No April Fool – 13 months in, the vacancy ends

End of a long sede vacante

It took thirteen months, an almost unprecented long time, but the Diocese of Groningen-Leeuwarden will soon have a bishop again. The Apostolic Nuncio, Archbishop Aldo Cavalli, had already stated that the name would be known before Easter. With tomorrow being the fifth Sunday of Lent, he was cutting it a bit close. The long time between bishops gave rise to some speculation and rumours, which I wrote about here. These speculations will undoubtedly continue now that there is a new bishop. Many will choose to see the selection, which was ultimately made by Pope Francis, in political terms: the new bishop is either a man in the vein of the Holy Father, which means he is a pastoral figure with an eye for the people instead of the law; or he fits the mold of Cardinal Eijk, which means he is a dogmatic, a stickler for rules. Reality, as often, is more nuanced.

20170330_sHertogenbosch_Bisschoppen_©RamonMangold_03The new bishop

The new bishop comes from the south, and thus, in a way, makes the opposite move than his predecessor, who went from Groningen-Leeuwarden to ‘s-Hertogenbosch. From that later see comes its vicar general, Msgr. Ron van den Hout, to take over the reins of this country’s most northern diocese.

Bishop-elect Van den Hout is 52, not extraordinarily young or old when compared with his predecessors. He has been vicar general of the Diocese of ‘s-Hertogenbosch since 2012. He was ordained to the priesthood in 1993, studied in Rome and Nijmegen, and most recently taught Bible studies at three seminaries, in addition to serving as temporary pastor in the Bommelerwaard region, in the north of the diocese.

The Diocese

The new bisdom inherits a diocese wich, in some ways, is a work in progress. In the eight years (from 2008 to 2016) that Msgr. de Korte was ordinary, the diocese underwent a process of change which saw the number of parish decrease from 84 to 19. While the previous bishop made it policy to maintain the old parishes as communities in the new larger parishes, it is up to the new bishop to see the process to its conclusion and his choice to keep Bishop de Korte’s vision intact or adapt it as he sees fit. With one parish, which includes the cathedral in Groningen, exempt from the mergers, only two new parishes are awaiting establishment,  while a third is already merged, but will see one more old parish join at a later date. The entire process is expected to be concluded by 1 January 2018.

In the years that Bishop de Korte led the diocese, the number of religious establishments within its boundaries tripled. A relatively large increase, in absolute numbers it is perhaps somewhat less impressive: from one to three. In addition to the shrine of Our Lady of the Garden Enclosed in Warfhuizen, which is under the care of hermit Father Hugo, the Holy Ghost Fathers have established themselves in Heerenveen, while the Cistercians from Sion Abbey are working to build a monastery on the island of Schiermonnikoog. Bishop de Korte actively encouraged this trend, and his successor could do worse than do likewise.

The Diocese of Groningen-Leeuwarden is one of the two youngest in the Netherlands, having been established in 1955, it is the second largest in size, and the smallest by number of Catholics (a little over 100,000, of whom some 10% attend a Mass or celebration over the course of one weekend)*. It covers the three northern provinces of the Netherlands (Fryslân, Groningen and Drenthe) as well as the northern third of the province of Flevoland. Its population varies from traditionally left-wing in the former Communist stronghold of eastern Groningen, to traditionally Catholic along the German border from the southeastern tip of Groningen to the south of Drenthe. Major cities are few, but include the university city of Groningen, which is also home to the cathedral of St. Joseph and the diocesan offices (relocated there by then-Bishop Willem Eijk, bishop from 1999 to 2008). Catholic faithful are clustered in various places, but in general the parish, especially in the countryside, are expansive. Coupled with a relative low number of priests this means that clergy has to be able and willing to travel.

Bishop van den Hout Will be the fifth bishop of the Groningen-Leeuwarden. Two of his predecessors are still active: Cardinal Willem Eijk as archbishop of Utrecht, and Msgr. Gerard de Korte as bishop of ‘s-Hertogenbosch. Bishop Hans van den Hende of Rotterdam is a former priest and vicar general of the diocese, and his immediate predecessor, Msgr. Ad van Luyn, was born in Groningen.

In the past eleven months, since the installation of Bishop de Korte in ‘s-Hertogenbosch, the diocese has been run by diocesan administrator Fr. Peter Wellen, vicar general under the previous bishop, and general delegate Fr. Arjen Bultsma, formerly the episcopal vicar for Fryslân and the Noordoostpolder.

Reactions

Bishop-elect van den Hout was informed about his appointment last week, and accepted it on Wednesday. His initial reaction was hesitant, but he realised that it was “something that had come his way, and I was obliged to cooperate gladly”.

20170401_104325

^The new bishop, at left, receives a welcome present from diocesan administrator Fr. Peter Wellen.

As for the future, the new bishop sees himself as a man of the parish. “The life of the Church must be realised in the parishes,” he said. “The faithful must take their baptism seriously, while the diocesan curia serves to support this.” As yet unfamiliar with his new diocese, the bishop-elect intends to start visiting the parishes soon after his consecration, which is scheduled for 3 June. Asked about his predecessors and how he compares to them, Msgr. van den Hout said that he simply wants to be himself, to be there for the people. He hasn’t taken up a position on how the diocese should be run, as this depends on the specific  local situation. He is curious and open about the Catholic life in the parishes of his new diocese, and will make any decisions based on what he finds.

More to come.

*Statistics date from 2008. The expectation is that the actual and current numbers are lower).

Photo credit: [1] Ramon Mangold, [2] Mark de Vries

Do not deny churches access to information about their membership, citizens urge government

afbeelding-site-sila_05-bijgesnedenA government intention to abolish the system that supplies municipal information about  church members to local parishes has led to the most successful Internet consultation yet. Following an appeal from the bishops, among others, 17,000 signatories when through the trouble of lodging their complaints against a possible abolishment of the SILA system, which automatically forwards municipalities’ information about the death or moving of parishioners (while keeping  this information confidential). This allows parishes to remain informed when members newly arrive or when parishioners die.

Responses mentioned the desire of parish groups to be able to continue visiting the eldery in care homes, but also of families who appreciated being welcomed in a new parish. There is also the fear of elderly faithful that the parish might loose track of them. The positive contribution of parishes to society, some said, is denied by politicians who wish to shut down this system as it exists now.

Government ministeries can use consultations about concepts for law proposals, ministerial regulations or general government decisions. The results may be used to adapt these proposals or decisions, but they are not binding.

SILA, short for Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie, is used by seven churches and church communities, among them the Catholic Church and the Protestant Church in the Netherlands, and collects and manages information about the church affiliation of private citizens who are registered members of one of the seven churches who use SILA. Municipalities only register who is known by SILA, but can’t see to which church they belong. Any mutations in the status of these citizens, such as death or relocation, is forwarded to SILA, which does now the specific church affiliation and can send the relevant information to the correct church community. In reverse, SILA also informs municipalities about new church members or church members who wish to be removed from the database.

The decision to bar SILA from information from the basic registration of citizens is taken to streamline the way in which the registration functions, and is one of several measures to assure this. The repsonsible government department is the Ministry of the Interior and Kingdom Relations, headed by Minister Ronald Plasterk. He is a member of the PvdA, which suffered a significant loss of seats in last week’s elections, and will therefore most likely be succeeded by a member of another party, with the PvdA relegated to an opposition role. What that means for the proposal and the results of the consultation, however, remains to be seen.

Bishop de Korte’s election advice – the problems of voting Catholic in the Netherlands

While bishops usually tend to avoid giving voting advice, at least when it comes to specific parties, Bishop Gerard de Korte of ‘s-Hertogenbosch recently did do so on a personal title. In an interview with Katholiek Nieuwsblad he said,

bisschop-de-korte“As bishops we realise that you can’t say that, if you are Catholic, there is a single party to vote for. From a Catholic perspective, something can be said in favour of all parties.”

But the bishop makes one exception to this rule. Geert Wilders’ PVV, which has ideas which are “contrary to the Catholic idea about a just society. They way that they pit populations against one another, abandon the freedom the religion, attack the rule of law – “fake parliament”, “fake judges”… These are things that should make us very reserved.”

The PVV continues to score in the opinion polls, also among Catholics, and Bishop de Korte’s remarks have had their share of criticism. But while the bishop’s comments focussed on the positives to be found in irtually all parties, the criticism focussed on those elements in party’s programs which are incompatible with Catholic teaching. How, critics asked, could any Catholic in good conscience vote for a party which promotes anti-life measures such as abortion and euthanasia? As I mentioned in my recent article for The Catholic Herald, only two parties, both Christian, are pro-life: the Christian Union and the SGP, although it must be added that the PVV is at least hesitant about further liberalisation on these topics.

This is a valid criticism, and a Catholic vote must take the position of parties on these (and other) topics seriously. But Bishop de Korte is not saying that all positions of all parties, except those of the PVV, should be supported by Catholics. On the contrary, he merely acknowledges that all parties promote positive aspects which a Catholic can get behind, while, although he does not say so explicitly, they may also support things a Catholic should oppose. There is no clear black or white when it comes to casting a Catholic vote in these elections.

pvv-logo-560x190Why single out the PVV, then? Are their positions more abhorent than those of other parties? The tone of their way of doing politics is certainly not one we should promote, and their singling out of parts of the population and disrespect for the rule of law when it does not agree with their positions are indeed problematic. For Bishop de Korte these seem to be decisive factors. For others, like myself, the respect for life (both born and unborn) may be equally decisive, and in that context the left-wing parties such as GroenLinks and SP are just as undeserving of my vote. Singling out the PVV is too simplistic: no party is perfect, and when you say that  “something can be said in favour of all parties,” an honest reading wil also show that that includes the PVV.

Bishop de Korte gave a personal opinion, the reasoning of which I do not fully agree with, although I share his decision not to vote for the PVV. But that is my opinion. Others may reach another conclusion in good conscience, based on the priorities they focus on. As long as it impossible to cast a vote which is in full agreement with Catholic teaching, this is the situation we are stuck with.

A Belgian encyclical – updating Populorum Progressio

In March of 1967, Blessed Pope Paul VI published his fifth encyclical, “on the development of peoples”. Populorum Progressio discussed the development of man, and especially the problems that were present then and still are today: social inequality, poverty, hunger, disease, people seeking a better life elsewhere. It is also discussed progress, freedom and solidarity. The encyclical coincided with the establishment of the Pontifical Council for Justice and Peace, which has now merged into the Dicastery for Promoting Integral Human Development.

16836169_1065118586928190_8828914632235079721_o

^Bishops Jean-Pierre Delville (left) and Luc Van Looy (far right) present Populorum Communio.

The bishops of Belgium released a pastoral letter to update the encyclical today. They have dubbed their text Populorum Communio. According to Bishop Luc Van Looy, the bishops have wanted to explore the social dimension of mercy. The Holy Year of Mercy, then, is a major inspiration for the document, which also served as the bishops’ letter for Lent, since “Lent liberates from what is superfluous, makes us man among men.”

As the document is rather lengthy, I present my translation of the official summary below.

“On 26 March (Easter) 1967, Pope Paul VI released his encyclical Populorum progressio (on the development of peoples) to the world. He broadened the Church’s social teaching by calling for economic development and social justice for all peoples. The document led to a worldwide solidarity movement in the Church, which was prepared by Paul VI on 6 January of that same year 1967 by the establisment of the Commission of Justice and Peace. In our country, Broederlijk Delen (solidarity campaign for Third World countries during Lent) and Welzijnszorg (an Advent campaign against lack of opportunities in the fourth world in our own country) had been active since the early 1960s, and these seamlessly joined this movement.

With the Holy Year of Mercy, which closed in November of last year, Pope Francis provided a key to live the Christian faith in a renewed and creative way. Just before the start of Lent (Ash Wednesday 1 March), it is the basis to think more deeply about the social impact of mercy.

As we know, the challenges are not negligible. There is an increasing lack of opportunities and social injustice, the question of migrants and refugees, pollution and the threat to the ecological balance … All this does not only require the development of the peoples, but also unity between the peoples to work together for the future of the planet. And mercy is key to achieve this unity. “It is important to have aheart for those in misery”, Pope Francis says. “It is a new sensitivity which allows itself to be challenged by the other and leads to a new attitude.”

John’s story of Jesus healing a blind man (9:1-41) is the guideline of the pastoral letter. The story of healing is a call to keep believing that mercy can drive back exclusion and that a unity which itself is merciful can develop in society. “Like the healing of the body results in the healing of the soul, we dare to hope that the promotion of development results in a spiritual discovery and gives new meaning to the mission of mercy,” the bishops write.

The pastoral letter addresses four great challenges for modern society, which cause both progress and exlcusion: technology and science, economy, politics and ethics. What is the role of Christians and what is their influence on the world’s development? The social teachings of the Church and the notion of mercy as developed by Pope Francis offer inspiration for possible answers.

  1. In his encyclical Populorum progressio, Paul VI makes clear that social justice also includes the economic development of underdeveloped countries and that development is not limited to merely economic growth, but must be directed towards the development of every man and the entire person. Pope Francis adds that social justice requires the social integration of the poor to be able to hear their voice.
  2. The means for achieving social justice, Populorum progressio teaches, is solidarity. Pope Francis emphasises that solidarity demands the creation of a new mentality which thinks in terms of community, of the priority of the life of all to the appriation of goods by a minority. Or, “solidarity must be lived as a decision to return to the poor what is theirs”.
  3. Regarding politics which today lead to war and violence among peoples and societies, the establishment of unity between peoples make a world peace possible if it is inspired by mercy. Everyone deserves confirmation and respect, especially those who are habitually excluded.
  4. True solidarity with the poorest in the world means that we question our way of life and choose a sustainable economy which takes the capacity of the world into account. “We must believe in the power which can realise change when go forward with many,” the bishops write. This faith in the power of “transition” is the area of common ethics, which includes our entire planet and transcends the exclusion of the weak. The “dynamics of transition” addresses everyone, no matter how weak, and urges the politically responsible to form one front to save the planet. In this way we will achieve a dimension of unity between peoples at the service of the entire earth.

The bishops conclude their letter with a word of thanks to all who are already working for the integration of the poor in society andpol who are at the service of reconciliation in the world. At the start of the Lent they invite all people of good will to create the link between stimulating changes and true conversion, through prayer, fasting and sharing. They remind that Fasting is liberating, as it liberates from all that is superfluous. Fasting is becoming more human, more solidary, more concerned with our earth. It is living according to the ethics of simplicity which create space to live well.

And the letter concludes as follows: “We invite you as Christians, in spite of the injustice and violence affecting our world, to continue working for a more just and sustainable world without inequalities, and this together with all men and women working for the same.””

Photo credit: Kerknet on Facebook

 

Holding on to each other in a time of confusion – Bishop de Korte’s Christmas message

On Monday, following the annual Van Lanschot Christmas concert at the cathedral, Bishop Gerard de Korte presented his Christmas message. The bishop of ‘s-Hertogenbosch reflects on the state of our society and political world, saying that there is much to be grateful for, but also acknowledging feelings of insecurity which exist and which deserve a better answer than the ones provided by populist movements. In God’s coming down to humanity at Christmas, the bishop says, we find an example of what a just and loving society can look like.

bisschop-de-korte“Several weeks ago our queen opened the Jheronimus Academy of Data Science. With this, the city of ‘s-Hertogenbosch advances in the academic march of civilisation.

The data institute researches the possibilities of ‘big data’, but also the moral implications of the enormous increase of information. During the presentations preceding the opening of the institute, the guests were presented with interesting examples of practical applications.

In recent decades the digital revolution has led to an enormous increase of avalaible data. One thing and another means, in theory, that decisions by doctors, bankers, companies and managers can be made with much greater precision.

Reflecting on these matter I encounter a paradox. In the media we continuously hear about fact-free discussion among our politicians. While more information becomes available, many a politician prefers not to speak on the basis of facts, but primarily on the basis of feelings and emotions. It is not about what is true, but about what feels true.

I recall that, during the American elections, most of the statements by the current president-elect about economical topics were revealed by economists to be partly or completely untrue. Once again, it became clear that data must always be interpreted, and that interests also always play a part.

Much to be grateful for

One of our daily newspapers recently published an interesting conversation with Swedish researcher Johan Norberg about his latest book, Progress. In that book, Norberg shows, with a multitude of data, how life has improved from one generation to the next. It goes well with the world when it comes to fighting poverty, life expectation and education.

Worldwide fewer people fall in the category of ‘extremely poor’, research by the World Bank shows. In 1970, 29 percent of the world’s population was malnourished. Today that is 11 percent. People born in 1960 died on average at the age of 52. Today the average person reaches his 70th birthday.

In our country life expectation rose from 73 to 81 in half a century. The Netherlands has one of the best healthcare systems, as we read recently, and when it comes to education our dear fatherland is high on many lists. Seen from history, we can say that the Netherlands is a good country to live in.

We have a high level of prosperity. We do not need to fear the sudden appearance of a police van in front of our house, taking us away without reason. We have an impressive constitution with many freedoms, a free press and an independent judiciary. In short, there are much data for which we can be grateful.

Despite all these material and immaterial achievements, the experience of the state of our country is a different one for many Dutchmen. Sociologists refers to our country as ‘extremely rich and deathly afraid’. There is a strong feeling of unease among a significant part of the population. More than a few people have feelings of fear and insecurity.

Time of unease

In part that is a result of western news services. Good news is boring news. But in general one could say that good whispers and evil shouts. In that regard I like to quote Pope Francis: one falling tree makes more noise that an entire forest growing. Our media enlarges problems and everything that is going well remains in the background. Watching the news, one could get the impression that our world is one great mess, but that is not true of course. There is much more going well than wrong in the world.

But I do not want to claim that these current feelings of unease in our society are fact-free. There is an accumulation of problems which rightly worry many people.

Accelerated globalisation of the last decades has made many uneasy. There are increasingly clear winners and losers of that globalisations. People hear about the excesses of worldwide capitalism, such as high bonusses and tax evasion. But at the same they fear for their own jobs or those of their children and grandchildren. The security of existence of an increasing number of countrymen is under pressure.

Our political landscape is rapidly splintering. Many people are worried about that. While there are great challenges this splintering threatens to limit the effectiveness of the government after next March’s elections.

Many of us are also worried about the pollution of the environment and climate change. In his impressive social encyclical Laudato Si’, Pope Francis urges us to protect Mother Earth. Especially now we are facing the challenge to truly realise our stewardship.

A vague sense of insecurity also invokes much unease, especially because of attacks by Muslim terrorists. With their pointless violence against our citizens they try to destabilise our society and so play into the hands of unsavory forces in our own society.

Fear and the unease of the people is fed, not in the last place, by a spiritual crisis. Because of the last decades’ secularisation and dechristianisation many of our contemporaries lack a solid foundation. In a time of rapid transition they no longer have the ability of falling back on a solid faith in God.

All the concerns and problems lead to a coarsening of relationships in our society and sadly also to the rise of a poisonous populism. Poisonous because it divides people, undermines the trust in our fragile rule of law and especially because it shouts loudly, coarsely and without any nuance, without offering concrete solutions.

How to respond?

What response to this development is desirable? As bishop I want to mention a few things, based on the Catholic thought about the good and just society.

Let responsible administrators take the questions of populists seriously, for they are the questions of many citizens of our country. But these questions deserve a better answer than is being provided in populist circles. The threat to security of existence that is being felt requires a response. Our wealthy Netherlands must be able to safeguard the existence of every citizen, also materially.

Let us, as citizens of this good country, no longer push one another away, but keep looking for connections. No thinking in us and them, but inclusive thinking. Catholic thoughts aims to unite and is directed at sense of community and solidarity. Of course there are differences in vision and conflicts of interest. Many debates get stuck in rough language and shouting matches. Instead of providing arguments, personal attacks. The result is that the dignity of the neighbour is trampled underfoot. Let us then conduct social discourse on point, but also with respect and courtesy.

Our diocese’s recent policy note is titled Building together in trust. But that is not just a mission for our own diocese, but also for our society. An important aspect of this is that we acknowledge our responsibility for the whole. If we only serve our own (partial) interests, we will get a hard society in which the law of the jungle will be victorious. A just society, on the other hand, has an eye of the vulnerable and for the many people wo are threatened to be left behind.

Christmas: celebration of God’s solidarity

In a few days we will be celebrating Christmas. For Christians, Christmas is the celebration of the birth of Christ. Even before the celebration of St. Nicholas, many shop windows in our city were decorated for Christmas. Santa Claus, green and lights everywhere. Retail knows well how to use Christmas to make the December revenu a success. Priests and preachers have traditionally questioned this development. Christmas is more than gold and glitter, more than good food and presents.

I will not be repeating this Church protest against commerce’s grip on Christmas tonight. Not only because I do not like waving my finger like an angry school teacher, but also because that protests is not very effective.

It makes little sense for a sour-faced bishop to speak about the degeneration of the Christmas thought. People, including believers, have a need for comfort and security, especially in the dark and cold month of December. A good meal and a thoughtful present can only serve to improve mutual solidarity.

But perhaps you will allow me to invite you not to stop at the exterior, but also search out the interior of Christmas.

At Christmas we celebrate the coming of the Emmanuel: God with us. In Christ, God bows down to the world. At Christmas, God says to you and me: man, I love you. In Christ, God’s love of humanity has become unequivocally visible. In Jesus, God wants to share all with us, including our fear of dying and death. Christmas is the feast of God’s solidarity and loyalty. With Him, we are safe.

In this period, we dispel the darkness of winter with lights and candles. Our God dispels our darkness with the light that is Christ. I sincerely wish that you will allow that divine Light into your lives.

It will allow the tempering of much unease and anger. Secure in God’s love, we are called to hold onto each other in this confusing time and life in solidarity with each other; to build together in trust and take our responsibility for the building up of our faith communities and society.

Out of that conviction I wish you a blessed feast of Christmas.

Msgr. Dr. Gerard de Korte
Bishop of ‘s-Hertogenbosch”

Photo credit: Ramon Mangold

 

After death threats, Archbishop Schick invites to prudence during Advent

A bishop’s reflection on Advent is nothing new, but it becomes more interesting when the author is personally invested in what he says. For Archbishop Ludwig Schick of Bamberg, his appeal for prudence and calmness comes after a period in which he himself has been the target of verbal and written attacks – and even death threats – after he said in an interview that he saw no problem with the legal election of a Muslim president of Germany.

erzbischof-dr-ludwig-schick-portaet-001“The past months were dominated by many populist utterances, verbal and even brutal attacks, insults and distractions. There were violent shitstorms on social networks. Many words and actions in the Year of Mercy were very merciless. Prudence had disappeared. Many people suffered and have been damaged because of that, human relationships have been disrupted and the social atmosphere was poisoned. Personally, I also suffered from it.”

In a public debate, Archbishop Schick had said that the Church was obliged to accept the election of a Muslim president of Germany. “Anything else would not be supported by the Basic Law [the German constitution]”. The archbishop was subsequently misquoted in social media and so became the target of verbal abuse and even death threats.

In his message, which was addressed to friends and followers, but also strangers and enemies, Archbishop Schick speaks about Advent as a new beginning, or at least the start of the road towards a new beginning.

“Advent is in the first place the invitation to all of us to forgive and to reconcile; without forgiveness and reconciliation there can be no new beginning and no better future; that is true for all areas of life.

Advent then invites us to reflect, to start anew and to continue in a different way. Slowing down and silence are necessary in speaking and judging, and also when typing, posting or sending.”

Fifteen minutes a day, if possible more, to quietly listen to the voice within us is a good way to uncover the essence of our being again, the archbishop concludes his message.

Pope in Sweden – the Dutch translations

In this post I have collected my translations of the various homilies and addresses given by Pope Francis during his short visit to Sweden. Perhaps needlessly said, apart from this paragraph, the post will consist of Dutch text.

14918917_10153849375235723_6517291123125650450_o

Homilie tijdens de oecumenische gebedsdienst in Lund:

“”Blijf in mij zoals ik in u” (Joh. 15:4). Deze woorden, uitgesproken door Jezus bij het Laatste Avondmaal, laten ons een blik werpen in het hart van Christus, kort voor Zijn ultieme offer aan het kruis. We kunnen Zijn hart voelen kloppen met liefde voor ons en Zijn verlangen voor eenheid onder allen die in Hem geloven. Hij vertelt ons dat Hij de ware wijnstok is en wij de ranken die, net zoals Hij één is met de Vader, één met Hem moeten zijn, willen we vrucht dragen.

Hier in Lund, tijdens deze gebedsdienst, willen wij ons gezamenlijk verlangen laten zien om één te blijven met Christus, zodat we leven hebben. We vragen Hem: “Heer, help ons in uw genade om dichter met U verenigd te zijn en zo, samen, een effectievere getuigenis te geven van geloof, hoop en liefde.” Dit is ook een moment om God te danken voor het werk van onze vele broeders en zusters van verschillende kerkelijke gemeenschappen die weigerden genoeg te nemen met verdeeldheid, maar in plaats daarvan de hoop op verzoening van allen die in de ene Heer geloven levend hielden.

Als katholieken en Lutheranen zijn we een gezamenlijke weg van verzoening gegaan. Nu, in de context van de herdenking van de Reformatie van 1517, hebben we een nieuwe kans om een gezamenlijke weg te kiezen, één die in de afgelopen vijftig jaar vorm heeft gekregen in de oecumenische dialoog tussen de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk. Ook wij kunnen geen genoegen nemen met de verdeeldheid en afstand die onze scheiding tussen ons geschapen heeft. Wij hebben de kans een kritiek moment van onze geschiedenis te repareren door voorbij de controverses en meningsverschillen, die ons er vaak van hebben weerhouden elkaar te begrijpen, te gaan.

Jezus zegt ons dat de Vader de “wijngaardenier” is (vg. vers 1) die de wijnstok verzorgt en snoeit om te zorgen dat die meer vrucht draagt (vg. vers 2). De Vader heeft steeds zorg voor onze relatie met Jezus, om te zien of we werkelijk één met Hem zijn (vg. vers 4). Hij waakt over ons, en Zijn blik van liefde zet ons aan ons het verleden te zuiveren en in het heden te werken om een toekomst van eenheid tot stand te brengen, die Hij zozeer verlangt.

Ook wij moeten met liefde en eerlijkheid naar ons verleden kijken, fouten herkennen en vergeving zoeken, want God alleen is onze rechter. Met dezelfde eerlijkheid en liefde moeten we inzien dat onze verdeeldheid ons scheidt van de oorspronkelijke intuïtie van het volk van God, dat van nature verlangt één te zijn, en dat die verdeeldheid historisch bestendigd werd door de machthebbers van deze wereld, en niet zozeer het gelovige volk, dat altijd en overal met zekerheid en liefde door zijn Goede Herder geleid moet worden. Zeker, er was aan beide zijden een oprechte wil om het ware geloof te belijden en te behouden, maar tegelijkertijd weten we dat we in onszelf zijn opgesloten door angst voor of vooroordeel over het geloof dat anderen met een ander accent en taal belijden. Zoals Paus Johannes Paulus II zei: “We moeten niet toestaan dat wij worden geleid door de intentie onszelf te willen benoemen als rechters van de geschiedenis, maar alleen door de motivatie om beter te willen begrijpen wat er is gebeurd en om boodschappers van de waarheid te worden” (Brief aan Kardinaal Johannes Willebrands, President van het Secretariaat voor de Christelijke Eenheid, 31 oktober 1983). God is de wijngaardenier, die de wijnrank met immense liefde verzorgd en beschermd; laten wij geraakt zijn door Zijn waakzame blik. Het enige dat Hij verlangt is dat wij als levende ranken in Zijn Zoon Jezus blijven. Met deze nieuwe blik op het verleden beweren we niet een onpraktische correctie op wat er gebeurd is te willen realiseren, maar “het verhaal anders te vertellen” (Luthers-Rooms Katholieke Commissie over de Eenheid, Van Conflict naar Eenheid, 17 juni 2013, 16).

Jezus herinnerert ons eraan: “Los van Mij kunnen jullie niets” (vers 5). Hij is degene die ons onderhoudt en ons aanmoedigt manieren te vinden om onze eenheid steeds zichtbaarder te maken. Zeker, ons verdeeldheid is een enorme bron van lijden en onbegrip geweest, maar het heeft ons er ook toe geleid eerlijk te erkennen dat we zonder Hem niets kunnen; zo heeft het ons in staat gesteld bepaalde aspecten van ons geloof beter te begrijpen. Dankbaar erkennen we dat de Reformatie geholpen heeft de Heilige schrift een meer centrale plaats te geven in het leven van de Kerk. Door het gezamenlijk luisteren naar het woord van God in de Schrift zijn er belangrijke stappen voorwaarts gezet in de dialoog tussen de Katholieke Kerk en de Lutherse Wereldfederatie, wiens vijftigste verjaardag we nu vieren. Laten we de Heer vragen dat Zijn woord ons bijeen mag houden, want het is een bron van voeding en leven; zonder de inspiratie van het woord kunnen we niets.

De geestelijk ervaring van Maarten Luther daagt ons uit ons te herinneren dat wij zonder God niets kunnen. “Hoe kan ik een genadige God verkrijgen?” Deze vraag achtervolgde Luther. De vraag van een rechtvaardige relatie met God is in feite de bepalende vraag voor ons leven. Zoals we weten ontmoette Luther die genadige God in het goede nieuws van Jezus, mensgeworden, gestorven en verrezen. Met het concept van sola gratia herinnert hij ons eraan dat God altijd het initiatief neemt, nog voor enige menselijke reactie, zelfs als Hij dat antwoord wil opwekken. De rechtvaardigingsleer drukt zo de essentie van het menselijke bestaan tegenover God uit.

Jezus spreekt voor ons als onze bemiddelaar voor de Vader; Hij vraagt Hem dat Zijn leerlingen één mogen zijn, “zodat de wereld kan geloven” (Joh. 17:21). Dat geeft ons troost en inspireert ons om één te zijn met Jezus, en daarom te bidden: “Geef ons de gave van eenheid zodat de wereld kan geloven in de kracht van uw barmhartigheid”. Dit is de getuigenis die de wereld van ons verwacht. Wij christenen zullen geloofwaardige getuigen van de barmhartigheid zijn in zoverre dat vergeving, vernieuwing en verzoening dagelijks onder ons worden ervaren. Samen kunnen wij Gods barmhartigheid verkondigen en zichtbaar maken, concreet en met vreugde, door de waardigheid van ieder persoon hoog te houden en te bevorderen. Zonder deze dienst aan en in de wereld is het christelijk geloof onvolledig.

Als Lutheranen en katholieken bidden wij samen in deze kathedraal, in het bewustzijn dat we zonder God niets kunnen. Wij vragen Zijn hulp om levende ledematen te zijn, blijvend in Hem, steeds met behoefte aan Zijn genade, zodat we samen Zijn woord aan de wereld kunnen geven, die zijn tedere liefde en barmhartigheid zo nodig heeft.”

Gezamenlijke verklaring ter gelegenheid van de gezamenlijke Katholiek-Lutheraanse herdenking van de Reformatie:

cwgqncmwgaehs-0

“”Laten we met elkaar verbonden blijven, jullie en Ik, want zoals een rank geen vrucht kan dragen uit eigen kracht, maar alleen als ze verbonden blijft met de wijnstok, zo kunnen ook jullie geen vrucht dragen als je niet met Mij verbonden blijft” (Johannes 15:4).

Met dankbare harten

Met deze Gezamenlijke Verklaring drukken wij vreugdevolle dankbaarheid aan God uit voor dit moment van gezamenlijk gebed in de kathedraal van Lund, aan het begin van het jaar waarin we het vijfhonderdste jubileum van de Reformatie herdenken. Vijftig jaar aanhoudende en vruchtbare oecumenische dialoog tussen katholieken en Lutheranen heeft ons geholpen vele verschillen te overbruggen, en heeft ons wederzijds begrip en vertrouwen versterkt. Tegelijkertijd zijn we dichter tot elkaar gekomen door de gezamenlijke dienst aan onze naasten – vaak in situaties van lijden en vervolging. Door dialoog en gedeelde getuigenis zijn we niet langer vreemden. We hebben veeleer geleerd dat wat ons verenigdt groter is dan wat ons scheidt.

Van conflict naar gemeenschap

Hoewel we ten diepste dankbaar zijn voor de geestelijke en theologische gaven van de Reformatie, belijden en betreuren we voor Christus ook dat Lutheranen en katholieken de zichtbare eenheid van de Kerk hebben beschadigd. Theologische verschillen gingen samen met vooroordelen en conflicten, en religie werd een instrument voor politieke doeleinden. Ons gezamenlijk geloof in Jezus Christus en ons doopsel vereist van ons een dagelijkse bekering, waarmee we de historische meningsverschillen en conflicten die het dienstwerk van de verzoening verhinderden van ons afwerpen. Hoewel het verleden niet verandert kan worden, kan wat er herinnert wordt en hoe het wordt herinnert wel veranderen. Wij bidden voor de genezing van onze wonden en van de herinneringen die ons beeld van de ander blokkeren. We verwerpen nadrukkelijk alle haat en geweld, in het verleden en heden, vooral wanneer uitgevoerd in de naam van religie. Vandaag horen we het gebod van God om alle strijd aan de kant te zetten. We erkennen dat we, bevrijd door genade, voorwaarts gaan naar de eenheid waartoe God ons steeds roept.

Onze toewijding aan gezamenlijke getuigenis

Nu we die periode in de geschiedenis als een last achter ons laten, beloven wij plechtig samen te getuigen van Gods barmhartige genade, zichtbaar in de gekruisigde en verrezen Christus. In het bewustzijn dat de manier waarop wij ons tot elkaar verhouden onze getuigenis van het Evangelie vorm geeft, wijden wij ons toe aan de verdere groei van gemeenschap, geworteld in het doopsel, terwijl we proberen de overblijvende obstakels die volledige eenheid nog verhinderen te verwijderen. Christus verlangt dat we één zijn, zodat de wereld kan geloven (vg. Joh. 17:21).

Vele leden van onze gemeenschappen verlangen ernaar de Eucharistie aan één tafel te ontvangen als een concrete uitdrukking van volledige eenheid. Wij ervaren de pijn van degenen die hun hele leven delen, behalve de verlossende aanwezigheid van God aan de Eucharistische tafel. Wij erkennen onze gezamenlijke pastorale verantwoordelijkheid om een antwoord te geven op de geestelijke dorst en honger van onze mensen om één te zijn in Christus. Wij verlangen ernaar dat deze wond in het Lichaam van Christus zal genezen. Dit is het doel van onze oecumenische inspanningen, die we willen bevorderen, ook door onze toewijding aan de theologische dialoog te hernieuwen

We bidden tot God dat katholieken en Lutheranen samen zullen kunnen getuigen van het Evangelie van Jezus Christus, en de mensheid uitnodigen het goede nieuws van Gods verlossende handelen te horen en ontvangen. We bidden tot God om inspiratie, aanmoediging en kracht zodat we naast elkaar kunnen staan in het dienstwerk, de menselijke waardigheid en rechten hooghouden, met name van de armen, werken voor gerechtigheid en alle vormen van geweld afwijzen. God roept ons op allen die verlangen naar waardigheid, gerechtigheid, vrede en verzoening nabij te zijn. Vandaag in het bijzonder verheffen we onze stemmen voor een einde aan het geweld en extremisme dat zo vele landen en gemeenschappen, en talloze zusters en broeders in Christus, treft. We sporen Lutheranen en katholieken aan om samen te werken in het ontvangen van de vreemde, degenen die gedwongen zijn te vluchten vanwege oorlog of vervolging te hulp te komen, en de rechten van vluchtelingen en asielzoekers te verdedigen.

Meer dan ooit beseffen we dat ons gezamenlijk dienstwerk in deze wereld moet reiken tot aan Gods scheppen, die lijdt onder uitbuitingen en de gevolgen van onverzadelijke hebzucht. We erkennen het recht van toekomstige generaties om te genieten van Gods wereld in al haar potentieel en schoonheid. We bidden voor een omslag in harten en hoofden die leidt tot een liefdevolle en verantwoordelijke zorg voor de schepping.

Eén in Christus

Op deze gunstige gelegenheid drukken wij onze dankbaarheid uit aan onze broeders en zusters die de verschillende christelijke wereldgemeenschappen en broederschappen vertegenwoordigen die hier aanwezig zijn en zich aansluiten bij ons gebed. Nu we ons opnieuw toewijden aan de beweging van conflict naar gemeenschap, doen we dat als ledematen van het ene Lichaam van Christus, waarin we door het doopsel zijn opgenomen. We nodigen onze oecumenische partners uit ons aan onze verplichtingen te herinneren en ons te bemoedigen. We vragen hen voor ons te blijven bidden, met ons op weg te gaan en ons te ondersteunen in het uitvoeren van de gebedsvolle verplichtingen die wij vandaag uitspreken.

Oproep aan katholieken en Lutheranen in de wereld

Wij roepen alle Lutherse en katholieke parochies en gemeenschappen op om stoutmoedig en creatief, vol vreugde en hoop te zijn in hun toewijding om de grote reis voor ons voort te zetten. In plaats van conflicten uit het verleden, zal Gods geschenk van eenheid onder ons de samenwerking leiden en onze solidariteit verdiepen. Door dichter in het geloof tot Christus te komen, door samen te bidden, door naar elkaar te luisteren, door de liefde van Christus voor te leven in onze relaties, zullen wij, katholieken en Lutheranen, onszelf openstellen voor de kracht van de Drieëne God. Geworteld in Christus en van Hem getuigend vernieuwen wij onze vastberadenheid om trouwe voorboden te zijn van Gods grenzeloze liefde voor de hele mensheid.”

Toespraak tijdens het Oecumenisch evenement in Malmö Arena:

14939566_10153850168870723_2952759365792262173_o

“Ik dank God voor deze gezamenlijke herdenking van het vijfhonderste jubileum van de Reformatie. We gedenken dit jubileum met een hernieuwde geest en erkennen dat de christelijke eenheid een prioriteit is, omdat we weten dat er meer is dat ons verenigt dan ons scheidt. De weg die we gegaan zijn om die eenheid te bereiken is zelf een groot geschenk dat God ons geeft. Met deze hulp zijn we vandaag hier bijeen gekomen, Lutheranen en katholieken, is een geest van broederschap, om onze blik te richten op de ene Heer, Jezus Christus.

Onze dialoog heeft ons geholpen te groeien in wederzijds begrip; het heeft wederzijds vertrouwen bevordert en ons verlangen om verder te gaan naar volledige eenheid bevestigd. Eén van de vruchten van deze dialoog is de samenwerking tussen verschillende organisaties van de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk. Dankzij deze nieuwe sfeer van begrip zullen Caritas Internationalis en de World Service van de Lutherse Wereldfederatie vandaag een gezamenlijk overeengekomen verklaring ondertekenen die gericht is op het ontwikkelen en versterken van een geest van samenwerking ter bevordering van de menselijke waardigheid en sociale gerechtigheid. Ik groet van harte de leden van beide organisaties; in een wereld die door oorlogen en conflicten uit elkaar getrokken wordt, zijn en blijven zij een lichtend voorbeeld van toewijding tot en dienst aan de naaste. Ik moedig u aan voort te gaan op de weg van samenwerking.

Ik heb aandachtig geluisterd naar de mensen die getuigenis hebben gegeven, hoe zij te midden van zoveel uitdagingen dagelijks hun leven toewijden aan het opbouwen van een wereld die steeds meer wil reageren op het plan van God, onze Vader. Pranita sprak over de schepping. De schepping zelf is duidelijk een teken van Gods grenzeloze liefde voor ons. Als gevolg kunnen de geschenken van de natuur ons tot het overwegen van God aanzetten. Ik deel je zorg over het misbruik dat onze planeet, ons gezamenlijk thuis, schaadt en ernstige gevolgen heeft voor het klimaat. Zoals we in ons, in mijn land zeggen: “Uiteindelijk zijn het de armen die de kosten betalen voor ons feesten”. Zoals jij terecht opmerkte hebben zij de grootste impact op degenen die het meest kwetsbaar en behoeftig zijn; zij worden gedwongen te emigreren om aan de gevolgen van klimaatverandering te ontsnappen. Wij allemaal, en wij christenen in het bijzonder, zijn verantwoordelijk voor de bescherming van de schepping. Onze manier van leven en ons handelen moet altijd overeenstemmen met ons geloof. Wij zijn geroepen harmonie op te wekken in onszelf en met anderen, maar ook met God en Zijn handwerk. Pranita, ik moedig je aan vol te houden in je toewijding in naam van ons gezamenlijk thuis. Dank je!

Mgr. Hector Fabio vertelde ons over het gezamenlijk werk van katholieken en Lutheranen in Colombia. Het is goed om te weten dat christenen samenwerken om gemeenschappelijke en maatschappelijke processen van algemeen belang op te starten. Ik vraag jullie in het bijzonder te bidden voor dat grootse land, zodat, door middel van de samenwerking van iedereen, de vrede, waar zo naar verlangd wordt en die zo nodig is voor een menswaardig samenleven, eindelijk kan worden behaald. En omdat het menselijk hart, als het naar Jezus kijkt, geen grenzen kent, moge het dan een gebed zijn dat verder reikt, en al die landen omvat waar ernstige conflicten voortduren.

Marguerite maakt ons bewust van de hulp aan kinderen die het slachtoffers zijn van wreedheid en het werk voor de vrede. Dit is zowel bewonderenswaardig en een oproep om de talloze situaties van kwetsbaarheid van zo vele personen die zich niet kunnen laten horen serieus te nemen. Wat jij als missie beschouwd is een zaadje, een zaadje dat overvloedig vrucht draagt, en vandaag, dankzij dat zaadje, kunnen duizenden kinderen studeren, groeien en in goede gezondheid leven. Je hebt geïnvesteerd in de toekomst! Dank je! En ik ben dankbaar dat je zelfs nu, in ballingschap, een boodschap van vrede blijft verspreiden. Je zei dat iedereen die jou kent denkt dat wat je doet gek is. Natuurlijk, het is de gekte van de liefde voor God en onze naaste. We hebben meer van die gekte nodig, verlicht door het geloof en vertrouwen op de voorzienigheid van God. Blijf werken, en moge die stem van hoop die je aan het begin van je avontuur hebt gehoord, en je investering in de toekomst, je eigen hart en de harten van vele jonge mensen blijven raken.

Rose, de jongste, gaf een werkelijk ontroerende getuigenis. Ze heeft gebruik kunnen maken van het sporttalent dat God haar gaf. In plaats van haar energie te verspillen in negatieve situaties heeft ze voldoening gevonden in een vruchtbaar leven. Luisterend naar jouw verhaal, dacht ik aan de levens van zoveel jonge mensen die verhalen als het jouwe zouden moeten horen. Ik wil dat iedereen weet dat ze kunnen ontdekken hoe prachtig het is om kinderen van God te zijn en wat een privilege het is om door Hem geliefd en gekoesterd te zijn. Rose, ik dank je vanuit mijn hart voor jouw werk en toewijding om andere vrouwen aan te moedigen om weer naar school te gaan, en voor het feit dat je dagelijks bidt voor vrede in de jonge staat Zuid-Sudan, die dat zo erg nodig heeft.

En na het horen van deze krachtige getuigenissen, die ons deden nadenken over onze eigen levens en hoe we reageren op de noodsituaties overal om ons heen, wil ik al die regeringen danken, die vluchtelingen helpen, alle regeringen die ontheemde mensen asielzoekers helpen. Alles dat gedaan wordt om deze mensen in nood te helpen is een groots gebaar van solidariteit en een erkenning van hun waardigheid. Voor ons christenen is het prioriteit om erop uit te gaan en de verstotenen – want zij zijn werkelijk verstoten uit hun thuislanden – en de gemarginaliseerden van onze wereld te ontmoeten, en de tedere en barmhartige liefde van God, die niemand afwijst en iedereen accepteert, voelbaar te maken. Wij christenen zijn vandaag geroepen om actieve deelnemers te zijn in de revolutie van tederheid.

Straks horen we de getuigenis van Bisschop Antoine, die in Aleppo woont, een stad die op de knieën gedwongen is door de oorlog, een plaats waar zelfs de meest fundamentele rechten met minachting worden behandelt en vertrapt. In het nieuws horen we elke dag over het afschuwelijke lijden vanwege de strijd in Syrië, door dat conflict in ons geliefde Syrië, die nu al meer dan vijf jaar duurt. Te midden van zoveel verwoesting is het werkelijk heldhaftig dat mannen en vrouwen daar gebleven zijn om materiële en geestelijke hulp te bieden aan de noodlijdenden. Het is ook bewonderenswaardig dat jij, beste broeder Antoine, blijft werken tussen zulk gevaar om ons te kunnen vertellen over de tragische omstandigheden van het Syrische volk. We houden ieder van hen in onze harten en gebeden. Laten we de genade van oprechte bekering afsmeken over de verantwoordelijken voor het lot van de wereld, voor die regio en voor allen die daar ingrijpen.

Beste broeders en zusters, laat ons niet ontmoedigd raken tegenover vijandigheid. Moge de verhalen, de getuigenissen die we hebben gehoord, ons motiveren en ons een nieuwe impuls geven om steeds nauwer samen te werken. Als we weer thuiskomen, mogen we dan een toewijding meebrengen om dagelijkse gebaren van vrede en verzoening te maken, om moedige en trouwe getuigen van christelijke hoop te zijn. En zoals we weten, de hoop stelt ons niet teleur! Dank u!”

Homilie in de Mis voor Allerheiligen:

“Vandaag vieren we met de hele Kerk het hoogfeest van Allerheiligen. Hiermee herdenken we niet alleen hen die in de loop der eeuwen heiligverklaard zijn, maar ook onze vele broeders en zusters die, op een stille en onopvallende wijze, hun christelijk leven hebben geleefd in de volheid van geloof en liefde. Onder hen zijn zeker vele van onze verwanten, vrienden en bekenden.

Dit is voor ons dan een viering van heiligheid. Een heiligheid die niet zozeer te zien is in grote daden of buitengewone gebeurtenissen, maar veeleer in dagelijkse trouw aan de eisen van ons doopsel. Een heiligheid die bestaat in de liefde voor God en de liefde voor onze broeders en zusters. Een liefde die trouw blijft tot het punt van zelfopoffering en volledige toewijding aan anderen. We denken aan de levens van al die moeders en vaders die zich opofferen voor hun gezinnen en bereid zijn – ook al is dat niet altijd makkelijk – van zoveel dingen af te zien, zoveel persoonlijke plannen en projecten.

Maar als er één ding typisch is voor de heiligen, is het dat zij daadwerkelijk gelukkig zijn. Zij hebben het geheim van authentiek geluk ontdekt, dat diep in de ziel ligt en zijn bron heeft in de liefde van God. Daarom noemen we de heiligen zalig. De Zaligsprekingen zijn hun weg, hun doel richting het thuisland. De Zaligsprekingen zijn de weg van het leven die de Heer ons leert, zodat wij in Zijn voetstappen kunnen volgen. In het Evangelie van de Mis van vandaag hoorden we hoe Jezus de Zaligsprekingen verkondigde aan een grote menigte op de heuvel bij het Meer van Galilea.

De Zaligsprekingen zijn het beeld van Christus en als gevolg van elke christen. Ik zou er hier slechts één willen noemen: “Zalig die zachtmoedig zijn”. Van zichzelf zegt Jezus: “Kom bij Mij in de leer, omdat Ik zachtmoedig ben en eenvoudig van hart” (Matt. 11:29). Dit is zijn geestelijk portret en het onthult de overvloed van Zijn liefde. Zachtmoedigheid is een manier van leven en handelen die ons dichter bij Jezus en elkaar brengt. Het stelt ons in staat alles dat ons verdeelt en vervreemd aan de kant te zetten, en steeds nieuwe manieren te vinden om verder te gaan op de weg van eenheid. Zo was het met de zonen en dochters van dit land, waaronder de heilige Maria Elisabeth Hesselblad, kortgeleden heiligverklaard, en de heilige Birgitta van Vadstena, mede-patrones van Europa. Zij hebben gebeden en gewerkt om banden van eenheid en broederschap tussen christenen te smeden. Een zeer sprekend teken hiervan is dat we hier in uw land, getekend als het is door het naast elkaar leven van vrij verschillende volkeren, samen het vijfde eeuwfeest van de Reformatie herdenken. De heiligen brengen verandering tot stand door zachtmoedigheid van het hart. Met die zachtmoedigheid komen wij tot het begrip van de grootsheid van God en aanbidden we Hem met oprechte harten. Zachtmoedigheid is de houding van hen die niets hebben te verliezen, omdat hun enige rijkdom God is.

Op een bepaalde manier zijn de Zaligsprekingen de identiteitskaart van de christen. Zij identificeren ons als volgelingen van Jezus. Wij zijn geroepen zalig te zijn, volgers van Jezus te zijn, de problemen en angsten van onze tijd het hoofd te bieden met de geest en liefde van Jezus. Zo moeten wij in staat zijn nieuwe situaties te herkennen en beantwoorden met verse geestelijke energie. Zalig zijn zij die trouw blijven terwijl zij het kwaad verdragen dat anderen hen toebrengen, en hen vergeven vanuit hun hart. Zalig zijn zij die in de ogen kijken van de verlatenen en gemarginaliseerden, en hen hun nabijheid laten zien. Zalig zijn zij die God in ieder persoon zien, en hun best doen om anderen Hem ook te laten ontdekken. Zalig zijn zij die ons gezamenlijk thuis beschermen en verzorgen. Zalig zijn zij die afzien van hun eigen gemak om anderen te helpen. Zalig zijn die bidden en werken voor de volledige eenheid tussen christenen. Dit zijn allemaal boodschappers van Gods barmhartigheid en tederheid, en zij zullen zeker van Hem hun verdiende loon ontvangen.

Beste broeders en zusters, de oproep tot heiligheid is aan iedereen gericht en moet van de Heer ontvangen worden in een geest van geloof. De heiligen moedigen met hun levens en voorspraak bij God aan, en wijzelf hebben elkaar nodig als we heiligen willen zijn. Elkaar helpen heiligen te worden! Laat ons samen de genade afsmeken om deze oproep met vreugde te ontvangen en mee te werken en de vervulling ervan. Aan onze hemelse Moeder, Koningin van Alle Heiligen, vertrouwen we onze intenties toe en de dialoog gericht op de volledige eenheid van alle christenen, zodat wij gezegend mogen zijn in ons streven en heiligheid in eenheid mogen behalen.”

Photo credit: CNS/Paul Haring