A new bishop for Bruges

The new bishop of Bruges comes from the neighbouring Diocese of Ghent. He has been the dean of Ghent for only about a month. Bishop-elect Lodewijk, Lode for short, Aerts will succeed Jozef De Kesel, the bishop who was appointed to the Belgian capital last year.

aertsAt 57, the new bishop will be the youngest of the Belgian bishops. A priest since 1984, he is a doctor of theology, taught at the diocesan seminary and was responsible for the youth work, education and formation in Ghent. Earlier this year he was appointed as the dean of Ghent, one of the ten new deaneries created in that diocese.

In Bruges, Bishop-elect Aerts will be the 27th bishop since the diocese was created in 1559 (although in Napoleonic times it was part of Ghent for a while). He succeeds Jozef De Kesel, who was bishop of Bruges for five years. Before that, Bruges was headed by Roger Vangheluwe for 26 years. He was forced to step down after he admitted to sexually abusing a family member.

This appointment may be considered one of the list files worked on by retired Nuncio to Belgium, Archbishop Giacinto Berloco.

The official announcement of the new appointment was made in Brussels, as Belgian bishop appointments usually are, by Archbishop De Kesel, and the new bishop later travelled to Bruges to meet the staff of the diocesan offices. The consecration of Bishop Aerts is scheduled for 4 December in Bruges’ Cathedral of St. Saviour. The names of the three consecrating bishops have not been announced, but it is a safe bet that Archbishop De Kesel and Ghent’s Bishop Luc van Looy, who may be retired by that time, will be among them.


At the press conference in Brussels, Archbishop De Kesel listed some of Bishop-elect Aerts’ talents:

“He is theologically well-educated. But he also understands the art of communicating this in an understandable way. He is an enthusiastic speaker and possesses an excellent pen.”

He added that, while this is not sufficient to be a bishop, “it is very valuable.” Archbishop De Kesel also spoke about the new bishop’s approach to the relation between Church and society:

“He knows very well that the past lies behind us and that we, including the Church, live in a secular pluralistic society. But exacty then it is so important to know what matters. To make a distinction between what is really important for the future and what are ultimately always rearguard battles.”

The archbishop typified Bishop-elect Aerts as “a good man, not too conceited, with a big heart and very approachable.”


The new bishop himself, then, spoke about his vision of the Church: “The Church is no one-man business, but a people: people who feel adressed by God and through their unity bear witness that God is love.”

“I also see this in myself. In order to speak credibly about God, I could do nothing by myself. My words needed the support of fellow faithful who, together with me, put the trust in God into practice. Without their friendship, their humanity, their efforts and their confidence it was not possible.”

Some more quotes to get an idea of what the new bishop of Bruges considers important in his life and work as a Catholic, a priest and a bishop:

“It is not good that Christians impose themselves. But they also should not be ashamed. As far as I am concerned, the faith is the best that ever happened to me. It is the experience of God accepting me for who I am, that I need not pretend to be better than I am before Him, that He accompanies me though life and that His hand will never let me go.”

“It is my greatest joy to notice that this trust lets other people bloom and makes them free and independent. To share this faith, I want to take on the duties of a bishop.”

Photo credit: [2] IPID, [3] Kur Desplenter

“A service to the faith of the people” – Bishop Helmut Dieser looks ahead to Aachen

Trier is a popular hunting ground for new bishops, if the last two appointments are an indication. First Germany’s oldest diocese lost its vicar general to Limburg and today one of its three auxiliary bishops is announced as the sevent bishop of the Diocese of Aachen. Bishop Helmut Dieser succeeds Heinrich Mussinghoff, who retired in December.


54-year-old Helmut Dieser was born in Neuwied, north of Koblenz, and studied Catholic theology and philosophy in Trier and Tübingen. He was ordained a priest in 1989 and in 1992 he was attached to theological faculty of Trier University, promoting there in 1998. From 2004 onward he worked as a parish priest and teacher of homiletics at the St. Lambert study house in Lantershofen. In 2011 he was appointed as auxiliary bishop of Trier and titular bishop of Narona, a former diocese in what is now southern Croatia. In the German Bishops’ Conference he is a member of the faith commission and the pastoral care commission.

The appointment of Bishop Dieser was announced at noon in Trier. Dean of the cathedral chapter Manfred von Holtum described the incoming ordinary like this. “I am happy that, with him, we receive a bishop in continuity with his predecessors, Bishop Heinrich Mussinghoff and Bishop Klaus Hemmerle, who is open to new pastoral directions. The new bishop of Aachen, Dr. Helmut Dieser, stands for synodality in the Church and especially for ecumenism.”

Bishop Karl Borsch, auxiliary bishop of Aachen and diocesan administrator during the sede vacante, added: “In the meetings of the German Bishops’ Conference I have gotten to know and appreciate Bishop Helmut Dieser as a spiritual and communicative person. In the Conference he is a member of the faith and pastoral care commissions, where his counsel as a proven theologian is asked. He is an experienced shepherd, and I know that, as such, he is looking forward to meeting the faithful and communities in our diocese.”

Bishop Stephan Ackermann of Trier described his erstwhile auxiliary bishop as a “man of the Church and a powerful witness of the Gospel”. He also underlined his communicative skills, in part due to Bishop Dieser’s experience in teaching homiletics.

Speaking in Trier, Bishop Dieser himself describes his new mission as something great, something big in his life. “But I can say yes to this great thing, since I am confident that I will draw nearer to God, answering Him, as I follow Jesus: in this new office. God’s call does not remain vague, it becomes tangible. As tangible as this hour and as tangibe as the Diocese of Aachen and its people.”

Bishop Dieser also discussed the topic of synodality, thanking Bishop Ackermann for calling and organising a synod in the Diocese of Trier in recent years. “The experience of the synod left a deep impression on me, and its results have given us a sense of which direction to look and proceed. What I have learned and experienced in the synod, I now want to take with me to Aachen. I was happy to find, in a speech from Bishop Heinrich Mussinghoff from 2011, that the Diocese of Aachen under his guidance has started in similar directions as our synod in Trier. Also in Aachen, the idea of a “community of communities” creates greater pastoral spaces which can give shape to various forms of Church life, interconnecting them.”

About his new ministry of service, he says,

“it will be a service to the faith of the people. The faith of the Gospel must in modern times be won, found and continued differently then in the past.

Many of our contemporaries are convinced: I know that I do not need to know whether God exists or not. I can live very well without knowing precisely. The Church, however, is convinced that, if we want to know more about ourselves, want to know deeper what our own life, the world, other people are and mean, we need faith. The God who surpasses all knowledge and understanding (cf. Phil. 4:7) has become completely knowable and meets us in a historical man and his life on earth: in Jesus and His Gospel.”

The bishop continues by explaining the ecumenism is an important element in this endeavour. He wants to help people acknowledge that they want to be Christians and so also know why they want to be Christians. Church life, he says, develops through the answers that people give to God and to Jesus, with their own lives and spiritual gifts, their charisms.

“So I am confident: we do not need to save the Church! She grows where the Gospel is being proclaimed and heard and answered. And there is not and will not be a time, until the end of the world, when the Gospel is not current!”

Photo credit: Bistum Trier

“The bishop bearing witness to the Cross” – Cardinal Woelki’s homily at the consecration of Bishop Bätzing

On Sunday, Bishop Georg Bätzing was ordained and installed as the 13th bishop of Limburg. Cardinal Rainer Maria Woelki, the archbishop of Cologne, gave the homily, which I share in my English translation below. The cardinal also served as consecrator of the new bishop, together with Bishop Manfred Grothe, who lead the diocese as Apostolic Administrator during the two and a half years between bishops, and Bishop Stephan Ackermann of the new bishop’s native Diocese of Trier.

bischofsweihe_neu_int_23“Dear sisters, dear brothers,

An ordination – be it to deacon, to priest or, as today, to bishop – is always a public act; an effective action which changes both the person being ordained – although he is an remains the same person – and his environment. This is true even when an ordination must be performed in secret for political reasons. And so public interest, especially at an episcopal ordination, is a most natural thing. Today too, many eyes are focussed on Limburg; perhaps even more eyes than usual at an episcopal ordination. In recent years, the focus of the media on Limburg and its bishop has been too strong, if the question of how things would proceed now was not one well beyond the Catholic press.

The man who will be ordained as the thirteenth Bishop of Limburg today, is being sent to “bring good news to the afflicted, to bind up the brokenhearted” (cf. Is. 61:1). He knows the wounds that need healing; he knows that the faithful in this diocese must be brought together and united again, and he knows the challenges which face not just the Church in Limburg, but everywhere, when she wants to proclaim, credibly,  Christ as the salvation of all people, also in the future. His motto, then, advances what has already been important to him in his various pastoral duties in Trier: he was and is concerned with unity in diversity – Congrega in unum. It is no coincidence that today’s ordination concludes the traditional week dedicated to the Holy Cross in the Diocese of Limburg.

The feast of the Cross and the Week of the Cross have a long tradition here, which is applicable in this situation. At the introduction of the feast in 1959 by Bishop Wilhelm Kempf its goal was to establish an identity in a young diocese. He chose the Feast of the Exaltation of the Holy Cross as diocesan feast, with an eye on the relic of the Holy Cross kept in the reliquary of the cathedral treasury of Limburg. But not from this artistic and outstanding treasure of Byzantine art, before which one can linger in amazement and admiration like before an exhibit in a museum, does the Church in Limburg derive her identity. No, it is from that which is hidden within: the precious Cross of the Lord, by which we are saved. Only that grants the Church of Limburg, yes, the entire Church, her identity. The Apostle Paul knew this, and following him, everyone who is appointed to the episcopal ministry therefore knows this.

Our new bishop also knows. Because this is the heart of his calling and mission as bishop: to proclaim Christ, as the Crucified One in fact. He is not to proclaim Him with clever and eloquent words, so that the Cross “might not be emptied of his meaning” (cf. 1 Cor. 1:17).

On the Cross hangs the unity of the Church, because from the crucified Body of Jesus the Church emerged. In her all the baptised are woven together. All the diversity of the Spirit, which animates and moves the Church, has its origin there. Understanding the mystery of Christ depends on the Cross. No salvation without the Cross! Without the Cross no Gospel, no Christianity! Only in the Cross do we recognise who God and who man is, what God and what man is capable of. We say that God is love. These horribly absurd, often abused and yet so eagerly awaited words gain their sober and exhilerating depth and truth against all kitsch and all shallow romanticism only in the light of the Crucified One.

Saint John the Evangelist reminds us that God so loved the world, that He gave His only son (cf. John 3:16). This was not an “either-or” devotion. It was not a game of God with Himself without us humans, no large-scale deception, no comedy. Christ died and so He become equal to us all, we who received everything that we have from God and who always violently want to “be like God”, on our own strength, as we can read in the first pages of the Bible, in the history of the fall. And then he, the Son of God, did not want to cling to His divinity with violence, like a robber, but He emptied Himself, became man, creature, became the second Adam, who did not want to be like God on his own strength, but wanted to be obedient until the death on the Cross. Only in this humiliation, in this selfless devotion to God’s love for us, He is raised: the Crucified One lives! The humiliated one reigns!

This is then the case: The God who we imagined as unapproachable, as fearsome, is dead, definitively dead! It was not us who killed him, as Nietzsche claimed, but this Jesus of Nazareth, He has killed him. But the true God lives, the God who came down to us, unimaginably close in Jesus Christ. This God lives, who we recognised on the cross as God-with-us, and whom we continue to recognise only through the cross of Christ, recognise in that complete sense in which recognition means acknowledging, loving, being there for others.

And so, after all, understanding this world and our lives also depends on the cross. Its image assures us that we are ultimately embraced by the mercy of God. That, dear sisters and brothers, is our identity as Christians and therefore also our identity as Church. That is what a bishop is to proclaim, even more, to live. Before everything, he is to be a witness of the death and resurrection of Jesus Christ as the decivise salvific act of God. From this everything else flows: our commitment to and engagement  with Church and society, our commitment to peace and social justice, to human dignity and rights, to the poor and homeless, to the suffering, the sick, the dying, to life, also of the unborn. Everything flows from the mystery of the cross, and so the bishop promises just before his ordination to care for all, to be responsible and seek out the lost to the very end. “Tend to my sheep,” (John 21:16) does not mean, “Tend to my sheep where it is easy, where no dangers lurk.” It means to protect every human being as God Himself does – also there where it becomes abysmal and dark; where people lose themselves, where they put trust in false truths or confuse having with being. God knows how vulnerable we people are, and how much care and mercy each of us needs to live in such a way that it pleases God: not loving ourselves, but God and our neighbour. The cross is the reality of this love which desires to exclude no one, but which also recognises the “no” of those which it addresses. The openness of the most recent Council to a universal understanding of divine salvation allows us to see those who believe differently, only half or not at all as potential sisters and brothers. Such an understanding of and relationship with all people also permeates our Holy Father, when he wants to cure the sickness in ecclesial and social coexistence with the medicine of mercy (cf. Jan Heiner Tück).

As universal sacrament of salvation the Church only has one single Lord: Jesus Christ. God Himself anointed Him (Is. 61:1). That is why we always must ask ourselves what He wants from us and where He wants to lead His Church. The future of the Church is critically dependant on how the different charisms that God has given us can be developed. At the time that Bishop Kempf established the feast of the Cross it was, in addition to establishing an identity, about bringing together unity and diversity, centre and periphery in the young diocese.

This program can not be better summarised than in the new bishop’s motto: “Congrega in unum“. Also today, it is the mission of a bishop to discover charisms, recognise talents, guide developments, allow unity in diversity: “For as in one body we have many parts, and all the parts do not have the same function, so we, though many, are one body in Christ and individually parts of one another” (Rom. 12:4-5). Where he succeeds in this service, oaks of justice can grow (Is. 61:3) and plantings can develop through which the Lord can show His justice (61:3) – in the heart of history, in the here and now, in the heart of this diocese. Where this service is successful people are encouraged and empowered to imitate and let God guide their lives – also when He may lead them, for a short while, “where they do not want to go” (John 21:18). We humans may be sure – in all hazards to which we are exposed or expose in faith – that we are protected by God; He has entrusted the bishop with the most valuable task that He has to give: “Feed my sheep!” (John 21:17).  Nothing more – but that absolutely.


Photo credit: Bistum Limburg

“Room for the Risen One” -Looking back at the installation of bishop Timmerevers

On 27 August, Bishop Heinrich Timmerevers was installed as bishop of Dresden-Meißen. Here on the blog it went sort of unmarked because of the summer season, but here is the translation of the homily Bishop Timmervers gave on that day.

There are a few interesting comments to be found, not so much about the future direction he wishes to take in managing the diocese, but of a more theological nature. Comments about the centrality of the person of Jesus and our constant need to seek Him out, but also about what it means that we followed a resurrected Jesus, the need for vocations and recognising Jesus in the faces of the poor and needy.

160509-timmerevers-250“Dear sisters and brothers here in the cathedral and in the courtyard!
Dear fellow celebrants via the screens!


The first encounters with faithful from our diocese took place during the Katholikentag in Leipzig. Various people often addressed me with the words, “Are you not our new bishop?” “Yes, I am!” We usually exchanged a few words and then I was often told, “We look forward to you very much!” – sometimes followed by the addition, “Hopefully you will stay a bit longer!” “That is what I’m expecting”, I answered.

Dear sisters and brothers! Since a few weeks my identity card includes the line ‘Schloßstrasse 24, 01067 Dresden’. I want to grow new roots here in the Diocese of Dresden-Meißen and make my home among you. The words I frequently heard – “We are happy with you!” – I gladly answer them now, “I am also happy you!”


A person entering the cathedral is soon taken with the altar statue, created for this church by Anton Raphael Mengs in 1752. Christ, the crucified and risen one, is being taken up into heaven. It is an Ascension image.

In the reading we have just heard a part of the Letter from the Apostle Paul to the Colossians (3:1-4). They are the verses which we always hear on the feast of the Ascension of Christ: “If then you were raised with Christ, seek what is above, where Christ is seated at the right hand of God. Think of what is above, not of what is on earth.”

It seems a remarkable coincidence to me, that I chose my episcopal motto from these verses 15 years ago, and that it is now held up to use in the form of this great image. “Seek, where Christ is!”. “Think of what is above, not of what is on earth.” What is above is Christ. Jesus Christ, the Son of God, become man for us, crucified, died and buried, but then risen from the dead, He returns home to the Father. Through the Spirit, which He has poured out over the entire world, and which He continues to pour out, He is among us. This is the Jesus Christ with whom we are concerned, with whom Christians are concerned, He is the heart of our faith and life. This also seems a wonderful coincidence to me: Bishop Joachim chose the motto “Jesus in the centre”; Archbishop Heiner the motto “Rejoice always, the Lord is near!”. And I chose as motto: “Seek, where Christ is!” It is all about Him!


Perhaps some would wonder, “Why should I seek Christ, what does that mean to me?” What it means to me, I have heard already in the first line of today’s reading: “You were raised with Christ!” One who is united to Christ through Baptism, has received a new life with Him, a life which does not end with death. Even more: the person baptised holds life within him, which today, now, gives us the strength and courage to face the challenges of life. Who seeks Jesus, finds direction for his life. Who seeks Jesus, finds clarity amid the many meanings presented by this world. Who seeks Jesus, finds with him the power of love, which conquers all division! Who seeks Jesus, finds a peace with Him, which the world can not give and no man can create! To quote Pope Benedict: “By relying on Jesus, you lose nothing, but gain everything!” You gain quality of life! How many of us, gathered here together, can say: It is worth seeking Jesus and entrusting yourself to Him!


Where do we find this Jesus Christ?

The statue of the Ascension in the cathedral provides an initial answer. The Church is the place of the risen, and indeed this, our Church, today, which constantly needs renewal and vitalisation through the Gospel. This Church, which has suffered under division since the Reformation, this Church, which every now and then can give a credible witness of love and mercy, this Church is the place of the Risen Lord! And in this Church the Lord is present in His Word, which is proclaimed and lived; He is present under the signs of bread and wine; He is present in the ministries of our Church. He is present when we come together in His name.

The faithful in the communities of the Diocese of Dresden-Meißen have, over the past years, been working with a process of exploration. What matters is to find ways in which as many people as possible in Saxony and eastern Thuringia can come to know and encounter Christ. I want to familiarise myself very soon with this process and I want – as soon as possible – to visit and get to know the responsible communities.  I agree with the basic conviction of this process: the Church is the space of the Risen, the parish as the home of the Risen, the community coming together, is a place of the Risen! And then, dear sisters and brothers, the responsible communities established in this process of exploration will also be places of the Risen.

Amid all the questions and searching, with their arguments, clarifications and decisions, which must be made for a new structure for the pastoral care, and in trying to be a living and inviting Church, we all share the responsibility together to give the Risen One space among us. How can this be experienced?

The abbot of a great religious order told me that, when he would visit the various monasteries of the community, he would ask two question and speak with the monks about them. The first question: “Are you in the peace of the Risen One?” And the second question: “Do you have vocations?”

Dear sisters and brothers, I invite you to ask yourself these questions: “Are you in the peace of the Risen One, and do you have vocations?” In thinking about what the future will brign for our communities, what matter is that we create room among us for the Risen One! Who approaches Him in thought, question, search and in word and deed, will experience His peace.

The second question, “Do you have vocations?”, is internally connected to the first one! The Risen One calls people to be priests, religious. the Church needs these vocations! The Risen One calls the baptised and confirmed to come together with their gifts and abilities and work together on building up the Church! In the peace of the Rison One we can be Church together and have an effect on the world!


The Church does not exist only for herself: we have been placed in the world, we live in it and with our lives we witness to the Good News! “Seek where Christ is!” Christ Himself shows us an even greater horizon, where we we look for and can find Him. In the Gospel that we hae just heard (Matt. 25:31-40), Jesus speaks about the final judgement and presents to us what will be asked then. These questions make our lives today very concrete!

Jesus says something unimaginable, He identifies Himself with the suffering and needy of this world. Whoever seeks Him, finds Him in the hungry, the thirst, the homeless, the naked, the sick and the imprisoned. He takes the suffering out of their anonymitym He gives them a face, His face! And so He can say, “Whatever you did for one of these least brothers of mine, you did for me”.

Christ broadens our horizon! Being Church and being Christian is not realised by staring at heaven, Christians do not remain within the churches, however beautiful these are! Being Christian means not being satisfied with looking inward in sacristies and parish houses! In seeking Christ we arrive at those who – for whatever reason – are in need! That is where we are all called!

Dear sisters and brothers, I invite you to go with me. Let us seek where Christ is!

I rejoice in you!


Robert Kardinaal Sarah: “Naar een authentieke toepassing van Sacrosanctum Concilium”

This is a Dutch translation of Cardinal Robert Sarah’s address on the first day of the Sacra Liturgia conference, held in London from 5 to 8 July. This translation is based on the text as released via the Sacra Liturgia Facebook page. It is not a complete transcript of what Cardinal Sarah said. This is expected to be released sometime next week, after the cardinal has added a few points once he returns to Rome. In due time, this address, as well as the conference’s other papers, will be published in book form.

Dit is een Nederlandse vertaling van de toespraak die Kardinaal Robert Sarah heeft gegeven op de eerste dag van de Sacra Liturgia conferentie, gehouden in Londen van 5 tot 8 juli. Deze vertaling is gebasseerd op de tekst zoals die op de Facebook-pagina van Sacra Liturgia werd gepubliceerd. Het is geen volledige transcriptie van wat Kardinaal Sarah heeft gezegd. Het is de verwachting dat deze in de loop van de komende week wordt uitgegeven, zodra de kardinaal een aantal punten toe heeft kunnen voegen na zijn terugkeer naar Rome. Uiteindelijk zal deze toespraak, samen met alle andere die tijdens de conferentie gehouden zijn, in boekvorm uitgegeven worden.



Ik wil in de eerste plaats mijn dank uitspreken aan Zijne Eminentie Vincent Kardinaal Nichols, voor zijn welkom in het Aartsbisdom Westminster en zijn vriendelijke begroetingswoorden. Eveneens wil ik Zijne Excellentie Bisschop Dominique Rey, bisschop van Fréjus-Toulon, danken voor zijn uitnodiging om hier met u aanwezig zijn bij de derde internationale “Sacra Liturgia” conferentie, en vanavond de openingstoespraak te presenteren. Uwe Excellentie, ik feliciteer u met dit internationale initiatief ter bevordering van de studie van het belang van liturgische vorming en viering in het leven en de missie van de Kerk.

In deze toespraak wil ik een aantal overwegingen aan u voorleggen over hoe de westerse Kerk naar een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium kan toewerken. Hiermee wil ik de vraag stellen: “Wat hadden de Vaders van het Tweede Vaticaans Concilie voor ogen met de liturgische hervorming?” Daarna wil ik bespreken hoe hun bedoelingen na het Concilie zijn toegepast. Uiteindelijk zou ik u een aantal voorstellen willen voorleggen over het liturgisch leven van de Kerk vandaag, zodat onze liturgische praktijk de bedoelingen van de Concilievaders beter kan weergeven.

Het is volgens mij overduidelijk dat de Kerk leert dat de katholieke liturgie de unieke bevoorrechte locus is van het verlossende handelen van Christus in onze huidige wereld, door middel van werkelijke participatie waarin wij Zijn genade en kracht ontvangen die zo nodig zijn voor onze volharding en groei in het christelijk leven. Het is de goddelijke vastgestelde plaats waar wij onze plicht tot het aanbieden van een offer, het Ene Ware Offer, aan God komen vervullen. Het is waar we onze diepgaande behoefte om God te aanbidden verwerkelijken. Katholieke liturgie is iets heiligs, iets dat door haar aard heilig is. Katholieke liturgie is geen gewone menselijke samenkomst.

Ik wil hier een zeer belangrijk feit onderstrepen: God, niet de mens, staat in het hart van de katholieke liturgie. We komen om Hem te aanbidden. De liturgie gaat niet om jou of mij; we vieren er niet onze eigen identiteit of prestaties, verheerlijken of promoten er niet onze eigen cultuur of plaatselijke religieuze gewoontes. De liturgie draait in de allereerste plaats om God en wat Hij voor ons gedaan heeft. In Zijn Goddelijke Voorzienigheid heeft de Almachtige God de Kerk gesticht en de heilige liturgie ingesteld waarmee wij Hem ware aanbidding kunnen opdragen in overeenstemming met het Nieuwe Verbond dat Christus gebracht heeft.Hierdoor, door het binnengaan van de vereisten van de heilige riten die in de traditie van de Kerk zijn ontwikkeld, krijgen wij onze ware identiteit en betekenis als zonen en dochters van de Vader.

Het is van essentieel belang dat we dit specifieke karakter van de katholieke eredienst begrijpen, want in recente decennia hebben we vele liturgische vieringen gezien waarin mensen, persoonlijkheid en menselijke prestaties te prominent aanwezig waren, bijna tot uitsluiting van God. Zoals Kardinaal Ratzinger ooit schreef: “Als de liturgie in de eerste plaats een werkplaats voor ons eigen handelen lijkt, dan wordt het essentiële vergeten: God. Het vergeten van God is het meest dreigende gevaar van onze tijd” (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 593). 

We moeten volkomen duidelijk zijn over de aard van de katholieke eredienst als we de Constutitie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie op de juiste wijze willen lezen en als we deze getrouw willen uitvoeren.

Al vele jaren voor het Concilie, in zowel missielanden als in de meer ontwikkelde gebieden, was er veel discussie over de mogelijkheid om het gebruik van de volkstalen in de liturgie uit te breiden, vooral voor de lezingen uit de Heilige Schrift, alsook voor een aantal andere onderdelen van het eerste deel van de Mis (wat we nu de “dienst van het Woord” noemen) en de liturgische zang. De Heilige Stoel had al meerdere keren toestemming gegeven voor het gebruik van de volkstaal in het toedienen van de sacramenten. Dit is de context waarin de Concilievaders spraken over de mogelijke positieve oecumenische of missionaire gevolgen van liturgische hervorming. Het is waar dat de volkstaal een positieve plaats heeft in de liturgie. Hier zochten de Vaders naar, niet naar de protestantisering van de Heilige Liturgie of instemmend met haar onderwerping aan een valse inculturisatie.

Ik ben een Afrikaan. Laat me dit duidelijk maken: de liturgie is niet de plaats om mijn cultuur te promoten. Het is veeleer de plaats waar mijn cultuur gedoopt wordt, waar mijn cultuur in het goddelijke wordt opgenomen. Door de liturgie van de Kerk (die missionarissen door heel de wereld hebben meegedragen) spreekt God tot ons, verandert Hij ons en stelt ons in staat deel te nemen in Zijn goddelijk bestaan. Als iemand christen wordt, als iemand in volledige eenheid met de katholieke kerk komt, ontvangt hij iets meer, iets dat hem verandert. Zeker, culturen en andere christenen brengen gaven met zich mee in de Kerk – de liturgie van de Ordinariaten voor Anglicanen die nu in volle eenheid met de Kerk zijn is hier een prachtig voorbeeld van. Maar zij brengen deze gaven met nederigheid, en de Kerk, in haar moederlijke wijsheid, maakt er gebruik zoals zij dat goed acht.

Eén van de duidelijkste en mooiste uitdrukking van de bedoelingen van de Concilievaders is te vinden aan het begin van het tweede hoofdstuk van de Constitutie, dat het mysterie van de Hoogheilige Eucharistie behandelt. In nummer 48 lezen we:

“Daarom geeft de Kerk zich alle zorg en moeite, dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling, dat zij door Gods woord onderwezen worden, zich voeden aan de tafel van ‘s Heren Lichaam en God dank brengen, dat zij het onbevlekt Offer opdragen niet alleen door de handen van de priester, maar ook tezamen met hem, en zo zich zelf leren offeren, dat zij eindelijk steeds meer door Christus de Middelaar uitgroeien tot een volmaakte eenheid met God en met elkaar, opdat tenslotte Gods alles in allen moge zijn.”

Broeders en zusters, dit is wat de Concilievaders wilden. Jazeker, ze discussieerden en stemden over specifieke manieren om hun bedoelingen toe te passen. Maar laat ons glashelder zijn: de rituele hervormingen in de Constitutie, zoals het herstel van het gebed van de gelovigen tijdens de Mis (n. 53), de uitbreiding van de concelebratie (n. 57) of een aantal van haar beleidslijnen zoals de vereenvoudiging verlangd in nummers 34 en 50, zijn alle ondergeschikt aan de fundamentele bedoelingen van de Concilievaders die ik zojuist heb omschreven. Het zijn middelen tot een doel, en het is het doel dat wij moeten behalen.

Als we naar een authentiekere toepassing van Sacrosanctum Concilium willen toewerken, dan moeten we op de allereerste plaats deze einddoelen in het oog houden. Misschien dat, als we ze met een frisse blik en met het voordeel van de ervaring van de laatste vijf decennia bestuderen, we sommige rituele hervormingen en bepaalde liturgische beleidslijnen in een ander licht zullen zien. Als sommige van deze nu moeten worden heroverwogen, om zo “het christelijk leven onder de gelovigen steeds hoger op te voeren” en “alle mensen tot de Kerk te roepen”, laat ons dan de Heer vragen ons de liefde en de nederigheid en wijsheid te schenken om dit te doen.

Ik noem deze mogelijkheid om opnieuw naar de Constitutie en de hervorming die volgde op de publicatie ervan te kijken, omdat ik niet denk dat we vandaag zelfs ook maar de eerste paragraaf van Sacrosanctum Concilium eerlijk kunnen lezen en tevreden kunnen zijn dat we de doelstellingen ervan hebben bereikt. Broeders en zusters, waar zijn de gelovigen waarover de Concilievaders spraken? Vele gelovigen zij nu ongelovig: ze komen helemaal niet meer naar de liturgie. In de woorden van de heilige Johannes Paulus II: vele christenen leven in een staat van “stille afvalligheid;” zij “leven alsof God niet bestaat” (Apostolische Exhortatie Ecclesia in Europa, 28 juni 2003, 9). Waar is de eenheid die het Concilie hoopte te bereiken? We hebben het nog niet bereikt. Hebben we werkelijk vooruitgang geboekt in het roepen van alle mensen tot de Kerk? Ik denk het niet. En toch hebben we heel veel in de liturgie gedaan!

In mijn 47 jaar als priester en na meer dan 36 jaar aan bisschoppelijk dienstwerk kan ik verklaren dat vele katholieke gemeenschappen en individuen de liturgie, zoals hervormd na het Concilie, met geestdrift en vreugde leven en vieren, en er veel van, zo niet al, het goede uit halen dat de Concilievaders verlangden. Dit is een grote vrucht van het Concilie. Maar uit mijn ervaring – nu ook als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten – weet ik ook dat er vele vervormingen van de liturgie in heel de Kerk van vandaag bestaan, en er zijn vele situaties die verbeterd kunnen worden zodat de doelstellingen van het Concilie behaald kunnen worden. Voor ik over een aantal mogelijke verbeteringen spreek, laten we bedenken wat er gebeurde na de publicatie van de Constitutie over de Heilige Liturgie.

Terwijl het officiele hervormingswerk plaatsvondt ontstonden er een aantal zeer ernstige verkeerde interpretaties van de liturgie en deze schoten wortel in verschillende plaatsen in de wereld. Deze misbruiken van de Heilige Liturgie ontwikkelden zich vanwege een foutief begrip van het Concilie en resulteerden in liturgische vieringen die subjectief waren en meer gericht op de verlangens van de individuele gemeenschap dan op de offerdienst van de Almachtige God. Mijn voorganger als Prefect van de Congregatie, Francis Kardinaal Arinze, noemde dit ooit eens “de doe-het-zelf Mis”. De heilige Johannes Paulus II vond het zelfs noodzakelijk het volgende te schrijven in zijn encycliek Ecclesia de Eucharistia (17 april 2003):

“Deze dienst van de verkondiging van de kant van het Leergezag heeft een antwoord gekregen in de innerlijke groei van de christelijke gemeente. Zonder twijfel heeft de liturgiehervorming van het Concilie in hoge mate bijgedragen aan een bewustere, actievere en vruchtbaarder deelname aan het heilig Offer van het Altaar van de kant van de gelovigen. Op veel plaatsen is Aanbidding van het Allerheiligst Sacrament ook een belangrijke dagelijkse praktijk en wordt een onuitputtelijke bron van heiligheid. De vrome deelname van de gelovigen aan de eucharistische processie op Sacramentsdag is een genade van de Heer die ieder jaar vreugde brengt aan hen die eraan deelnemen. Andere positieve tekenen van geloof in en liefde voor de Eucharistie zouden nog genoemd kunnen worden.

Helaas is er naast dit licht ook schaduw. Op sommige plaatsen is de praktijk van de eucharistische Aanbidding vrijwel volledig verwaarloosd. In verschillende delen van de Kerk zijn misbruiken opgetreden, die lijden tot verwarring met betrekking tot het gezonde geloof en de katholieke leer ten aanzien van dit wonderbaarlijke Sacrament. Soms komt men een uiterst verengd begrip van het eucharistische mysterie tegen. Beroofd van zijn betekenis als offer wordt het gevierd als ware het eenvoudigweg een broederlijke maaltijd. Daarenboven wordt van tijd tot tijd de noodzaak van het ambtelijke priesterschap dat wortelt in de apostolische opvolging verduisterd en de sacramentaliteit van de Eucharistie wordt teruggebracht tot louter werkdadigheid in de verkondiging. Dit heeft hier en daar geleid tot oecumenische initiatieven die hoewel edel in hun motieven, toegeven aan eucharistische praktijken die in tegenspraak zijn met de discipline waarmee de Kerk haar geloof uitdrukt. Kunnen wij anders dan onze diepe droefheid over dit alles uitdrukken? De Eucharistie is een te groot geschenk dan dat wij dubbelzinnigheid en verschraling van de betekenis zouden kunnen dulden.

Ik vertrouw erop dat deze encycliek er effectief aan kan bijdragen om de schaduwen van onaanvaardbare doctrines en praktijken te verdrijven, opdat de Eucharistie verder moge stralen in heel de glans van haar mysterie (n. 10).”

Hier bestond ook een pastorale werkelijkheid: om goede redenen of niet, sommige mensen konden of wilden niet deelnemen aan de hervormde riten. Zij bleven weg of namen alleen deel aan de niet-hervormde liturgie waar ze die konden vinden, zelfs als de viering ervan niet was toegestaan. Zo werd de liturgie een uitdrukking van verdeeldheid in de Kerk, in plaats van één van katholieke eenheid. Het Concilie wilde niet dat de liturgie ons van elkaar scheidde! De heilige Johannes Paulus II werkte aan het genezen van deze verdeling, met de hulp van Kardinaal Ratzinger die, als Paus Benedictus XVI, de nodige interne verzoening in de Kerk wilde faciliteren door in zijn Motu Proprio Summorum Pontificum (7 juli 2007) te bepalen dat de oudere vorm van de Romeinse ritus zonder beperkingen beschikbaar moet zijn voor die individuen en groepen die uit haar rijkdom willen putten. In Gods Voorzienigheid is het nu mogelijk onze katholieke eenheid te vieren met respect voor, en zelfs vreugde in, een legitieme diversiteit van de rituele praktijk.

We mogen dan een hele nieuwe, moderne liturgie in de volkstaal hebben opgebouwd, maar als we niet de juiste basis hebben gelegd – als onze seminaristen en geestelijkheid niet “diep doordrongen zijn van de geest en de kracht van de liturgie”, zoals het Concilie vroeg – dan kunnen zij zelf de mensen die aan hun zorg zijn toevertrouwd niet vormen. We moeten de woorden van het Concilie zelf zeer serieus nemen: het zou “kansloos” zijn te hopen op een liturgische vernieuwing zonder een grondige liturgische vorming. Zonder deze essentiële vorming zouden geestelijken zelfs schade toebrengen aan het geloof van mensen in het eucharistisch mysterie.

Ik wil niet bovenmatig pessimistisch overkomen, en ik zeg nogmaals: er zijn vele, vele gelovige mannelijke en vrouwelijke leken, vele geestelijken en religieuzen voor wie de liturgie zoals hervormd na het Concilie een bron van veel geestelijke en apostolische vruchten is, en daar dank ik de Almachtige God voor. Maar ik denk dat u het met mij eens zal zijn, zelfs op basis van mijn korte analyse hierboven, dat we beter kunnen doen, zodat de Heilige Liturgie werkelijk de bron en het hoogtepunt van het leven en de missie van de Kerk wordt, nu, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, zoals de Concilievaders zozeer verlangden.

Gezien de fundamentele verlangens van de Concilievaders en de verschillende situaties die na het Concilie zichtbaar zijn geworden, zou ik een aantal praktische overwegingen willen presenteren over hoe we Sacrosanctum Concilium vandaag beter kunnen toepassen. Ook al dien ik als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, ik doe dit in alle nederigheid als een priester en een bisschop in de hoop dat dit een volwassen reflectie en studie en goed liturgisch handelen in heel de Kerk zal bevorderen.

Het zal geen verrassing zijn wanneer ik zeg dat we in de eerste plaats de kwaliteit en diepgang van onze liturgische vorming moeten onderzoeken, hoe we de geest en kracht van de liturgie overbrengen op onze geestelijken, religieuzen en lekengelovigen. Te vaak nemen we aan dat onze wijdingskandidaten voor het priesterschap of het permanente diaconaat genoeg over de liturgie “weten”. Maar het Concilie drong hierin niet aan op kennis, hoewel de Constitutie natuurlijk het belang van liturgiestudie onderstreepte (zie n. 15-17). Nee, de eerste en essentiële liturgische vorming is meer een onderdompeling in de liturgie, in het diepe mysterie van God, onze liefhebbende Vader. Het is een kwestie van de liturgie beleven in al haar rijkdom, zodat we, na gedronken te hebben uit haar bron, altijd dorsten naar haar verrukkingen, haar orde en schoonheid, haar stilte en bezinning, haar verheerlijking en aanbidding, haar vermogen ons ten diepste te verbinden met Hem die in en door de riten van de Kerk werkt.

Als we hier zorg voor dragen, als onze nieuwe priesters en diakens werkelijk dorsten naar de liturgie, zullen zij op hun beurt in staat zijn degenen die aan hun zorg zijn toevertrouwd te vormen – zelfs als de liturgische situatie en mogelijkheden van hun kerkelijke missie bescheidener zijn dan die van het seminarie of de kathedraal. Ik weet van vele priesters in zulke omstandigheden die hun mensen vormen in de geest en kracht van de liturgie, en wier parochies voorbeelden zijn van grote liturgische schoonheid. We moeten niet vergeten dat waardige eenvoud niet hetzelfde is als reductief minimalisme of een verwaarloosde en vulgaire stijl. Zoals onze Heilige Vader, Paus Franciscus, leert in zijn Apostolische Exhortatie Evangelii Gaudium: “De Kerk evangeliseert en evangeliseert zichzelf met de schoonheid van de liturgie, die ook viering is van de evangeliserende activiteit en bron van een hernieuwde impuls tot zelfgave.” (n. 24)

Ten tweede denk ik dat het zeer belangrijk is dat we duidelijk zijn over de aard van liturgische participatie, van de participatio actuosa waar het Concilie toe opriep. Hierover is veel verwarring geweest in de laatste decennia. Nummer 48 van de Constitutie zegt: De Kerk wil “dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling.” Het Concilie beschouwt participatie als voornamelijk intern, voortkomend uit een goed begrip van de riten en gebeden. Zeker, de Concilievaders vragen de gelovigen te zingen, de priester te antwoorden, liturgische taken op zich te nemen die rechtmatig de hunne zijn, maar staan erop dat allen zich bewust zijn van wat ze doen, “godvruchtig en actief”.

Als we het belang van de internisalisatie van onze liturgische participatie begrijpen zullen we het luidruchtige en gevaarlijke liturgische activisme, dat in de laatste decennia zo prominent aanwezig is geweest, vermijden. We gaan niet naar de liturgie om op te treden, om dingen te doen zodat anderen het kunnen zien: we gaan om verbonden te worden met het handelen van Christus door een internalisatie van de uitwendige liturgische riten, gebeden, tekenen en symbolen. Wellicht dat degenen die geroepen zijn tot liturgisch dienstwerk dit zich beter moeten herinneren dan anderen! Maar we moeten anderen ook vormen, in het bijzonder onze kinderen en jonge mensen, in de ware betekenis van liturgische participatie, in de ware manier om de liturgie te bidden.

Ten derde, ik heb gesproken over het feit dat een aantal hervormingen die na het Concilie zijn ingevoerd mogelijk zijn samengesteld volgens de tijdsgeest en dat er een groeiende hoeveelheid studie door trouwe zonen en dochters van de Kerk is geweest, waarin wordt gevraagd of wat was ingevoerd werkelijk de doelstellingen van de Constitutie toepaste, of dat ze er in werkelijkheid aan voorbij gingen. Deze studie vindt soms plaats onder de noemer “hervorming van de hervorming” en ik weet dat EH Thomas Kocik over deze kwestie een doorwrochte studie heeft gepresenteerd tijdens de Sacra Liturgia conferentie in New York, een jaar geleden.

Ik denk niet dat we de mogelijkheid of de wenselijkheid van een officiële hervorming van de liturgische hervorming kunnen afwijzen, omdat haar voorstanders een aantal belangrijke beweringen doen in hun pogingen trouw te zijn aan de nadruk van het Concilie in nummer 23 van de Constitutie “om de gezonde traditie te bewaren en toch de weg te openen voor een gewettigde vooruitgang”, en dat “vernieuwingen niet plaats hebben, tenzij deze door een werkelijk en duidelijk nut van de Kerk worden vereist, waarbij men er op dient te letten, dat de nieuwe vormen als het ware organisch voortkomen uit de reeds bestaande vormen.”

Ik kan meedelen dat, toen ik afgelopen april door de Heilige Vader in audiëntie werd ontvangen, Paus Franciscus mij vroeg de kwestie van een hervorming van een hervorming te bestuderen en hoe beide vormen van de Romeinse ritus te verrijken. Dat zal een fijngevoelig werk zijn en ik vraag om uw geduld en gebed. Maar als we Sacrosanctum Concilium beter willen toepassen, als we willen bereiken wat het Concilie verlangde, dan is dit een serieuze kwestie die zorgvuldig moet worden bestudeerd en behandeld met de nodige duidelijkheid en voorzichtigheid.

Wij priesters, wij bisschoppen dragen een grote verantwoordelijkheid. Hoe leidt ons goede voorbeeld tot goed liturgisch handelen; hoe kwetst onze onachtzaamheid of wangedrag de Kerk en haar heilige liturgie!

Wij priesters moeten in de allereerste plaats aanbidders zijn. Onze mensen zien het verschil tussen een priester die met geloof viert en één die haastig viert, veel op zijn horloge kijkt, bijna alsof hij zo snel mogelijk weer terug naar de televisie wil! Priesters, we kunnen niets belangrijkers doen dan de heilige mysteries te vieren: laten we oppassen voor de verleiding van liturgische luiheid, want dat is een verleiding van de duivel.

We moeten onthouden dat wij niet de makers van de liturgie zijn. Wij zijn haar nederige bedienaars, onderworpen aan haar discipline en wetten. Wij hebben ook de verantwoordelijkheid om degenen die ons bijstaan in liturgische functies te vormen in zowel de geest en kracht van de liturgie en zeker ook haar regels. Ik heb soms priesters een stap terug doen zetten om buitengewone bedienaars de Heilige Communie uit te laten delen: dit is fout, het is een ontkenning van het priesterlijk dienstwerk evenals een klerikalisering van de leken. Wanneer dit gebeurt is het een teken dat de vorming verkeerd is gegaan, en dat het gecorrigeerd moet worden.

Ik heb ook priesters en bisschoppen gezien die, gekleed om de Heilige Mis te vieren, telefoons en camera’s tevoorschijn haalden en in de heilige liturgie gebruikten. Dit is een verschrikkelijke aanklacht tegen het begrip dat zij hebben over wat ze doen als ze de liturgische gewaden aantrekken, dus zich als een alter Christus kleden – en nog meer, als ipse Christus, als Christus zelf. Dit is heiligschennis. Geen bisschop, priester of diaken die is gekleed voor het liturgisch dienstwerk of aanwezig op het priesterkoor moet foto’s nemen, zelfs niet tijdens grote geconcelebreerde Missen. Dit priesters dit vaak doen tijdens zulke Missen, of met elkaar praten of nonchalant zitten, is volgens mij een teken dat wij opnieuw moeten nadenken over de gepastheid van deze Missen, vooral als het priesters aanzet tot zulk schandalig gedrag dat het gevierde mysterie zo onwaardig is, of als de grootte van deze geconcelebreerde vieringen tot het risico van ontheiliging van de heilige Eucharistie leidt.

Ik wil een beroep doen aan alle priester. U heeft misschien mijn artikel in L’Osservatore Romano van een jaar geleden (12 juni 2015) gelezen, of mijn interview met het tijdschrift Famille Chrétienne in mei van dit jaar. Bij beide gelegenheden heb ik gezegd dat ik denk dat het heel belangrijk is dat we zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting, van priesters en gelovigen samen in dezelfde richting – naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt, in die delen van de liturgische riten waarin we ons tot God richten. Dit is toegestaan onder de huidige liturgische regels. Het is volledig legitiem in de moderne ritus. Ik denk dat het een heel belangrijke stap is om te verzekeren dat in onze vieringen de Heer werkelijk in het centrum staat.

En dus, beste priesters, vraag ik u dit waar mogelijk toe te passen, voorzichtig en met de nodige catechese, zeker, maar ook met het zelfvertrouwen van een herder dat dit iets goeds is voor de Kerk, iets goeds voor onze mensen. Uw eigen pastorale oordeel zal bepalen hoe en wanneer dit mogelijk is, maar wellicht is de eerste zondag van de Advent van dit jaar, wanneer we uitkijken naar “de Heer die zal komen” en “die niet aarzelt”, een hele goede tijd om dit te doen. Beste priesters, we zouden opnieuw moeten luisteren naar de klaagzang van God zoals verkondigd door de profeet Jeremia: “ze hebben Mij de rug toegekeerd” (2:27). Laat ons weer naar de Heer terugkeren!

Ik zou ook een beroep willen doen op mijn broeders bisschoppen: leidt u alstublieft uw priesters en mensen op deze manier naar de Heer, in het bijzonder in grote vieringen in uw bisdommen en in uw kathedraal. Vorm uw seminaristen alstublieft in de werkelijkheid dat we niet tot het priesterschap geroepen zijn om zelf in het hart van de liturgische eredienst te staan, maar om de gelovigen van Christus als medegelovigen naar Hem te leiden. Maak deze eenvoudige maar diepgaande hervorming alstublieft mogelijk in uw bisdommen, uw kathedralen, uw parochies en uw seminaries.

Wij bisschoppen hebben een grote verantwoordelijkheid, en ooit zullen we ons voor de Heer moeten verantwoorden over ons beheer. Wij bezitten niets! Zoals de heilige Paulus ons leert, wij zijn slechts “helpers van Christus, belast met het beheer van Gods geheimen” (1 Kor. 4:1). Wij hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de heilige werkelijkheid van de liturgie wordt gerespecteerd in onze bisdommen en dat onze priesters en diakens zich niet alleen aan de liturgische voorschriften houden, maar de geest en de kracht van de liturgie waaruit deze voortkomen kennen. Ik was zeer bemoedigd door het lezen van de presentatie getiteld “The Bishop: Governor, Promoter and Guardian of the Liturgical Life of the Diocese”, gegeven voor de Sacra Liturgia conferentie in Rome in 2013 door aartsbisschop Alexander Sample van Portland in Oregon in de VS, en ik raad mijn broeders bisschoppen op broederlijke wijze aan zijn overwegingen zorgvuldig te bestuderen.

Hier herhaal ik wat ik elders heb gezegd: dat Paus Franciscus mij heeft gevraagd het liturgisch werk voort te zetten dat Paus Benedictus begonnen is (zie: Boodschap aan Sacra Liturgia 2015, New York City). Het feit dat we een nieuwe paus hebben betekent niet dat de visie van zijn voorganger nu niet langer geldig is. Integendeel, zoals we weten heeft onze Heilige Vader Paus Franciscus het grootste respect voor de liturgische visie en maatregelen die Paus Benedictus heeft uitgevoerd in opperste trouw aan de wensen en doelstellingen van de Concilievaders.

Staat u mij, voor ik afrond, toe een aantal andere kleine manieren te noemen die ook bij kunnen dragen aan een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium. Eén daarvan is dat we de liturgie moeten zingen, we moeten de liturgische teksten zingen, met respect voor de liturgische tradities van de Kerk en ons verheugend in de schatkist aan gewijde muziek die de onze is, in het bijzonder die muziek die hoort bij de Romeinse ritus, het Gregoriaans. We moeten gewijde liturgische muziek zingen, en niet slechts religieuze muziek of, erger, wereldse muziek.

We moeten de juiste balans vinden tussen de volkstalen en het gebruik van het Latijn in de liturgie. Het Concilie heeft nooit de bedoeling gehad dat de Romeinse ritus volledig in de volkstaal gevierd zou worden. Maar het wilde wel een breder gebruik ervan toestaan, in het bijzonder voor de lezingen. Tegenwoordig zou het mogelijk moeten zijn, vooral door moderne druktechnieken, om voor ieder het begrijpen van het Latijn te vergemakkelijken, wellicht voor de liturgie van de Eucharistie, en dit is natuurlijk met name gepast bij internationale samenkomsten waar de plaatselijke volkstaal door velen niet verstaan wordt. En wanneer de volkstaal gebruikt wordt moet het natuurlijk een juiste vertaling van het originele Latijn zijn, zoals Paus Franciscus recent aan mij heeft bevestigd.

Tussenkomst van Bisschop Rey

Met grote vreugde hebben we vandaag gehoord dat onze Heilige Vader, Paus Franciscus, u heeft gevraagd een studie te beginnen van de liturgische hervorming na het Concilie, en mogelijkheden te verkennen van wederzijdse verrijking tussen de oudere en nieuwere vormen van de Romeinse ritus, oorspronkelijk besproken door Paus Benedictus XVI.

Uwe Eminentie, uw oproep dat wij “zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting” in onze liturgische vieringen, “naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt,” is een uitnodiging tot een radicale herontdekking van iets dat aan de wortel ligt van de christelijke liturgie. Het roept ons op om wederom te beseffen dat, in al onze liturgische vieringen, de christelijke liturgie in essentie gericht is op Christus, wiens komst wij met vreugdevolle hoop afwachten.

Uwe Eminentie, ik ben slechts één bisschop van één bisdom in het zuiden van Frankrijk. Maar als antwoord op uw oproep wil ik nu aankondigen dat, in ieder geval op de laatste zondag van de Advent van dit jaar, in mijn viering van de heilige Eucharistie in mijn kathedraal en bij andere gelegenheden zoals het past, ik ad orientem zal vieren – in de richting van de Heer die komt. Voor de Advent zal ik een brief schrijven aan mijn priesters en mensen over deze kwestie om mijn beslissing toe te lichten. Ik zal hen aanmoedigen mijn voorbeeld te volgen. Ik zal hen vragen mijn persoonlijke getuigenis, als eerste herder van het bisdom, te ontvangen in de geest van iemand die zijn volk wil oproepen om hierdoor het primaatschap van de genade in hun liturgische vieringen te herontdekken. Ik zal uitleggen dat deze verandering ons zal helpen de fundamentele aard van de christelijke eredienst te herinneren: dat het steeds op de Heer gericht moet zijn.

Kardinaal Sarah, Addendum

We moeten ervoor zorgen dat aanbidding het hart is van onze liturgische vieringen. Te vaak maken we niet de beweging van viering naar aanbidding, maar als we dat niet doen ben ik bang dat we niet altijd volledig intern hebben deelgenomen aan de liturgie. Twee lichaamshoudingen zijn hier nuttig, zelf onmisbaar. De eerste is stilte. Als ik nooit stil ben, als de liturgie mij geen ruimte geeft voor stil gebed en bezinning, hoe kan ik dan Christus aanbidden, hoe ik mij dan in mijn hart en ziel met Hem verbonden voelen? Stilte is zeer belangrijk, en niet alleen voor en na de liturgie.

Zo is ook het knielen bij de consecratie (tenzij ik ziek ben) van belang. In het westen is dit een lichamelijke handeling van aanbidding die ons nederig maakt voor onze Heer en God. Het is in zichzelf een gebedshandeling. Waar knielen en buigen uit de liturgie zijn verdwenen moeten ze worden teruggebracht, in het bijzonder in verband met het ontvangen van onze Heer in de heilige communie. Beste priesters, vorm uw mensen, waar mogelijk en met pastorale prudentie, zoals ik eerder zei, in deze prachtige handeling van aanbidding en liefde. Laat ons wederom neerknielen in aanbidding en liefde voor de Eucharistische Heer!

In verband met het geknield ontvangen van de heilige communie  wil ik verwijzen naar de brief van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten uit 2002, die duidelijk maakt dat “elke weigering van de Heilige Communie aan één van de gelovigen op basis van zijn of haar knielende houding is een ernstige overtreding van één van de meest fundamentele rechten van de christengelovigen” (Brief, 1 juli 2002, Notitiae, n. 437, nov-dec 2002, p. 583).

Het correct kleden van alle liturgische bedienaren op het priesterkoor, inclusief de lectoren, is ook van groot belang, wil dit dienstwerk als authentiek beschouwd worden en wil het uitgevoerd worden met het decorum passend bij de heilige liturgie – ook de bedienaren zelf dienen de juiste eerbied te tonen voor de mysteries die zij toedienen.

Dit zijn enkele voorstellen: ik ben er zeker van dat er vele andere gedaan kunnen worden. Ik leg ze u voor als mogelijke manieren om verder te gaan naar “de juiste manier om de liturgie innerlijk en uiterlijk te vieren”, dat natuurlijk het verlangen was dat Kardinaal Ratzinger aan het begin van zijn grootse werk, De Geest van de Liturgie, uitdrukte (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 4). Ik moedig u aan om alles te doen dat u kunt om dit doel te realiseren, dat volledig in overeenstemming is met dat van de Constitutie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie.



The long wait is over – A bishop for Limburg

It took two years, three months and a few days, but Limburg finally has a bishop again. Well, once he is ordained and installed, that is. Msgr. Georg Bätzing has been elected by the cathedral chapter and subsequently appointed yesterday by the Pope to become the 13th bishop of the Diocese of Limburg, which had been vacant since the forced retirement of Bishop Franz-Peter Tebartz-van Elst in March of 2014.

HyperFocal: 0

Msgr. Bätzing was born in 1961 in Kirchen, not far from the Diocese of Limburg. He was ordained a priest for the Diocese of Trier in 1987 following studies in Trier and Freiburg. After serving in parishes in Klausen and Koblenz, he was appointed as subsititute rector of the diocesan seminary in Trier. From 1996 to 2010 he led the seminary and was responsible for the whole of priestly formation in the diocese. He received the title of monsignor in 2005. Since 2012 he has been the vicar general of the diocese.

“If I knew how to laugh and cry at the same time, I would do it,” Msgr. Bätzen reflected on his appointment. The past days had been emotional, he said.  But the first moments of shock after hearing the news have been replaced by joy at his new assignment. Over the past two years he had hoped for a good bishop for the neighbouring Diocese of Limburg, but he never thought it would be him. Confident that God “has nothing but good for him in store”, he looks back on Trier, where his roots lie, and forward to Limburg, the faithful of which he asks to pray for him: “That our common path in the Church of Limburg will be good and under the blessing of God.”

Bishop Stephan Ackermann of Trier also commented on the appointment of hsi vicar general: “With Msgr. Bätzing, Limburg receives an excellent bishop. We all know that. We know Vicar General Bätzing as a person who is kindhearted, authentic and clear at the same time. Georg Bätzing can listen well, relies on participation, is a mediator, but does not shy away from making decisions. He is a priest in all his heart and an inspirational preacher.”

aachenmainzThe Diocese of Limburg was established in 1821 to cater to the Catholics in the then-current Duchy of Nassau, as well as the Free City of Frankfurt. Its territory was taken from the adjacent dioceses of Trier and Mainz. Originally a suffragan see of Freiburg, in 1929 it became a part of the Province of Cologne. In 1930 and 1933 it gained some more territory, from Fulda and Trier respectively. There are some 645,000 Catholics in the diocese, out of a total population of 2.4 million. It has few major cities aside from Wiesbaden and Frankfurt am Main, with the majority of Catholics concentrated in the south and northwest.

Now that Limburg has a bishop again, there are two vacant dioceses remaining in Germany (pictured above at right): Aachen, like Limburg a suffragan of Köln, and Mainz, which borders Limburg in two separate parts to the south and east.

Photo credit: Bistum Trier

More than just a headline – Pope Francis’ asks forgiveness

h=300Pope Francis is making headlines again, once more following an in-flight press conference on his return from a papal visit abroad, in this case to Armenia. The headlines generally follow one format: “Pope asks forgiveness from gays” or some variation thereof. While this is essentialy correct, the Holy Father’s complete answer is more nuanced and different from what more than a few readers will conclude from the headlines.

From the translation provided by the National Catholic Register comes the relevant part of the answer to a question about how the Church is said to have marginalised homosexual people in the past:

“I will repeat what I said on my first trip. I repeat what the Catechism of the Catholic Church says: that they must not be discriminated against, that they must be respected and accompanied pastorally. One can condemn, but not for theological reasons, but for reasons of political behavior … Certain manifestations are a bit too offensive for others, no? … But these are things that have nothing to do with the problem. The problem is a person that has a condition, that has good will and who seeks God, who are we to judge? And we must accompany them well … this is what the catechism says, a clear catechism. Then there are traditions in some countries, in some cultures that have a different mentality on this problem. I think that the Church must not only ask forgiveness — like that “Marxist Cardinal” said (laughs) — must not only ask forgiveness to the gay person who is offended. But she must ask forgiveness to the poor too, to women who are exploited, to children who are exploited for labor. She must ask forgiveness for having blessed so many weapons. The Church must ask forgiveness for not behaving many times — when I say the Church, I mean Christians! The Church is holy, we are sinners! — Christians must ask forgiveness for having not accompanied so many choices, so many families …”

It is clear that Pope Francis said a whole lot more than that the Church must ask forgiveness. He starts from what the Catechisms says, and so places his comments within the larger doctrine of the Church: this is not something new that he is saying, but the Church has consistently taught that people should nto be discriminated against for their sexual orientation, that they must be respected as human beings and that the Church has an obligation to accompany them pastorally. In short, she is to treat them as she treats all human beings, starting from their innate dignity.

The Church has failed in this in the past, and sometimes still does, just like she did and does in regard to women and children who are exploited, or the victims of war and nationalism. For this, Pope Francis, says, the Church, meaning all Christians, must ask forgiveness, for it is contrary to what she is tasked with.

While the Church must always be open to accept all people regardless of gender, sexuality, race, occupation or whatever other characteristic, the story does not end there. The Church is more than just people and has a message to convey, a teaching, a relationship with a Person. And everything she does must stand in the light of the encounter with this Person, who is God, the Father, the Son and the Holy Spirit. This includes how she relates to the people she welcomes.

A second interesting part of the Pope’s answer is that he says “one can condemn”. And what one can condemn is not people, but “political behaviour”, since “certain manifestations are a bit too offensive”. One can wonder what exactly is meant here, but I have seen some commenters see this as a condemnation of pride manifestations and similar. That may be so, but it could also be more general and refer to various sorts of behaviour stemming from one’s sexual orientation which could be offensive to others. The problem is then not so much about homosexuality, but consideration of the other’s thoughts and feelings. As Pope Francis says, this has little to do with the problem of marginalisation. One can disagree, even be offended, without pushing away the person one disagrees with or is offended by. Sure, it is hard, but, to mention a cliché, it is what Jesus would do. He did not shun his opponents. He entered into dialogue, challenged them to change their thoughts and behaviour, but never because he did not respect their human dignity (on the contrary even).

And then he repeats that earlier line, which caused so much debate: “The problem is a person that has a condition, that has good will and who seeks God, who are we to judge?” It is important to not make the same mistake as many people do with that line from the Gospel of Matthew (7:1), which is not simply a commandment not to judge, but rather a warning to remember that judgement goes two ways. Pope Francis describes a rather specific situation in which we should be careful not to judge: a person in some situation that is either objectively sinful or disordered, in this case someone who is homosexual, but who has the desire to do what is right and is seeking the Lord. The second part is important. Of course we should not refrain from judging actions committed by a similar person which are directed against his own or others’ wellbeing or his relationship with God, especially not when that person has no desire to do what is right or to find God. These latter conditions, good wil and seeking God, are frequently overlooked, and people are content with claiming that Pope Francis has said that we are not to judge homosexual people. Like he suggested before, the Church is not in the business of judging people, but actions. But, the Pope has insisted time and again, the Church, and therefore all Christians, are to accompany people who are of good will and seek God, not condemn and marginalise them. For, as Pope Francis also reminds us, we are all sinners, we all have our obstacles that sometimes make it hard to live according to the ideals the Church holds up.

In closing, Pope Francis’ answer is not revolutionary in that it contains any new teaching. It does, however, emphasise a different approach, a recognition of where we run the risk of failing to follow the example of Christ. Only then can ways be mended, and that, in the end, is what a Christian life is about.

Photo credit: Tiziana Fabi/Pool photo via AP