifical Academy for Life,
  19. Archbishop Peter Comensoli. Archbishop of Melbourne.
  20. Father Antonio Spadaro. Member of the Vatican Media Committee.
  21. Christoph Cardinal Schönborn. Archbishop of Vienna.
  22. Wilfrid Cardinal Napier. Archbishop of Durban.
  23. Luis Cardinal Tagle. Archbishop of Manila.
  24. Vincent Cardinal Nichols. Archbishop of Westminster.
  25. Carlos Cardinal Osoro Sierra. Archbishop of Madrid.

KLqGjJTk_400x400Not all of the prelates above use their accounts equally often or in the same way. For example, Cardinal Tagle only posts links to his ‘The Word Exposed’ Youtube catechesis talks, Cardinals Sturla Berhouet and Farrell mostly retweet, Archbishop Fisher hasn’t tweeted since February of 2017, and most use Twitter as a one-way channel. Among those who do respond to what their followers say are Cardinal Napier, Archbishop Comensoli (his Twitter profile picture at left) and Bishop Barron.

Other delegates, such  as Philadelphia’s Archbishop Charles Chaput and Passau’s Bishop Stefan Oster, are active on Facebook, while Belgian Bishop Jean Kockerols keeps the youth of his country up to speed via a blog.

Several delegates have already shared their arrival in Rome, and it is these (such as Archbishop Comensoli and Bishop Barron) who will perhaps offer the best idea of what goes on in the coming weeks. That said, all we will get are glimpses, and no tweeting delegate will share what goes on in the debates. So, in this age of social media and high-speed communication, the Synod of Bishops remains firmly behind closed doors.

 

Advertisements

Careful criticism – Bishop de Korte’s thoughts after the cardinal’s comments

While there has been much said and written about Cardinal Willem Eijk’s criticism on how the Pope handled the German plans to allow non-Catholics to receive Communion under certain circumstances, and the opposition that triggered from seven German bishops, the Dutch bishops have been rather quiet about the comments of the metropolitan of the Dutch Church province.

Bishop Jan Hendriks, auxiliary of Haarlem-Amsterdam and easily the most social media-minded among the bishops, wrote on Facebook that that was not the place to offer any commentary. Via his spokesman, Bishop Hans van den Hende of Rotterdam, president of the Dutch bishops’ conference, let it be known that he “hopes and expects that the agreements as described in the aforementioned documents [the Code of Canon Law, the Catechism and the Ecumenical Directory] remain the guideline.”

bisschop-de-korteThe most extensive comment, although one without directly addressing the cardinal, comes from Bishop Gerard de Korte of ‘s-Hertogenbosch. In his regular contribution to the diocesan website, the bishop addresses the accusation that Pope Francis causes confusion through his words and actions, a position that Cardinal Eijk – and others with him  – very clearly takes in his commentary. Bishop de Korte defends the Pope when he writes, “It is nowhere apparent that the Pope violates the teachings of the Church. But he does want to take into account the stubbornness of our existence.”

Addressing the topic of alleged confusion, the bishop writes:

“Some faithful, including high prelates, think that the pope allows room for confusion. But isn’t it better to speak about a papal willingness for permanent dialogue? Such an attitude does not flow from modernism of liberalism, but from the heart of the gospel. In Christ, God came to stand next to us. We in our turn are also called to accept one another. At stake is the willingness to a permanent dialogue, which does not mean the denial of our deepest convictions, but that we are open to the workings of the Holy Spirit in the other.

In the end, we all live from pure mercy. That faithful realisation can make us humble, mild and modest.”

Bishop de Korte focus on dialogue is worthy, and he is correct when he says the pope, and all Catholics, should never be closed in on themselves, open to dialogue with everyone. But, and here’s what is almost absent from the bishop’s text (except from the reference to “our deepest convictions”), dialogue has to be about something. Speaking with each other for its own sake is a good starting point to create trust and friendship, but ultimately, we must speak about something. Jesus Christ spoke with people, sinners and righteous alike, but never just for the sake of speaking. He had a clear message, and did not refrain from admonishing when necessary. We are called to continue sharing that message, which is about love, hope and faith, about charity, but also salvation, about changing our behaviour and leaving things behind to follow Him.

Rather than limiting ourselves to being kind and listening, or only quoting rules, we must take the best of both, and approach the other in kindness, love and, no less important, honesty.

Ideally, the messages of both Cardinal Eijk and Bishop de Korte are read and appreciated by readers, who can find value in both. Reality, however, shows that people would rather put the one against the other and resort to name-calling or mocking in social media. Whatever the intention of a bishop in writing an article, I am quite sure that is never it.

The cardinal’s testament

On a day in March 2009, Cardinal Karl Lehmann sat down and looked ahead at the day he would pass from this life into the eternal life. Almost nine years to the day later, his successor would lead his funeral Mass and share the spiritual testament with the world.

die-insignien-des-verstorbenen-kardinal-karl-lehmann-auf-dem-sarg

In a requiem Mass celebrated by Bishop Peter Kohlgraf (who also marked his 51st birthday) and five other bishops*, and in the presence of almost the entire German episcopacy (as well as Cardinals Adrianus Simonis from the Netherlands and Walter Kasper from Rome), Cardinal Karl Lehmann was interred in Mainz’s Cathedral of St. Martin of Tours and St. Stephen today. After the Mass was concluded, the text of the cardinal’s spiritual testament was published on the diocese’s Facebook page. Below, I share my translation.

“In the name of the Father, the Son and the Holy Spirit. Amen.

My testament as bishop

I thank God for all gifts, especially the people He has given me, especially also my parents, teachers and my homeland. I am greatly thankful for the many full-time and voluntary sisters and brothers with whom I was allowed to work and who have supported me.

Theology and Church have been the breath of my life. I would choose thusly again! We all , especially in the time after 1945, have buried ourselves deeply in the world and the times, also in the Church. This is also true for me. I pray God and the people for forgiveness. Renewal must come deeply from faith, hope and love. Hence I remind all of the words of my motto, which come from Saint Paul, and which have become ever more important for me: “Stand firm in the faith!”

With gratitude and a request for prayer for me, I greet the Holy Father, the bishops, priest and deacons, all coworkers and all sisters and brothers in the Diocese of Mainz, in my home Diocese of Freiburg im Breisgau, as well as friends in our Church and in ecumenism, and the Catholics of our country, for whom I gladly was chairman of the German Bishops’ Conference for more than 20 years. I was always concerned with the unity in faith in the diversity of our lives, without blinkers and uniformity.

I leave the arrangement of the requiem Mass and the burial to the cathedral chapter and the auxiliary bishops. We have many good customs!

There are two things under which I have suffered time and again, and ever more: In many ways, our earth and, to a large extent, our lives are wonderful, beautiful and fascinating, but they are also profoundly ambiguous, destructive and terrible. Lately, the frightfulness of power and how man deals with it has dawned on me more and more. Brutal thought and the reckless pursuit of power are to me among the harshest expressions of unbelief and sin. Resist their beginnings! I increasingly keep Jesus’ words from Luke in mind:”When the Son of Man comes, will he find faith on earth?” Choose a good successor! Pray for him and for me! Goodbye!”

Mainz, 15 March 2009

+ Karl Cardinal Lehmann

Bishop of Mainz

der-sarg-wird-zur-beisetzung-die-krypta-getragen

In his homily, Bishop Kohlgraf fondly remembered the popularity of Cardinal Lehmann, something that was proven in the days after his death by what people shared on social media:

“One shared that Bishop Lehmann had confirmed him and how much that meant to him. Others shared everyday encounters in the street and small conversations. I know of others for whom the cardinal was a true pastor and guide on he search for a personal faith. Not without reason do the people of the Diocese of Mainz call him “our Karl”. He was able to converse with everyone: with the so-called simple folk and with those with social, ecclesiastical and political influence.”

Bishop Kohlgraf referred to the cardinal’s spiritual testament several times. About the comment that the Church had  ‘buried’ itself in society in the last decades, the bishop said:

“A Church burying itself in the times: in its brevity and poignancy this sentence seems to me to be prophetic. The temptation to plan and create everything, as if administration, planning, material possession is the decisive factor, does not grow smaller. In this way our late cardinal warns us to live according to faith, hope and love, before starting to “create”. The source, which gives us true life, must not be forgotten.”

Cardinal Lehmann instead insisted that the search for God lay in the heart of people: something that is innate to all human beings. This search leads to a God who has a name, who can be addressed.

“The God of the Bible is a God who enters into history, a good of liberation, who accompanies people, “God with us”. He ultimately reveals Himself unparalleled in Jesus Christ. The cardinal’s coat of arms contains an open Bible, a reference to this God who speaks to people and joins them on the way: on the coffin today, likewise, there lies an open Bible. Today, God is also “God with us”. Since this God is so great and has numerous ways of speaking, there is an endless number of ways to come to Him, as numerous as the people and their means of expressing themselves. Theology must be diverse, faith experiences must be possible for different people, faith is not narrow, not uniform”.

The requiem and funeral Mass for Cardinal Lehmann was witnessed by thousands of people along the route of the funeral procession, in the cathedral and on the square in front of it, where faithful could watch the proceedings on big screens. Among the guests were the prime ministers of the federal states of Hesse and Rhineland-Palatinate, on whose territory the Diocese of Mainz is located. Federal President Frank-Walter Steinmeier arrived under police escort when the procession had entered the cathedral. Chancellor Angela Merkel had wanted to be there, but had duties in Berlin. She is expected to attend tomorrow’s requiem service in Berlin’s St. Hedwig cathedral.

*Concelebrating with Bishop Kohlgraf were Archbishop Nikola Eterovic, Apostolic Nuncio to Germany; Reinhard Cardinal Marx, president of the German Bishops’ Conference; Gerhard Cardinal Müller, former priest of the Diocese of Mainz; Bishop Gebhard Fürst of Rottenburg Stuttgart, representing the Oberrhein Church Province, from which Cardinal Lehmann hails; Bishop Ulrich Neymeyr of Erfurt, former priest and auxiliary bishop of Mainz; and Bishop Udo Bentz, auxiliary bishop of Mainz.

Photo credit: [1] Arne Dedert (dpa), [2] Boris Roessler (dpa)

Lectures and meetings – baby bishops’ school in Rome

This past week, the bishops who have been appointed in the last year were in Rome for what has become known as ‘baby bishops’ school’, a series of lectures on things related to being a bishop. Among the participants was Bishop Ron van den Hout of Groningen-Leeuwarden, appointed in April of this year. The last time a Dutch bishop participated was in 2012. The week-long course has existed since 2001 and is jointly organised by the Congregations for Bishops and for the Oriental Churches.

20170908-_C817730.jpgBishop Ron van den Hout, at left, concelebrates the daily Mass during the course for newly-appointed bishops.

This year’s topic of the course was ‘Teachers in discernment’, and, according to a factual report on the website of Bishop van den Hout’s diocese, the bishops heard lectures on mutual collegiality, the relationships with the priests of the bishop’s new diocese, ecumenism, pastoral care for priests and their affective life, Church and media, the missionary Church, and the role of canon law in managing a diocese.

The German bishops were with six in Rome, among them Bishop Peter Kohlgraf of Mainz, who shared the photo below on his Facebook page, of bishops (and one priest) at dinner.

21740590_979533605512127_6593107632050468441_n

From left to right: Franz Josef Gebert (auxiliary, Trier), Georg Bätzing (Limburg), Fr. Stefan Langer (Hamburg), Peter Kohlgraf (Mainz), Horst Eberlein (auxiliary, Hamburg), Dominicus Meier (auxiliary, Paderborn (albeit not a newly-ordained bishop)) and Rupert Graf zu Stolberg (auxiliary, München und Freising). Absent from the gathering were Bishops Mattäus Karrer (auxiliary of Rottenburg-Stuttgart) and Rolf Lohmann (auxiliary, Münster).

 

Next to the lectures, Bishop Kohlgraf identifies another important element of the week. “Another at least equally important part is formed by the conversations between the individual participants. It allowed me to get to know brothers who work in very sober and sometimes difficult situations and yet radiate great joy”. A participant in last year’s edition, Bishop Richard Umbers of Sydney, Australia (a bishop you should follow in Facebook or Twitter, by the way), said something similar in a recent conversation with Crux: “Make sure you organize a few lunches and dinners along the way. Make sure you make time to get to know some of those bishops in a more intimate setting. Build friendships there.”

The new bishops were received in audience by Pope Francis on Thursday afternoon. In his address, the Holy Father reminded them that “[t]he mission that awaits you is not to bring your own ideas and projects, nor solutions that are abstractly designed by those who consider the Church a home garden but humbly, without attention-seeking or narcissism , to offer your concrete witness of union with God, serving the Gospel that should be cultivated and helped to grow in that specific situation.” He spoke about discerning God in everything the bishops does and says. “Remember that God was already present in your dioceses when you arrived and will still be there when you are gone. And, in the end, we will all be measured not by counting our works but on the growth of God’s work in the heart of the flock that we keep in the name of the “Pastor and keeper of our souls” (cf. 1 Pt 2:25)”.

 

A social media-using bishop who doesn’t overstay his welcome, please

coat of arms roermondThe next bishop of Roermond should be a social media user, but is to stay in office for 15 years at most, a poll amongst priests of the Diocese of Roermond by newspaper De Limburger has revealed. The successor of Bishop Frans Wiertz, who will reach the mandatory retirement age of 75 in December, should be communicative, using social media and other means to reach people. He should also be a bishop in the line of Pope Francis, with strong and inspirational policies. Several priests have said that the diocese’s management has been slowly dying down in recent years. Bishop Wiertz has been at the helm of the southern Dutch diocese since 1993, which makes him the most senior among the Dutch bishops.

A consequence of the need for fresh management and policies is that a bishop shouldn’t stay in one place for too long. “Ten, fifteen years is nice, but then it is  time for a new one,” Father Harrie Broers says. Father Jos Spee, the dean of Venlo, adds, “Different times need different challenges and that is why change is needed on time. Therefore it’s best to appoint a bishop in his mid-sixties. He will cease automatically at 75.”

Mgr. F.J.M. Wiertz

Bishop Wierts was appointed at the age of 50. Recently, his eye sight has been failing, although he hopes to be able to continue in his office until turning 75 on 2 December. Since 1998, Bishop Wiertz has been assisted in his duties by auxiliary Bishop Everard de Jong.

A social media-using bishop would certainly constitute a change in the Dutch episcopate. Although some bishops have dabbled in using twitter or a blog, only Bishop Jan Hendriks, auxiliary bishop of Haarlem-Amsterdam, is an active blogger who also uses Twitter and Facebook, and not only to share, but also to communicate with his followers.

Cardinal Eijk’s not too outlandish encyclical suggestion

Despite many a Dutch reaction, Cardinal Wim Eijk’s suggestion that Pope Francis devote an encyclical to the errors of the gender ideology, first reported by CNS here, is not that outlandish.

naamloos

On Facebook I came across several people sharing the CNS article: the first, from an American source, came with a number of reactions, all positive. The second, from a Dutch source, had for the most part reactions that were the equivalent of the rolleyes emoticon. bdjkv-myThere’s that old-fashioned out-of-touch cardinal again, enforcing his restrictive morals on the rest of the world, they seemed to say. There may be much to be said about the social reasons for this difference, but it also, perhaps, illustrates how Cardinal Eijk – and the topic he raised – are perceived in the Netherlands as compared to abroad.

But, as I have said, his suggestion to devote an encyclical, an authoritive document on a doctrinal matter, to the question of what gender is and how it has been ideologically hijacked by some does not appear completely out of thin air. Both Pope Benedict XVI and Pope Francis have spoken about it on more than one occasion and most recently, Pope Francis described it as a sort of “ideological colonisation” and a threat to the family and children especially.

And that makes sense, as the theory that gender is somehow a social construct clashes on all fronts with the Catholic understanding of human nature. Our gender is a constituent part of who we are as persons, and it is therefore not something that should be tinkered with too easily. The Church does not deny the existence of people who suffer psychologically because they struggle with their own gender, but she looks for reasons and solutions elsewhere, and she will therefore always try to combat an increasing social acceptance of gender theory, as we see happening with things like abortion and euthanasia.

Is Pope Francis likely to issue an encyclical on an issue like this? I don’t believe so. Partly because encyclicals take time to write: Pope Francis will be 80 next month, and he has enough plans and work for the foreseeable future as it is. And he may also think that his comments on the matter have already been clear enough, or they may be answered as the Church continues developing what Amoris laetitia thought.

And while Cardinal Eijk has suggested it might be a good idea, he is not actually actively lobbying the Pope to write a gender encyclical, despite the conclusions that some may have already drawn.

Photo credit: CNS/Francois Gloutnay, Presence

Robert Kardinaal Sarah: “Naar een authentieke toepassing van Sacrosanctum Concilium”

This is a Dutch translation of Cardinal Robert Sarah’s address on the first day of the Sacra Liturgia conference, held in London from 5 to 8 July. This translation is based on the text as released via the Sacra Liturgia Facebook page. It is not a complete transcript of what Cardinal Sarah said. This is expected to be released sometime next week, after the cardinal has added a few points once he returns to Rome. In due time, this address, as well as the conference’s other papers, will be published in book form.


Dit is een Nederlandse vertaling van de toespraak die Kardinaal Robert Sarah heeft gegeven op de eerste dag van de Sacra Liturgia conferentie, gehouden in Londen van 5 tot 8 juli. Deze vertaling is gebasseerd op de tekst zoals die op de Facebook-pagina van Sacra Liturgia werd gepubliceerd. Het is geen volledige transcriptie van wat Kardinaal Sarah heeft gezegd. Het is de verwachting dat deze in de loop van de komende week wordt uitgegeven, zodra de kardinaal een aantal punten toe heeft kunnen voegen na zijn terugkeer naar Rome. Uiteindelijk zal deze toespraak, samen met alle andere die tijdens de conferentie gehouden zijn, in boekvorm uitgegeven worden.

TOESPRAAK VAN ZIJNE EMINENTIE ROBERT KARDINAAL SARAH:
“NAAR EEN AUTHENTIEKE TOEPASSING VAN SACROSANCTUM CONCILIUM”

IMG_7842

Ik wil in de eerste plaats mijn dank uitspreken aan Zijne Eminentie Vincent Kardinaal Nichols, voor zijn welkom in het Aartsbisdom Westminster en zijn vriendelijke begroetingswoorden. Eveneens wil ik Zijne Excellentie Bisschop Dominique Rey, bisschop van Fréjus-Toulon, danken voor zijn uitnodiging om hier met u aanwezig zijn bij de derde internationale “Sacra Liturgia” conferentie, en vanavond de openingstoespraak te presenteren. Uwe Excellentie, ik feliciteer u met dit internationale initiatief ter bevordering van de studie van het belang van liturgische vorming en viering in het leven en de missie van de Kerk.

In deze toespraak wil ik een aantal overwegingen aan u voorleggen over hoe de westerse Kerk naar een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium kan toewerken. Hiermee wil ik de vraag stellen: “Wat hadden de Vaders van het Tweede Vaticaans Concilie voor ogen met de liturgische hervorming?” Daarna wil ik bespreken hoe hun bedoelingen na het Concilie zijn toegepast. Uiteindelijk zou ik u een aantal voorstellen willen voorleggen over het liturgisch leven van de Kerk vandaag, zodat onze liturgische praktijk de bedoelingen van de Concilievaders beter kan weergeven.

Het is volgens mij overduidelijk dat de Kerk leert dat de katholieke liturgie de unieke bevoorrechte locus is van het verlossende handelen van Christus in onze huidige wereld, door middel van werkelijke participatie waarin wij Zijn genade en kracht ontvangen die zo nodig zijn voor onze volharding en groei in het christelijk leven. Het is de goddelijke vastgestelde plaats waar wij onze plicht tot het aanbieden van een offer, het Ene Ware Offer, aan God komen vervullen. Het is waar we onze diepgaande behoefte om God te aanbidden verwerkelijken. Katholieke liturgie is iets heiligs, iets dat door haar aard heilig is. Katholieke liturgie is geen gewone menselijke samenkomst.

Ik wil hier een zeer belangrijk feit onderstrepen: God, niet de mens, staat in het hart van de katholieke liturgie. We komen om Hem te aanbidden. De liturgie gaat niet om jou of mij; we vieren er niet onze eigen identiteit of prestaties, verheerlijken of promoten er niet onze eigen cultuur of plaatselijke religieuze gewoontes. De liturgie draait in de allereerste plaats om God en wat Hij voor ons gedaan heeft. In Zijn Goddelijke Voorzienigheid heeft de Almachtige God de Kerk gesticht en de heilige liturgie ingesteld waarmee wij Hem ware aanbidding kunnen opdragen in overeenstemming met het Nieuwe Verbond dat Christus gebracht heeft.Hierdoor, door het binnengaan van de vereisten van de heilige riten die in de traditie van de Kerk zijn ontwikkeld, krijgen wij onze ware identiteit en betekenis als zonen en dochters van de Vader.

Het is van essentieel belang dat we dit specifieke karakter van de katholieke eredienst begrijpen, want in recente decennia hebben we vele liturgische vieringen gezien waarin mensen, persoonlijkheid en menselijke prestaties te prominent aanwezig waren, bijna tot uitsluiting van God. Zoals Kardinaal Ratzinger ooit schreef: “Als de liturgie in de eerste plaats een werkplaats voor ons eigen handelen lijkt, dan wordt het essentiële vergeten: God. Het vergeten van God is het meest dreigende gevaar van onze tijd” (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 593). 

We moeten volkomen duidelijk zijn over de aard van de katholieke eredienst als we de Constutitie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie op de juiste wijze willen lezen en als we deze getrouw willen uitvoeren.

Al vele jaren voor het Concilie, in zowel missielanden als in de meer ontwikkelde gebieden, was er veel discussie over de mogelijkheid om het gebruik van de volkstalen in de liturgie uit te breiden, vooral voor de lezingen uit de Heilige Schrift, alsook voor een aantal andere onderdelen van het eerste deel van de Mis (wat we nu de “dienst van het Woord” noemen) en de liturgische zang. De Heilige Stoel had al meerdere keren toestemming gegeven voor het gebruik van de volkstaal in het toedienen van de sacramenten. Dit is de context waarin de Concilievaders spraken over de mogelijke positieve oecumenische of missionaire gevolgen van liturgische hervorming. Het is waar dat de volkstaal een positieve plaats heeft in de liturgie. Hier zochten de Vaders naar, niet naar de protestantisering van de Heilige Liturgie of instemmend met haar onderwerping aan een valse inculturisatie.

Ik ben een Afrikaan. Laat me dit duidelijk maken: de liturgie is niet de plaats om mijn cultuur te promoten. Het is veeleer de plaats waar mijn cultuur gedoopt wordt, waar mijn cultuur in het goddelijke wordt opgenomen. Door de liturgie van de Kerk (die missionarissen door heel de wereld hebben meegedragen) spreekt God tot ons, verandert Hij ons en stelt ons in staat deel te nemen in Zijn goddelijk bestaan. Als iemand christen wordt, als iemand in volledige eenheid met de katholieke kerk komt, ontvangt hij iets meer, iets dat hem verandert. Zeker, culturen en andere christenen brengen gaven met zich mee in de Kerk – de liturgie van de Ordinariaten voor Anglicanen die nu in volle eenheid met de Kerk zijn is hier een prachtig voorbeeld van. Maar zij brengen deze gaven met nederigheid, en de Kerk, in haar moederlijke wijsheid, maakt er gebruik zoals zij dat goed acht.

Eén van de duidelijkste en mooiste uitdrukking van de bedoelingen van de Concilievaders is te vinden aan het begin van het tweede hoofdstuk van de Constitutie, dat het mysterie van de Hoogheilige Eucharistie behandelt. In nummer 48 lezen we:

“Daarom geeft de Kerk zich alle zorg en moeite, dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling, dat zij door Gods woord onderwezen worden, zich voeden aan de tafel van ‘s Heren Lichaam en God dank brengen, dat zij het onbevlekt Offer opdragen niet alleen door de handen van de priester, maar ook tezamen met hem, en zo zich zelf leren offeren, dat zij eindelijk steeds meer door Christus de Middelaar uitgroeien tot een volmaakte eenheid met God en met elkaar, opdat tenslotte Gods alles in allen moge zijn.”

Broeders en zusters, dit is wat de Concilievaders wilden. Jazeker, ze discussieerden en stemden over specifieke manieren om hun bedoelingen toe te passen. Maar laat ons glashelder zijn: de rituele hervormingen in de Constitutie, zoals het herstel van het gebed van de gelovigen tijdens de Mis (n. 53), de uitbreiding van de concelebratie (n. 57) of een aantal van haar beleidslijnen zoals de vereenvoudiging verlangd in nummers 34 en 50, zijn alle ondergeschikt aan de fundamentele bedoelingen van de Concilievaders die ik zojuist heb omschreven. Het zijn middelen tot een doel, en het is het doel dat wij moeten behalen.

Als we naar een authentiekere toepassing van Sacrosanctum Concilium willen toewerken, dan moeten we op de allereerste plaats deze einddoelen in het oog houden. Misschien dat, als we ze met een frisse blik en met het voordeel van de ervaring van de laatste vijf decennia bestuderen, we sommige rituele hervormingen en bepaalde liturgische beleidslijnen in een ander licht zullen zien. Als sommige van deze nu moeten worden heroverwogen, om zo “het christelijk leven onder de gelovigen steeds hoger op te voeren” en “alle mensen tot de Kerk te roepen”, laat ons dan de Heer vragen ons de liefde en de nederigheid en wijsheid te schenken om dit te doen.

Ik noem deze mogelijkheid om opnieuw naar de Constitutie en de hervorming die volgde op de publicatie ervan te kijken, omdat ik niet denk dat we vandaag zelfs ook maar de eerste paragraaf van Sacrosanctum Concilium eerlijk kunnen lezen en tevreden kunnen zijn dat we de doelstellingen ervan hebben bereikt. Broeders en zusters, waar zijn de gelovigen waarover de Concilievaders spraken? Vele gelovigen zij nu ongelovig: ze komen helemaal niet meer naar de liturgie. In de woorden van de heilige Johannes Paulus II: vele christenen leven in een staat van “stille afvalligheid;” zij “leven alsof God niet bestaat” (Apostolische Exhortatie Ecclesia in Europa, 28 juni 2003, 9). Waar is de eenheid die het Concilie hoopte te bereiken? We hebben het nog niet bereikt. Hebben we werkelijk vooruitgang geboekt in het roepen van alle mensen tot de Kerk? Ik denk het niet. En toch hebben we heel veel in de liturgie gedaan!

In mijn 47 jaar als priester en na meer dan 36 jaar aan bisschoppelijk dienstwerk kan ik verklaren dat vele katholieke gemeenschappen en individuen de liturgie, zoals hervormd na het Concilie, met geestdrift en vreugde leven en vieren, en er veel van, zo niet al, het goede uit halen dat de Concilievaders verlangden. Dit is een grote vrucht van het Concilie. Maar uit mijn ervaring – nu ook als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten – weet ik ook dat er vele vervormingen van de liturgie in heel de Kerk van vandaag bestaan, en er zijn vele situaties die verbeterd kunnen worden zodat de doelstellingen van het Concilie behaald kunnen worden. Voor ik over een aantal mogelijke verbeteringen spreek, laten we bedenken wat er gebeurde na de publicatie van de Constitutie over de Heilige Liturgie.

Terwijl het officiele hervormingswerk plaatsvondt ontstonden er een aantal zeer ernstige verkeerde interpretaties van de liturgie en deze schoten wortel in verschillende plaatsen in de wereld. Deze misbruiken van de Heilige Liturgie ontwikkelden zich vanwege een foutief begrip van het Concilie en resulteerden in liturgische vieringen die subjectief waren en meer gericht op de verlangens van de individuele gemeenschap dan op de offerdienst van de Almachtige God. Mijn voorganger als Prefect van de Congregatie, Francis Kardinaal Arinze, noemde dit ooit eens “de doe-het-zelf Mis”. De heilige Johannes Paulus II vond het zelfs noodzakelijk het volgende te schrijven in zijn encycliek Ecclesia de Eucharistia (17 april 2003):

“Deze dienst van de verkondiging van de kant van het Leergezag heeft een antwoord gekregen in de innerlijke groei van de christelijke gemeente. Zonder twijfel heeft de liturgiehervorming van het Concilie in hoge mate bijgedragen aan een bewustere, actievere en vruchtbaarder deelname aan het heilig Offer van het Altaar van de kant van de gelovigen. Op veel plaatsen is Aanbidding van het Allerheiligst Sacrament ook een belangrijke dagelijkse praktijk en wordt een onuitputtelijke bron van heiligheid. De vrome deelname van de gelovigen aan de eucharistische processie op Sacramentsdag is een genade van de Heer die ieder jaar vreugde brengt aan hen die eraan deelnemen. Andere positieve tekenen van geloof in en liefde voor de Eucharistie zouden nog genoemd kunnen worden.

Helaas is er naast dit licht ook schaduw. Op sommige plaatsen is de praktijk van de eucharistische Aanbidding vrijwel volledig verwaarloosd. In verschillende delen van de Kerk zijn misbruiken opgetreden, die lijden tot verwarring met betrekking tot het gezonde geloof en de katholieke leer ten aanzien van dit wonderbaarlijke Sacrament. Soms komt men een uiterst verengd begrip van het eucharistische mysterie tegen. Beroofd van zijn betekenis als offer wordt het gevierd als ware het eenvoudigweg een broederlijke maaltijd. Daarenboven wordt van tijd tot tijd de noodzaak van het ambtelijke priesterschap dat wortelt in de apostolische opvolging verduisterd en de sacramentaliteit van de Eucharistie wordt teruggebracht tot louter werkdadigheid in de verkondiging. Dit heeft hier en daar geleid tot oecumenische initiatieven die hoewel edel in hun motieven, toegeven aan eucharistische praktijken die in tegenspraak zijn met de discipline waarmee de Kerk haar geloof uitdrukt. Kunnen wij anders dan onze diepe droefheid over dit alles uitdrukken? De Eucharistie is een te groot geschenk dan dat wij dubbelzinnigheid en verschraling van de betekenis zouden kunnen dulden.

Ik vertrouw erop dat deze encycliek er effectief aan kan bijdragen om de schaduwen van onaanvaardbare doctrines en praktijken te verdrijven, opdat de Eucharistie verder moge stralen in heel de glans van haar mysterie (n. 10).”

Hier bestond ook een pastorale werkelijkheid: om goede redenen of niet, sommige mensen konden of wilden niet deelnemen aan de hervormde riten. Zij bleven weg of namen alleen deel aan de niet-hervormde liturgie waar ze die konden vinden, zelfs als de viering ervan niet was toegestaan. Zo werd de liturgie een uitdrukking van verdeeldheid in de Kerk, in plaats van één van katholieke eenheid. Het Concilie wilde niet dat de liturgie ons van elkaar scheidde! De heilige Johannes Paulus II werkte aan het genezen van deze verdeling, met de hulp van Kardinaal Ratzinger die, als Paus Benedictus XVI, de nodige interne verzoening in de Kerk wilde faciliteren door in zijn Motu Proprio Summorum Pontificum (7 juli 2007) te bepalen dat de oudere vorm van de Romeinse ritus zonder beperkingen beschikbaar moet zijn voor die individuen en groepen die uit haar rijkdom willen putten. In Gods Voorzienigheid is het nu mogelijk onze katholieke eenheid te vieren met respect voor, en zelfs vreugde in, een legitieme diversiteit van de rituele praktijk.

We mogen dan een hele nieuwe, moderne liturgie in de volkstaal hebben opgebouwd, maar als we niet de juiste basis hebben gelegd – als onze seminaristen en geestelijkheid niet “diep doordrongen zijn van de geest en de kracht van de liturgie”, zoals het Concilie vroeg – dan kunnen zij zelf de mensen die aan hun zorg zijn toevertrouwd niet vormen. We moeten de woorden van het Concilie zelf zeer serieus nemen: het zou “kansloos” zijn te hopen op een liturgische vernieuwing zonder een grondige liturgische vorming. Zonder deze essentiële vorming zouden geestelijken zelfs schade toebrengen aan het geloof van mensen in het eucharistisch mysterie.

Ik wil niet bovenmatig pessimistisch overkomen, en ik zeg nogmaals: er zijn vele, vele gelovige mannelijke en vrouwelijke leken, vele geestelijken en religieuzen voor wie de liturgie zoals hervormd na het Concilie een bron van veel geestelijke en apostolische vruchten is, en daar dank ik de Almachtige God voor. Maar ik denk dat u het met mij eens zal zijn, zelfs op basis van mijn korte analyse hierboven, dat we beter kunnen doen, zodat de Heilige Liturgie werkelijk de bron en het hoogtepunt van het leven en de missie van de Kerk wordt, nu, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, zoals de Concilievaders zozeer verlangden.

Gezien de fundamentele verlangens van de Concilievaders en de verschillende situaties die na het Concilie zichtbaar zijn geworden, zou ik een aantal praktische overwegingen willen presenteren over hoe we Sacrosanctum Concilium vandaag beter kunnen toepassen. Ook al dien ik als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, ik doe dit in alle nederigheid als een priester en een bisschop in de hoop dat dit een volwassen reflectie en studie en goed liturgisch handelen in heel de Kerk zal bevorderen.

Het zal geen verrassing zijn wanneer ik zeg dat we in de eerste plaats de kwaliteit en diepgang van onze liturgische vorming moeten onderzoeken, hoe we de geest en kracht van de liturgie overbrengen op onze geestelijken, religieuzen en lekengelovigen. Te vaak nemen we aan dat onze wijdingskandidaten voor het priesterschap of het permanente diaconaat genoeg over de liturgie “weten”. Maar het Concilie drong hierin niet aan op kennis, hoewel de Constitutie natuurlijk het belang van liturgiestudie onderstreepte (zie n. 15-17). Nee, de eerste en essentiële liturgische vorming is meer een onderdompeling in de liturgie, in het diepe mysterie van God, onze liefhebbende Vader. Het is een kwestie van de liturgie beleven in al haar rijkdom, zodat we, na gedronken te hebben uit haar bron, altijd dorsten naar haar verrukkingen, haar orde en schoonheid, haar stilte en bezinning, haar verheerlijking en aanbidding, haar vermogen ons ten diepste te verbinden met Hem die in en door de riten van de Kerk werkt.

Als we hier zorg voor dragen, als onze nieuwe priesters en diakens werkelijk dorsten naar de liturgie, zullen zij op hun beurt in staat zijn degenen die aan hun zorg zijn toevertrouwd te vormen – zelfs als de liturgische situatie en mogelijkheden van hun kerkelijke missie bescheidener zijn dan die van het seminarie of de kathedraal. Ik weet van vele priesters in zulke omstandigheden die hun mensen vormen in de geest en kracht van de liturgie, en wier parochies voorbeelden zijn van grote liturgische schoonheid. We moeten niet vergeten dat waardige eenvoud niet hetzelfde is als reductief minimalisme of een verwaarloosde en vulgaire stijl. Zoals onze Heilige Vader, Paus Franciscus, leert in zijn Apostolische Exhortatie Evangelii Gaudium: “De Kerk evangeliseert en evangeliseert zichzelf met de schoonheid van de liturgie, die ook viering is van de evangeliserende activiteit en bron van een hernieuwde impuls tot zelfgave.” (n. 24)

Ten tweede denk ik dat het zeer belangrijk is dat we duidelijk zijn over de aard van liturgische participatie, van de participatio actuosa waar het Concilie toe opriep. Hierover is veel verwarring geweest in de laatste decennia. Nummer 48 van de Constitutie zegt: De Kerk wil “dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling.” Het Concilie beschouwt participatie als voornamelijk intern, voortkomend uit een goed begrip van de riten en gebeden. Zeker, de Concilievaders vragen de gelovigen te zingen, de priester te antwoorden, liturgische taken op zich te nemen die rechtmatig de hunne zijn, maar staan erop dat allen zich bewust zijn van wat ze doen, “godvruchtig en actief”.

Als we het belang van de internisalisatie van onze liturgische participatie begrijpen zullen we het luidruchtige en gevaarlijke liturgische activisme, dat in de laatste decennia zo prominent aanwezig is geweest, vermijden. We gaan niet naar de liturgie om op te treden, om dingen te doen zodat anderen het kunnen zien: we gaan om verbonden te worden met het handelen van Christus door een internalisatie van de uitwendige liturgische riten, gebeden, tekenen en symbolen. Wellicht dat degenen die geroepen zijn tot liturgisch dienstwerk dit zich beter moeten herinneren dan anderen! Maar we moeten anderen ook vormen, in het bijzonder onze kinderen en jonge mensen, in de ware betekenis van liturgische participatie, in de ware manier om de liturgie te bidden.

Ten derde, ik heb gesproken over het feit dat een aantal hervormingen die na het Concilie zijn ingevoerd mogelijk zijn samengesteld volgens de tijdsgeest en dat er een groeiende hoeveelheid studie door trouwe zonen en dochters van de Kerk is geweest, waarin wordt gevraagd of wat was ingevoerd werkelijk de doelstellingen van de Constitutie toepaste, of dat ze er in werkelijkheid aan voorbij gingen. Deze studie vindt soms plaats onder de noemer “hervorming van de hervorming” en ik weet dat EH Thomas Kocik over deze kwestie een doorwrochte studie heeft gepresenteerd tijdens de Sacra Liturgia conferentie in New York, een jaar geleden.

Ik denk niet dat we de mogelijkheid of de wenselijkheid van een officiële hervorming van de liturgische hervorming kunnen afwijzen, omdat haar voorstanders een aantal belangrijke beweringen doen in hun pogingen trouw te zijn aan de nadruk van het Concilie in nummer 23 van de Constitutie “om de gezonde traditie te bewaren en toch de weg te openen voor een gewettigde vooruitgang”, en dat “vernieuwingen niet plaats hebben, tenzij deze door een werkelijk en duidelijk nut van de Kerk worden vereist, waarbij men er op dient te letten, dat de nieuwe vormen als het ware organisch voortkomen uit de reeds bestaande vormen.”

Ik kan meedelen dat, toen ik afgelopen april door de Heilige Vader in audiëntie werd ontvangen, Paus Franciscus mij vroeg de kwestie van een hervorming van een hervorming te bestuderen en hoe beide vormen van de Romeinse ritus te verrijken. Dat zal een fijngevoelig werk zijn en ik vraag om uw geduld en gebed. Maar als we Sacrosanctum Concilium beter willen toepassen, als we willen bereiken wat het Concilie verlangde, dan is dit een serieuze kwestie die zorgvuldig moet worden bestudeerd en behandeld met de nodige duidelijkheid en voorzichtigheid.

Wij priesters, wij bisschoppen dragen een grote verantwoordelijkheid. Hoe leidt ons goede voorbeeld tot goed liturgisch handelen; hoe kwetst onze onachtzaamheid of wangedrag de Kerk en haar heilige liturgie!

Wij priesters moeten in de allereerste plaats aanbidders zijn. Onze mensen zien het verschil tussen een priester die met geloof viert en één die haastig viert, veel op zijn horloge kijkt, bijna alsof hij zo snel mogelijk weer terug naar de televisie wil! Priesters, we kunnen niets belangrijkers doen dan de heilige mysteries te vieren: laten we oppassen voor de verleiding van liturgische luiheid, want dat is een verleiding van de duivel.

We moeten onthouden dat wij niet de makers van de liturgie zijn. Wij zijn haar nederige bedienaars, onderworpen aan haar discipline en wetten. Wij hebben ook de verantwoordelijkheid om degenen die ons bijstaan in liturgische functies te vormen in zowel de geest en kracht van de liturgie en zeker ook haar regels. Ik heb soms priesters een stap terug doen zetten om buitengewone bedienaars de Heilige Communie uit te laten delen: dit is fout, het is een ontkenning van het priesterlijk dienstwerk evenals een klerikalisering van de leken. Wanneer dit gebeurt is het een teken dat de vorming verkeerd is gegaan, en dat het gecorrigeerd moet worden.

Ik heb ook priesters en bisschoppen gezien die, gekleed om de Heilige Mis te vieren, telefoons en camera’s tevoorschijn haalden en in de heilige liturgie gebruikten. Dit is een verschrikkelijke aanklacht tegen het begrip dat zij hebben over wat ze doen als ze de liturgische gewaden aantrekken, dus zich als een alter Christus kleden – en nog meer, als ipse Christus, als Christus zelf. Dit is heiligschennis. Geen bisschop, priester of diaken die is gekleed voor het liturgisch dienstwerk of aanwezig op het priesterkoor moet foto’s nemen, zelfs niet tijdens grote geconcelebreerde Missen. Dit priesters dit vaak doen tijdens zulke Missen, of met elkaar praten of nonchalant zitten, is volgens mij een teken dat wij opnieuw moeten nadenken over de gepastheid van deze Missen, vooral als het priesters aanzet tot zulk schandalig gedrag dat het gevierde mysterie zo onwaardig is, of als de grootte van deze geconcelebreerde vieringen tot het risico van ontheiliging van de heilige Eucharistie leidt.

Ik wil een beroep doen aan alle priester. U heeft misschien mijn artikel in L’Osservatore Romano van een jaar geleden (12 juni 2015) gelezen, of mijn interview met het tijdschrift Famille Chrétienne in mei van dit jaar. Bij beide gelegenheden heb ik gezegd dat ik denk dat het heel belangrijk is dat we zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting, van priesters en gelovigen samen in dezelfde richting – naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt, in die delen van de liturgische riten waarin we ons tot God richten. Dit is toegestaan onder de huidige liturgische regels. Het is volledig legitiem in de moderne ritus. Ik denk dat het een heel belangrijke stap is om te verzekeren dat in onze vieringen de Heer werkelijk in het centrum staat.

En dus, beste priesters, vraag ik u dit waar mogelijk toe te passen, voorzichtig en met de nodige catechese, zeker, maar ook met het zelfvertrouwen van een herder dat dit iets goeds is voor de Kerk, iets goeds voor onze mensen. Uw eigen pastorale oordeel zal bepalen hoe en wanneer dit mogelijk is, maar wellicht is de eerste zondag van de Advent van dit jaar, wanneer we uitkijken naar “de Heer die zal komen” en “die niet aarzelt”, een hele goede tijd om dit te doen. Beste priesters, we zouden opnieuw moeten luisteren naar de klaagzang van God zoals verkondigd door de profeet Jeremia: “ze hebben Mij de rug toegekeerd” (2:27). Laat ons weer naar de Heer terugkeren!

Ik zou ook een beroep willen doen op mijn broeders bisschoppen: leidt u alstublieft uw priesters en mensen op deze manier naar de Heer, in het bijzonder in grote vieringen in uw bisdommen en in uw kathedraal. Vorm uw seminaristen alstublieft in de werkelijkheid dat we niet tot het priesterschap geroepen zijn om zelf in het hart van de liturgische eredienst te staan, maar om de gelovigen van Christus als medegelovigen naar Hem te leiden. Maak deze eenvoudige maar diepgaande hervorming alstublieft mogelijk in uw bisdommen, uw kathedralen, uw parochies en uw seminaries.

Wij bisschoppen hebben een grote verantwoordelijkheid, en ooit zullen we ons voor de Heer moeten verantwoorden over ons beheer. Wij bezitten niets! Zoals de heilige Paulus ons leert, wij zijn slechts “helpers van Christus, belast met het beheer van Gods geheimen” (1 Kor. 4:1). Wij hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de heilige werkelijkheid van de liturgie wordt gerespecteerd in onze bisdommen en dat onze priesters en diakens zich niet alleen aan de liturgische voorschriften houden, maar de geest en de kracht van de liturgie waaruit deze voortkomen kennen. Ik was zeer bemoedigd door het lezen van de presentatie getiteld “The Bishop: Governor, Promoter and Guardian of the Liturgical Life of the Diocese”, gegeven voor de Sacra Liturgia conferentie in Rome in 2013 door aartsbisschop Alexander Sample van Portland in Oregon in de VS, en ik raad mijn broeders bisschoppen op broederlijke wijze aan zijn overwegingen zorgvuldig te bestuderen.

Hier herhaal ik wat ik elders heb gezegd: dat Paus Franciscus mij heeft gevraagd het liturgisch werk voort te zetten dat Paus Benedictus begonnen is (zie: Boodschap aan Sacra Liturgia 2015, New York City). Het feit dat we een nieuwe paus hebben betekent niet dat de visie van zijn voorganger nu niet langer geldig is. Integendeel, zoals we weten heeft onze Heilige Vader Paus Franciscus het grootste respect voor de liturgische visie en maatregelen die Paus Benedictus heeft uitgevoerd in opperste trouw aan de wensen en doelstellingen van de Concilievaders.

Staat u mij, voor ik afrond, toe een aantal andere kleine manieren te noemen die ook bij kunnen dragen aan een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium. Eén daarvan is dat we de liturgie moeten zingen, we moeten de liturgische teksten zingen, met respect voor de liturgische tradities van de Kerk en ons verheugend in de schatkist aan gewijde muziek die de onze is, in het bijzonder die muziek die hoort bij de Romeinse ritus, het Gregoriaans. We moeten gewijde liturgische muziek zingen, en niet slechts religieuze muziek of, erger, wereldse muziek.

We moeten de juiste balans vinden tussen de volkstalen en het gebruik van het Latijn in de liturgie. Het Concilie heeft nooit de bedoeling gehad dat de Romeinse ritus volledig in de volkstaal gevierd zou worden. Maar het wilde wel een breder gebruik ervan toestaan, in het bijzonder voor de lezingen. Tegenwoordig zou het mogelijk moeten zijn, vooral door moderne druktechnieken, om voor ieder het begrijpen van het Latijn te vergemakkelijken, wellicht voor de liturgie van de Eucharistie, en dit is natuurlijk met name gepast bij internationale samenkomsten waar de plaatselijke volkstaal door velen niet verstaan wordt. En wanneer de volkstaal gebruikt wordt moet het natuurlijk een juiste vertaling van het originele Latijn zijn, zoals Paus Franciscus recent aan mij heeft bevestigd.


Tussenkomst van Bisschop Rey

Met grote vreugde hebben we vandaag gehoord dat onze Heilige Vader, Paus Franciscus, u heeft gevraagd een studie te beginnen van de liturgische hervorming na het Concilie, en mogelijkheden te verkennen van wederzijdse verrijking tussen de oudere en nieuwere vormen van de Romeinse ritus, oorspronkelijk besproken door Paus Benedictus XVI.

Uwe Eminentie, uw oproep dat wij “zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting” in onze liturgische vieringen, “naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt,” is een uitnodiging tot een radicale herontdekking van iets dat aan de wortel ligt van de christelijke liturgie. Het roept ons op om wederom te beseffen dat, in al onze liturgische vieringen, de christelijke liturgie in essentie gericht is op Christus, wiens komst wij met vreugdevolle hoop afwachten.

Uwe Eminentie, ik ben slechts één bisschop van één bisdom in het zuiden van Frankrijk. Maar als antwoord op uw oproep wil ik nu aankondigen dat, in ieder geval op de laatste zondag van de Advent van dit jaar, in mijn viering van de heilige Eucharistie in mijn kathedraal en bij andere gelegenheden zoals het past, ik ad orientem zal vieren – in de richting van de Heer die komt. Voor de Advent zal ik een brief schrijven aan mijn priesters en mensen over deze kwestie om mijn beslissing toe te lichten. Ik zal hen aanmoedigen mijn voorbeeld te volgen. Ik zal hen vragen mijn persoonlijke getuigenis, als eerste herder van het bisdom, te ontvangen in de geest van iemand die zijn volk wil oproepen om hierdoor het primaatschap van de genade in hun liturgische vieringen te herontdekken. Ik zal uitleggen dat deze verandering ons zal helpen de fundamentele aard van de christelijke eredienst te herinneren: dat het steeds op de Heer gericht moet zijn.


Kardinaal Sarah, Addendum

We moeten ervoor zorgen dat aanbidding het hart is van onze liturgische vieringen. Te vaak maken we niet de beweging van viering naar aanbidding, maar als we dat niet doen ben ik bang dat we niet altijd volledig intern hebben deelgenomen aan de liturgie. Twee lichaamshoudingen zijn hier nuttig, zelf onmisbaar. De eerste is stilte. Als ik nooit stil ben, als de liturgie mij geen ruimte geeft voor stil gebed en bezinning, hoe kan ik dan Christus aanbidden, hoe ik mij dan in mijn hart en ziel met Hem verbonden voelen? Stilte is zeer belangrijk, en niet alleen voor en na de liturgie.

Zo is ook het knielen bij de consecratie (tenzij ik ziek ben) van belang. In het westen is dit een lichamelijke handeling van aanbidding die ons nederig maakt voor onze Heer en God. Het is in zichzelf een gebedshandeling. Waar knielen en buigen uit de liturgie zijn verdwenen moeten ze worden teruggebracht, in het bijzonder in verband met het ontvangen van onze Heer in de heilige communie. Beste priesters, vorm uw mensen, waar mogelijk en met pastorale prudentie, zoals ik eerder zei, in deze prachtige handeling van aanbidding en liefde. Laat ons wederom neerknielen in aanbidding en liefde voor de Eucharistische Heer!

In verband met het geknield ontvangen van de heilige communie  wil ik verwijzen naar de brief van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten uit 2002, die duidelijk maakt dat “elke weigering van de Heilige Communie aan één van de gelovigen op basis van zijn of haar knielende houding is een ernstige overtreding van één van de meest fundamentele rechten van de christengelovigen” (Brief, 1 juli 2002, Notitiae, n. 437, nov-dec 2002, p. 583).

Het correct kleden van alle liturgische bedienaren op het priesterkoor, inclusief de lectoren, is ook van groot belang, wil dit dienstwerk als authentiek beschouwd worden en wil het uitgevoerd worden met het decorum passend bij de heilige liturgie – ook de bedienaren zelf dienen de juiste eerbied te tonen voor de mysteries die zij toedienen.

Dit zijn enkele voorstellen: ik ben er zeker van dat er vele andere gedaan kunnen worden. Ik leg ze u voor als mogelijke manieren om verder te gaan naar “de juiste manier om de liturgie innerlijk en uiterlijk te vieren”, dat natuurlijk het verlangen was dat Kardinaal Ratzinger aan het begin van zijn grootse werk, De Geest van de Liturgie, uitdrukte (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 4). Ik moedig u aan om alles te doen dat u kunt om dit doel te realiseren, dat volledig in overeenstemming is met dat van de Constitutie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie.