Back to square one for the monks on Schiermonnikoog

A – hopefully temporary – setback for the four Cistercian monks on Schiermonnikoog, as they decided to abandon their building plans for a new monastery. Initially, as I wrote before, the plans for a low building with a single light tower was met with approval by the island’s inhabitants. The monks cite “serious and harmful division” caused by the plans as the reason to abandon them.

naamloos

^A impression of the monastery according to the now abandoned plans

Since their arrival in early 2015, the monks have expressed no greater wish than to be able to live in peace with the population of Schiermonnikoog. Over the course of the past years they have endeavoured to introduce themselves to the people and be as open as possible about their plans. That is why the building plans were not even formal yet when the monks abandoned them just before Easter.

The criticism against the plans focussed on the ease with which the monks were seemingly able to formalise their plans – Schiermonnikoog is a national park, so having building plans approved can be a lengthy and bureaucratic process – as well as the height of the tower, planned to rise some 14 meters above the dunes in an area otherwise marked by holiday homes. Somewhat more surprising, the monks were also criticised for the luxury of their planned accomodations…

The change of plans does not mean that the monks plan to leave the island. Soon they will be looking at alternate plans – and possibly an alternate location on the Island as well.

No April Fool – 13 months in, the vacancy ends

End of a long sede vacante

It took thirteen months, an almost unprecented long time, but the Diocese of Groningen-Leeuwarden will soon have a bishop again. The Apostolic Nuncio, Archbishop Aldo Cavalli, had already stated that the name would be known before Easter. With tomorrow being the fifth Sunday of Lent, he was cutting it a bit close. The long time between bishops gave rise to some speculation and rumours, which I wrote about here. These speculations will undoubtedly continue now that there is a new bishop. Many will choose to see the selection, which was ultimately made by Pope Francis, in political terms: the new bishop is either a man in the vein of the Holy Father, which means he is a pastoral figure with an eye for the people instead of the law; or he fits the mold of Cardinal Eijk, which means he is a dogmatic, a stickler for rules. Reality, as often, is more nuanced.

20170330_sHertogenbosch_Bisschoppen_©RamonMangold_03The new bishop

The new bishop comes from the south, and thus, in a way, makes the opposite move than his predecessor, who went from Groningen-Leeuwarden to ‘s-Hertogenbosch. From that later see comes its vicar general, Msgr. Ron van den Hout, to take over the reins of this country’s most northern diocese.

Bishop-elect Van den Hout is 52, not extraordinarily young or old when compared with his predecessors. He has been vicar general of the Diocese of ‘s-Hertogenbosch since 2012. He was ordained to the priesthood in 1993, studied in Rome and Nijmegen, and most recently taught Bible studies at three seminaries, in addition to serving as temporary pastor in the Bommelerwaard region, in the north of the diocese.

The Diocese

The new bisdom inherits a diocese wich, in some ways, is a work in progress. In the eight years (from 2008 to 2016) that Msgr. de Korte was ordinary, the diocese underwent a process of change which saw the number of parish decrease from 84 to 19. While the previous bishop made it policy to maintain the old parishes as communities in the new larger parishes, it is up to the new bishop to see the process to its conclusion and his choice to keep Bishop de Korte’s vision intact or adapt it as he sees fit. With one parish, which includes the cathedral in Groningen, exempt from the mergers, only two new parishes are awaiting establishment,  while a third is already merged, but will see one more old parish join at a later date. The entire process is expected to be concluded by 1 January 2018.

In the years that Bishop de Korte led the diocese, the number of religious establishments within its boundaries tripled. A relatively large increase, in absolute numbers it is perhaps somewhat less impressive: from one to three. In addition to the shrine of Our Lady of the Garden Enclosed in Warfhuizen, which is under the care of hermit Father Hugo, the Holy Ghost Fathers have established themselves in Heerenveen, while the Cistercians from Sion Abbey are working to build a monastery on the island of Schiermonnikoog. Bishop de Korte actively encouraged this trend, and his successor could do worse than do likewise.

The Diocese of Groningen-Leeuwarden is one of the two youngest in the Netherlands, having been established in 1955, it is the second largest in size, and the smallest by number of Catholics (a little over 100,000, of whom some 10% attend a Mass or celebration over the course of one weekend)*. It covers the three northern provinces of the Netherlands (Fryslân, Groningen and Drenthe) as well as the northern third of the province of Flevoland. Its population varies from traditionally left-wing in the former Communist stronghold of eastern Groningen, to traditionally Catholic along the German border from the southeastern tip of Groningen to the south of Drenthe. Major cities are few, but include the university city of Groningen, which is also home to the cathedral of St. Joseph and the diocesan offices (relocated there by then-Bishop Willem Eijk, bishop from 1999 to 2008). Catholic faithful are clustered in various places, but in general the parish, especially in the countryside, are expansive. Coupled with a relative low number of priests this means that clergy has to be able and willing to travel.

Bishop van den Hout Will be the fifth bishop of the Groningen-Leeuwarden. Two of his predecessors are still active: Cardinal Willem Eijk as archbishop of Utrecht, and Msgr. Gerard de Korte as bishop of ‘s-Hertogenbosch. Bishop Hans van den Hende of Rotterdam is a former priest and vicar general of the diocese, and his immediate predecessor, Msgr. Ad van Luyn, was born in Groningen.

In the past eleven months, since the installation of Bishop de Korte in ‘s-Hertogenbosch, the diocese has been run by diocesan administrator Fr. Peter Wellen, vicar general under the previous bishop, and general delegate Fr. Arjen Bultsma, formerly the episcopal vicar for Fryslân and the Noordoostpolder.

Reactions

Bishop-elect van den Hout was informed about his appointment last week, and accepted it on Wednesday. His initial reaction was hesitant, but he realised that it was “something that had come his way, and I was obliged to cooperate gladly”.

20170401_104325

^The new bishop, at left, receives a welcome present from diocesan administrator Fr. Peter Wellen.

As for the future, the new bishop sees himself as a man of the parish. “The life of the Church must be realised in the parishes,” he said. “The faithful must take their baptism seriously, while the diocesan curia serves to support this.” As yet unfamiliar with his new diocese, the bishop-elect intends to start visiting the parishes soon after his consecration, which is scheduled for 3 June. Asked about his predecessors and how he compares to them, Msgr. van den Hout said that he simply wants to be himself, to be there for the people. He hasn’t taken up a position on how the diocese should be run, as this depends on the specific  local situation. He is curious and open about the Catholic life in the parishes of his new diocese, and will make any decisions based on what he finds.

More to come.

*Statistics date from 2008. The expectation is that the actual and current numbers are lower).

Photo credit: [1] Ramon Mangold, [2] Mark de Vries

A monastery rising on Schiermonnikoog

naamloos
To rise from the dunes of Schiermonnikoog in 2018, the monastery of the Cistercian monks who arrived on the island last year has taken shape. On paper at least. The largely one-level building while have room for a maximum of fourteen monks, while the tower , centered over the chapel, reaches a height of almost fourteen meters. A large window at the top channels natural light down into the building.

While he would have preferred a building with a smaller profile, Abbot Alberic explains that that tower was an express wish of the island’s inhabitants. If anything, it shows the goodwill that the monks have created on Schiermonnikoog. This should help in winning the council and province’s permission to buy the ground for the monastery. Currently it is in the possession of nature protection agency Natuurmonumenten and used as a horse paddock. The monks hope to complete the paperwork over the course of this year, after which construction can begin in 2018.

The building will be constructed of natural materials wherever possible, and it will be fitted with solar panels, making it energy neutral. As per the Cisterican tradition, the monks will live a life of prayer and not involve themselves with life on the island. In order to be self-sufficient, the monks are exploring options to work with local farmers in the production of biological cheese. With most of the island being a natural park, there is no room for a garden in which to grow fruit and vegetables.

Abbot Alberic has the hope that the monastery will attract new monks, joking that, should the fourteen available cells on Schiermonnikoog not be enough, they could consider new establishment on adjacent islands. A spokesman for the monks explained one of the goals of the new island community: “The goal is to find a new modern form of spirituality and way of living which also appeals to new generations”. He adds that he is aware that the interest in living a monastic life according to the old, traditional rules is decreasing, which is why the monks on Schiermonnikoog are looking for new forms which do appeal to people. I have my doubts about that direction, although it is true that monasteries and convents, at least in the Netherlands, are not overburdened with a flood of applicants. But ‘new forms of modern spirituality’ have been tried and found wanting since the 1960s…

2016, a look back

Another year nears its end, the seventh of this blog, which is always a good opportunity to look back, especially at what has appeared here in the blog over the course of 2016. I have grouped things loosely in various categories, so as to give an impression of cohesion.

francisPope Francis at work

In Rome, and despite turning 80 this year, Pope Francis kept up the pace, introducing several changes, expected and unexpected. First, in January, he issued a decree which opened the rite of foot washing on Maundy Thursday also for women. I reflected on it here.

On Ash Wednesday, the Holy Father sent out 1,000 missionaries of mercy, among them 13 Dutch priests, as part of the ongoing Holy Year of Mercy.

Pope Francis commented on the question of female deacons, which led to much debate, at least in Catholic social media. I also shared my thoughts.

A smaller debate revolved around an instruction from the Congregation for the Doctrine of the Faith, approved by the Pope, about Christian burial.

The reform of the Curia also continued, first with the creation of the Dicastery for the Laity, the Family and Life and the appoinment of Dallas Bishop Kevin Farrell as its first prefect; and then with the creation of the Dicastery for the Promotion of Integral Human Development, for which the Pope picked Cardinal Peter Turkson as head.

Cardinals of St. LouisPope Francis also added to the College of Cardinals, as he called his third consistory, choosing seventeen new cardinals from all over the world.

Towards the end of the year, and following the end of the Holy Year of Mercy, Pope Francis issued an Apostolic Letter about the absolution from the sin of abortion, a faculty now extended to all priests.

The Pope abroad

Pope Francis made several visits abroad this year. To Cuba and Mexico, to Greece, to Armenia, to Poland, to Georgia and Azerbaijan, but the last one received the most attention here. For two days, Pope Francis put ecumenism in the spotlight during his visit to Sweden. Announced in January as a one-day visit, a second day was added in June. In October, the Nordic bishops previewed the visit in a pastoral letter, which I published in English.

The abuse crisis

Still here, and unlikely to go completely away in the next years or decades, the abuse crisis continues to haunt the Church. in February there were shocked reactions to comments made by a prelate during a conference on how bishops should handle abuse allegations. I tried to add some context here. In the Netherlands there was indignation when it became clear that a significant number of abuse cases settled out of court included a secrecy clause, preventing victims from speaking negatively about the Church institutions under whose care they suffered abuse. In April, the annual statistics of abuse cases processed and compensation paid out were released.

Amoris laetitia

In April Amoris laetitia was released, the Post-Synodal Exhortation that was the fruit of the two Synod of Bishops assemblies on the family. Cardinal Eijk, the Dutch delegate to the assemblies, offered his initial thoughts about the document, followed by many other bishops.

4cardinalsWhile the document was broadly lauded, an ambuguous footnote led to much discussion. In November, four cardinals publised a list of dubia they presented to the Pope, but which received no answer. Citing the clear uncertainty about certain parts of Amoris laetitia, visible in the wide range of conclusions drawn, the cardinals respectfully asked for clarification, which they will most likely not be getting, at least not in the standard way.

The local churches

There were many more and varied events in local churches in the Netherlands and beyond. Theirs is a very general category, aiming to showcase some of the more important and interesting developments in 2016.

In January, the Belgian bishops elected then-Archbishop Jozef De Kesel as their new president. At the same time, Cardinal Wim Eijk announced that he would not be available for a second term as president of the Dutch Bishops’ Conference. In June, Bishop Hans van den Hende was chosen to succeed him.

bisschop HurkmansBishop Antoon Hurkmans retired as Bishop of ‘s-Hertogenbosch, and in January he sent his final message to the faithful of his diocese, asking for unity with the new bishop. In April, rumours started floating that the bishops had suggested Bishop Hurkmans as new rector of the Church of the Frisians in Rome.

The Dioceses of Rotterdam and Groningen-Leeuwarden celebrated the 60th anniversary of their establishment.

On Schiermonnikoog, the Cistercian monks, formerly of Sion Abbey, found a location for their new monastery.

The Dutch and Belgian bishops announced a new translation of the Lord’s Prayera new translation of the Lord’s Prayer, to be introduced on the first Sunday of Advent.

church-498525_960_720A photograph of the cathedral of Groningen-Leeuwarden started appearing across the globe as a stock photo in articles about the Catholic Church. It continues to do so, as I saw it appear, some time last week, in an advert for a concert by a Dutch singer.

Speaking in Lourdes in May, Roermond’s Bishop Frans Wiertz spoke open-heartedly about his deteriorating Eyesight.

In June, Fr. Hermann Scheipers passed away. The 102-year-old priest was the last survivor of Dachau concentration camp’s priest barracks.

In that same month, the nestor of the Dutch bishops marked the 75th anniversary of his ordination to the priesthood. Bishop Huub Ernst is 99 and currently the sixth-oldest bishop in the world.

In Belgium, the new Archbishop of Mechelen-Brussels closed down the Fraternity of the Holy Apostles, erected by his predecessor, to the surprise of many.

Bishop Patrick Hoogmartens of Hasselt received a personal message and blessing from Pope Francis on the occasion of the 18th Coronation Feasts held in Hasselt in the summer.

willibrordprocessie%202014%2006%20img_9175The annual procession in honour of St. Willibrord in Utrecht was criticised this year after the archbishop chose to limit its ecumenical aspect. I shared some thoughts here.

In Norway, Trondheim completed and consecrated a new cathedral. English Cardinal Cormac Murphy-O’Connor was sent to represent the Holy Father at the event.

The retired archbishop of Mechelen-Brussels, André-Joseph Léonard, was heard from again when a new book featured his thoughts about never having been made a cardinal, unlike his immediate predecessors and, it turned out at about the time of the book’s publication, is successor.

At the end of the year, Berlin was hit by terrorism as a truck plowed through a Christmas market, killing 12 and wounding numerous others. Archbishop Heiner Koch offered a poetic reflection.

The Dutch Church abroad

In foreign media, the Catholic Church in the Netherlands also made a few headlines.

naamloosIn September, Cardinal Eijk was invited to speak at the annual assembly of the Canadian bishops, sharing his experiences and thoughts concerning the legalisation of assisted suicide. In the wake of that meeting, he also floated the idea that the Pope could write an encyclical on the errors of gender ideology.

in Rome, 2,000 Dutch pilgrims were met by Pope Francis, who spoke to them about being channels of mercy.

The new Dutch translation of the Our Father also sparked fears in some quarters that the bishops were leading everyone into heresy, leading to many faithful revolting against the new text. The truth was somewhat less exciting.

Equally overexcited was the report of empty parishes and starving priests in the Netherlands. I provided some necessary details here.

In Dutch

While my blog is written in English, there have also been three blog posts in Dutch. All three were translations of texts which were especially interesting or important. The first was my translation of the joint declaration of Pope Francis and Patriarch Kirill, an important milestone in ecumenical relations between the Catholic and the Russian Orthodox Churches.

IMG_7842Then there was the headline-making address by Cardinal Robert Sarah at the Sacra Liturgia Conference in London, in which the cardinal invited priests to start celebrating ad orientem again. But the text contained much more than that, and remains well worth reading.

Lastly, I provided translations of all the papal addresses and homilies during the Holy Father’s visit to Sweden. I kept the post at the top of the blog for a while, as a reflection of its importance for Dutch-speaking Christians as well.

A thank you

Twice in 2016 I asked my readers to contribute financially to the blog. In both instances several of you came through, using the PayPal button in the sidebar to donate. My gratitude to you remains.

2016 in appointments

Obituary

As every year, there is also death. Notewrothy this year were the following:

  • 26 March: Bishop Andreas Sol, 100, Bishop emeritus of Amboina.
  • 31 March: Georges-Marie-Martin Cardinal Cottier, 93, Cardinal-Priest of Santi Domenico e Sisto, Pro-Theologian emeritus of the Prefecture of the Papal Household.
  • 16 May: Giovanni Cardinal Coppa, 90, Cardinal-Deacon of San Lino, Apostolic Nuncio emeritus to the Czech Republic.
  • 26 May: Loris Cardinal Capovilla, 100, Cardinal-Priest of Santa Maria in Trastevere, Archbishop-Prelate emeritus of Loreto.
  • 9 July: Silvano Cardinal Piovanelli, 92, Cardinal-Priest of Santa Maria della Grazie a Via Trionfale, Archbishop emeritus of Firenze.
  • 2 August: Franciszek Cardinal Macharski, 89, Cardinal-Priest of San Giovanni a Porta Latina, Archbishop emeritus of Kraków.
  • 18 August: Bishop Jan Van Cauwelaert, 102, Bishop emeritus of Inongo.
  • 13 November: Bishop Aloysius Zichem, 83, Bishop emeritus of Paramaribo.
  • 21 November: Bishop Maximilian Ziegelbauer, 93, Auxiliary Bishop emeritus of Augsburg.
  • 14 December: Paulo Cardinal Arns, Cardinal-Priest of Sant’Antonio da Padova in Via Tuscolana, Archbishop emeritus of São Paulo, Protopriest of the College of Cardinals.

For round three, Pope Francis goes even further out

collegeofcardinalsIt’s another Franciscan selection for the next consistory: Pope Francis has picked 17 new cardinals, 6 of whom come from countries which have never had a cardinal before. Unlike previous consistories, the majority of the new cardinals are metropolitan archbishops. There are still three bishops, one priest, one head of a curia dicastery and – for the first time since 1998- a serving Nuncio among the new batch. Only five of the new cardinals serve in Europa in North America. The rest are spread out over Africa, Asia, South America, Oceania and the Middle East. Although he apparently still felt obliged to fill some cardinalatial sees (Madrid, Chicago, Mechelen-Brussels), this is Francis making sure the College of Cardinals increasingly reflects the worldwide Church.

After the consistory on 19 November, the number of electiors who can participate in a conclave will be 121. There are 111 cardinal electors now, but Cardinals Ortega y Alamino, López Rodríguez and Antonelli will turn 80 before the 19th. Following the 80th birthday of Cardinal Sarr on 28 November the number of cardinal electors will be at the ‘official’ maximum of 120 again.

A brief overview of the new cardinals:

  • Archbishop Mario Zenari, Titular Archbishop of Zuglio and Apostolic Nuncio to Syria.
  • Archbishop Dieudonné Nzapalainga, Metropolitan Archbishop of Bangui, Central African Republic.
  • Archbishop Carlos Osoro Sierra, Metropolitan Archbishop of Madrid, Spain.
  • Archbishop Sérgio Da Rocha, Metropolitan Archbishop of Brasília, Brazil.
  • Archbishop Blase Joseph Cupich, Metropolitan Archbishop of Chicago, United States of America
  • Archbishop Patrick D’Rozario, Metropolitan Archbishop of Dhaka, Bangladesh.
  • Archbishop Baltazar Enrique Porras Cardozo, Metropolitan Archbishop of Mérida, Venezuela
  • Archbishop Josef De Kesel, Metropolitan Archbishop of Mechelen-Brussel, Belgium.
  • Bishop Maurice Piat, Bishop of Port-Louis, Mauritius.
  • Bishop Kevin Joseph Farrell, Prefect of the Dicastery for the Laity, the Family and Life.
  • Archbishop Carlos Aguiar Retes, Metropolitan Archbishop of Tlalnepantla, Mexico.
  • Archbishop John Ribat, Metropolitan Archbishop of Port Moresby, Papua New Guinea.
  • Archbishop Joseph William Tobin, Metropolitan Archbishop of Indianapolis, Unites States of America.
  • Archbishop Anthony Soter Fernandez, Metropolitan Archbishop emeritus of Kuala Lumpur, Malaysia.
  • Bishop Renato Corti, Bishop emeritus of Novara, Italy.
  • Bishop Sebastian Koto Khoarai, Bishop emeritus of Mohale’s Hoek, Lesotho.
  • Father Ernest Simoni, priest of the Archdiocese of Shkodrë-Pult, Albania.

Some of these choices have come about through personal encounters the Holy Father has had or the circumstances in which the cardinals-to-be have to work, circumstances which are close to Pope Francis’ heart. Archbishop Zenari remains in Syria despite the horrors of war, Archbishop Nzapalainga hosted Pope Francis during his visit to the war-torn Central African Republic, and Father Simoni moved the Pope to tears with his lifestory of imprisonment, torture and hard labour under Albania’s communist regime.

archbishop-dieudonne-nzapalainga-800x500

^Seen here visiting an Internally Displaced Persons camp, Cardinal-elect Dieudonné Nzalapainga is an example of “a shepherd who smells like his sheep”.

The preference for the peripheries that Pope Francis has displayed time and again should also be clear from the list of new cardinals: The Central African Republic, Bangladesh, Mauritius, Papua New Guinea, Malaysia and Lesotho are not exactly major players in the Catholic world, but the selection of cardinals from these countries should perhaps not be seen as reflecting the role of the specific countries, but the parts of the world they are in, combined with the individual merits of the chosen prelates. Here we see a shift in the balance from Europe and North America to Africa, South America, southeast Asia and Oceania, parts of the world where the Church is growing or significantly stronger than in the secularised west. Parts of the world where the Church can have a hands-on role to play in the various social situations and circumstances people find themselves in: from war and terrorism to environmental challenges and increasing development and industralisation. Major change seems to be a deciding factor in the appointment of new cardinals.

95f101f4-8e11-11e6-bb78-3886984d35fe_web_scale_0_0795455_0_0795455__In the west, then, the chosen cardinals are seen in a far more political light. What are their positions on various topics within and outside the Church? And what does that say about the positions of Pope Francis on these same issues? Some of the new cardinals, such as Archbishop Cupich, De Kesel (at right) and Tobin are considered liberal on certain inter-ecclesiastic topics, and at the same time politically inclined in the same direction as the Holy Father, especially when it comes to the question of refugees in both Europe and North America, as well as gun control in the US. In general, their appointments are befitting of this Holy Year of Mercy.

Pope Francis has proven to not be too bothered with giving red hats to traditionally cardinalatial sees. In Europe, they get them in due time (with some exceptions, especially in Italy: Turin and Venice remain decidedly without cardinals at the helm), but the story is different across the pond. Despite their large Catholic populations, sees like Los Angeles and Philadelphia remain with a cardinal, despite having had them in the past.

bp__patrickPope Francis also tends to choose more religious to become cardinals. Of the seventeen new cardinals, six belong to a religous order or congregation: Archbishop Nzalapainga and Bishop Piat are Spiritans, Archbishop D’Rozario (at left) is a Holy Cross Father, Archbishop Ribat is a Sacred Heart Missionary, Archbishop Tobin is a Redemptorist and Bishop Khoarai is an Oblate of Mary Immaculate. Pope St. John Paul II sometimes appointed more religious as cardinals, but that was in his mega-consistories of  2001 and 2003  of 42 and 30 cardinals respectively.

Of the seventeen new cardinals, fourteen will be Cardinal-Priests due to their being bishops outside of Rome, and the remaining three will be  Cardinal-Deacons (as they do not lead a diocese somewhere). All Cardinal-Priests receive a title church, and the Cardinal-Deacons a deaconry; a church in Rome of which they are the theoretical shepherd, thus making them a part of the clergy of Rome working with the bishop of that city. In practice, they have no influence in the running of their title church or deaconry, although their coat of arms is displayed there, and they take official possession of it some time after creation as cardinal.

While no Pope is obliged to use any of the available vacant titles and deaconries, and he is free to create new ones as he sees fit, some of these churches do stay in the family, so to speak. There are currently fourteen title churches vacant, so there is no pressing need to create new ones. Pope Francis has in the past shown to sometimes favour continuity in the granting of these titles (for example, he gave the title church he had as a cardinal, San Roberto Bellarmino, to Cardinal Mario Poli, who had succeeded him as archbishop of Buenos Aires). By that logic, we could guess that the church of San Bartolomeo all’Isola could be given to Archbishop Cupich, since it was the title church of his predecessor in Chicago, Cardinal Francis George. The other American cardinals could receive Santa Croce in Via Flaminia or Santi Giovanni e Paolo, as they were previously held by Amerian cardinals (Baum and Egan) as well.

For the three Cardinal-Deacons there is a choice of 10 vacant deaconries, so any guess is as good as the next, really.

Photo credit: [2] Catholic Herald, [3] BELGA, [4] Catholic Bishops’ Conference of Bangladesh

Another year, another Synod

synod of bishopsThe Holy See today announced a Ordinary General Assembly of the Synod of Bishops for October 2018. Still two years away, it will discuss the topic of “youth, faith and vocational discernment”. Earlier, a rumoured topic for a future gathering of the Synod was priestly celibacy and married priesthood, but while that question does not pop up in the announced topic, it will undoubtedly play a part in the deliberations.

Bishops’ conferences around the world elect their representatives to attend Ordinary General Assemblies of the Synod. Most conferences, such as the Dutch, Belgian and Nordic ones, will elect one bishop, while others, such as the German, have the right to choose more, depending on the size of their membership. The heads of the curial departments willa utomatically attend, as will the twelve members of the Ordinary Council of the Synod of Bishops, who had the task of drawing up the theme of the next assembly. The Pope also chooses a number of delegates to attend.

Ordinary Assemblies generally take place every three to four years. The longest period was between the ninth in 1994 and tenth in 2001, although there were no less than six Special Assemblies on the Church in different parts of the world in that period.

The Synod of Bishops on Youth, Faith and Vocational Discernment can be an opportunity to not only explore and communicate anew the ways in which God calls us to follow Him, but also to show that the question of vocations does not revolve solely around a choice for religious life or the priesthood. Marriage and single life are also vocations, and God calls people to follow Him in all those states of living. They can be profound wellsprings of faith and life, ever deepening our life with God, drawing closer to Him. Especially in the west, young people, Catholic or not, need to hear and see this.

Robert Kardinaal Sarah: “Naar een authentieke toepassing van Sacrosanctum Concilium”

This is a Dutch translation of Cardinal Robert Sarah’s address on the first day of the Sacra Liturgia conference, held in London from 5 to 8 July. This translation is based on the text as released via the Sacra Liturgia Facebook page. It is not a complete transcript of what Cardinal Sarah said. This is expected to be released sometime next week, after the cardinal has added a few points once he returns to Rome. In due time, this address, as well as the conference’s other papers, will be published in book form.


Dit is een Nederlandse vertaling van de toespraak die Kardinaal Robert Sarah heeft gegeven op de eerste dag van de Sacra Liturgia conferentie, gehouden in Londen van 5 tot 8 juli. Deze vertaling is gebasseerd op de tekst zoals die op de Facebook-pagina van Sacra Liturgia werd gepubliceerd. Het is geen volledige transcriptie van wat Kardinaal Sarah heeft gezegd. Het is de verwachting dat deze in de loop van de komende week wordt uitgegeven, zodra de kardinaal een aantal punten toe heeft kunnen voegen na zijn terugkeer naar Rome. Uiteindelijk zal deze toespraak, samen met alle andere die tijdens de conferentie gehouden zijn, in boekvorm uitgegeven worden.

TOESPRAAK VAN ZIJNE EMINENTIE ROBERT KARDINAAL SARAH:
“NAAR EEN AUTHENTIEKE TOEPASSING VAN SACROSANCTUM CONCILIUM”

IMG_7842

Ik wil in de eerste plaats mijn dank uitspreken aan Zijne Eminentie Vincent Kardinaal Nichols, voor zijn welkom in het Aartsbisdom Westminster en zijn vriendelijke begroetingswoorden. Eveneens wil ik Zijne Excellentie Bisschop Dominique Rey, bisschop van Fréjus-Toulon, danken voor zijn uitnodiging om hier met u aanwezig zijn bij de derde internationale “Sacra Liturgia” conferentie, en vanavond de openingstoespraak te presenteren. Uwe Excellentie, ik feliciteer u met dit internationale initiatief ter bevordering van de studie van het belang van liturgische vorming en viering in het leven en de missie van de Kerk.

In deze toespraak wil ik een aantal overwegingen aan u voorleggen over hoe de westerse Kerk naar een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium kan toewerken. Hiermee wil ik de vraag stellen: “Wat hadden de Vaders van het Tweede Vaticaans Concilie voor ogen met de liturgische hervorming?” Daarna wil ik bespreken hoe hun bedoelingen na het Concilie zijn toegepast. Uiteindelijk zou ik u een aantal voorstellen willen voorleggen over het liturgisch leven van de Kerk vandaag, zodat onze liturgische praktijk de bedoelingen van de Concilievaders beter kan weergeven.

Het is volgens mij overduidelijk dat de Kerk leert dat de katholieke liturgie de unieke bevoorrechte locus is van het verlossende handelen van Christus in onze huidige wereld, door middel van werkelijke participatie waarin wij Zijn genade en kracht ontvangen die zo nodig zijn voor onze volharding en groei in het christelijk leven. Het is de goddelijke vastgestelde plaats waar wij onze plicht tot het aanbieden van een offer, het Ene Ware Offer, aan God komen vervullen. Het is waar we onze diepgaande behoefte om God te aanbidden verwerkelijken. Katholieke liturgie is iets heiligs, iets dat door haar aard heilig is. Katholieke liturgie is geen gewone menselijke samenkomst.

Ik wil hier een zeer belangrijk feit onderstrepen: God, niet de mens, staat in het hart van de katholieke liturgie. We komen om Hem te aanbidden. De liturgie gaat niet om jou of mij; we vieren er niet onze eigen identiteit of prestaties, verheerlijken of promoten er niet onze eigen cultuur of plaatselijke religieuze gewoontes. De liturgie draait in de allereerste plaats om God en wat Hij voor ons gedaan heeft. In Zijn Goddelijke Voorzienigheid heeft de Almachtige God de Kerk gesticht en de heilige liturgie ingesteld waarmee wij Hem ware aanbidding kunnen opdragen in overeenstemming met het Nieuwe Verbond dat Christus gebracht heeft.Hierdoor, door het binnengaan van de vereisten van de heilige riten die in de traditie van de Kerk zijn ontwikkeld, krijgen wij onze ware identiteit en betekenis als zonen en dochters van de Vader.

Het is van essentieel belang dat we dit specifieke karakter van de katholieke eredienst begrijpen, want in recente decennia hebben we vele liturgische vieringen gezien waarin mensen, persoonlijkheid en menselijke prestaties te prominent aanwezig waren, bijna tot uitsluiting van God. Zoals Kardinaal Ratzinger ooit schreef: “Als de liturgie in de eerste plaats een werkplaats voor ons eigen handelen lijkt, dan wordt het essentiële vergeten: God. Het vergeten van God is het meest dreigende gevaar van onze tijd” (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 593). 

We moeten volkomen duidelijk zijn over de aard van de katholieke eredienst als we de Constutitie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie op de juiste wijze willen lezen en als we deze getrouw willen uitvoeren.

Al vele jaren voor het Concilie, in zowel missielanden als in de meer ontwikkelde gebieden, was er veel discussie over de mogelijkheid om het gebruik van de volkstalen in de liturgie uit te breiden, vooral voor de lezingen uit de Heilige Schrift, alsook voor een aantal andere onderdelen van het eerste deel van de Mis (wat we nu de “dienst van het Woord” noemen) en de liturgische zang. De Heilige Stoel had al meerdere keren toestemming gegeven voor het gebruik van de volkstaal in het toedienen van de sacramenten. Dit is de context waarin de Concilievaders spraken over de mogelijke positieve oecumenische of missionaire gevolgen van liturgische hervorming. Het is waar dat de volkstaal een positieve plaats heeft in de liturgie. Hier zochten de Vaders naar, niet naar de protestantisering van de Heilige Liturgie of instemmend met haar onderwerping aan een valse inculturisatie.

Ik ben een Afrikaan. Laat me dit duidelijk maken: de liturgie is niet de plaats om mijn cultuur te promoten. Het is veeleer de plaats waar mijn cultuur gedoopt wordt, waar mijn cultuur in het goddelijke wordt opgenomen. Door de liturgie van de Kerk (die missionarissen door heel de wereld hebben meegedragen) spreekt God tot ons, verandert Hij ons en stelt ons in staat deel te nemen in Zijn goddelijk bestaan. Als iemand christen wordt, als iemand in volledige eenheid met de katholieke kerk komt, ontvangt hij iets meer, iets dat hem verandert. Zeker, culturen en andere christenen brengen gaven met zich mee in de Kerk – de liturgie van de Ordinariaten voor Anglicanen die nu in volle eenheid met de Kerk zijn is hier een prachtig voorbeeld van. Maar zij brengen deze gaven met nederigheid, en de Kerk, in haar moederlijke wijsheid, maakt er gebruik zoals zij dat goed acht.

Eén van de duidelijkste en mooiste uitdrukking van de bedoelingen van de Concilievaders is te vinden aan het begin van het tweede hoofdstuk van de Constitutie, dat het mysterie van de Hoogheilige Eucharistie behandelt. In nummer 48 lezen we:

“Daarom geeft de Kerk zich alle zorg en moeite, dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling, dat zij door Gods woord onderwezen worden, zich voeden aan de tafel van ‘s Heren Lichaam en God dank brengen, dat zij het onbevlekt Offer opdragen niet alleen door de handen van de priester, maar ook tezamen met hem, en zo zich zelf leren offeren, dat zij eindelijk steeds meer door Christus de Middelaar uitgroeien tot een volmaakte eenheid met God en met elkaar, opdat tenslotte Gods alles in allen moge zijn.”

Broeders en zusters, dit is wat de Concilievaders wilden. Jazeker, ze discussieerden en stemden over specifieke manieren om hun bedoelingen toe te passen. Maar laat ons glashelder zijn: de rituele hervormingen in de Constitutie, zoals het herstel van het gebed van de gelovigen tijdens de Mis (n. 53), de uitbreiding van de concelebratie (n. 57) of een aantal van haar beleidslijnen zoals de vereenvoudiging verlangd in nummers 34 en 50, zijn alle ondergeschikt aan de fundamentele bedoelingen van de Concilievaders die ik zojuist heb omschreven. Het zijn middelen tot een doel, en het is het doel dat wij moeten behalen.

Als we naar een authentiekere toepassing van Sacrosanctum Concilium willen toewerken, dan moeten we op de allereerste plaats deze einddoelen in het oog houden. Misschien dat, als we ze met een frisse blik en met het voordeel van de ervaring van de laatste vijf decennia bestuderen, we sommige rituele hervormingen en bepaalde liturgische beleidslijnen in een ander licht zullen zien. Als sommige van deze nu moeten worden heroverwogen, om zo “het christelijk leven onder de gelovigen steeds hoger op te voeren” en “alle mensen tot de Kerk te roepen”, laat ons dan de Heer vragen ons de liefde en de nederigheid en wijsheid te schenken om dit te doen.

Ik noem deze mogelijkheid om opnieuw naar de Constitutie en de hervorming die volgde op de publicatie ervan te kijken, omdat ik niet denk dat we vandaag zelfs ook maar de eerste paragraaf van Sacrosanctum Concilium eerlijk kunnen lezen en tevreden kunnen zijn dat we de doelstellingen ervan hebben bereikt. Broeders en zusters, waar zijn de gelovigen waarover de Concilievaders spraken? Vele gelovigen zij nu ongelovig: ze komen helemaal niet meer naar de liturgie. In de woorden van de heilige Johannes Paulus II: vele christenen leven in een staat van “stille afvalligheid;” zij “leven alsof God niet bestaat” (Apostolische Exhortatie Ecclesia in Europa, 28 juni 2003, 9). Waar is de eenheid die het Concilie hoopte te bereiken? We hebben het nog niet bereikt. Hebben we werkelijk vooruitgang geboekt in het roepen van alle mensen tot de Kerk? Ik denk het niet. En toch hebben we heel veel in de liturgie gedaan!

In mijn 47 jaar als priester en na meer dan 36 jaar aan bisschoppelijk dienstwerk kan ik verklaren dat vele katholieke gemeenschappen en individuen de liturgie, zoals hervormd na het Concilie, met geestdrift en vreugde leven en vieren, en er veel van, zo niet al, het goede uit halen dat de Concilievaders verlangden. Dit is een grote vrucht van het Concilie. Maar uit mijn ervaring – nu ook als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten – weet ik ook dat er vele vervormingen van de liturgie in heel de Kerk van vandaag bestaan, en er zijn vele situaties die verbeterd kunnen worden zodat de doelstellingen van het Concilie behaald kunnen worden. Voor ik over een aantal mogelijke verbeteringen spreek, laten we bedenken wat er gebeurde na de publicatie van de Constitutie over de Heilige Liturgie.

Terwijl het officiele hervormingswerk plaatsvondt ontstonden er een aantal zeer ernstige verkeerde interpretaties van de liturgie en deze schoten wortel in verschillende plaatsen in de wereld. Deze misbruiken van de Heilige Liturgie ontwikkelden zich vanwege een foutief begrip van het Concilie en resulteerden in liturgische vieringen die subjectief waren en meer gericht op de verlangens van de individuele gemeenschap dan op de offerdienst van de Almachtige God. Mijn voorganger als Prefect van de Congregatie, Francis Kardinaal Arinze, noemde dit ooit eens “de doe-het-zelf Mis”. De heilige Johannes Paulus II vond het zelfs noodzakelijk het volgende te schrijven in zijn encycliek Ecclesia de Eucharistia (17 april 2003):

“Deze dienst van de verkondiging van de kant van het Leergezag heeft een antwoord gekregen in de innerlijke groei van de christelijke gemeente. Zonder twijfel heeft de liturgiehervorming van het Concilie in hoge mate bijgedragen aan een bewustere, actievere en vruchtbaarder deelname aan het heilig Offer van het Altaar van de kant van de gelovigen. Op veel plaatsen is Aanbidding van het Allerheiligst Sacrament ook een belangrijke dagelijkse praktijk en wordt een onuitputtelijke bron van heiligheid. De vrome deelname van de gelovigen aan de eucharistische processie op Sacramentsdag is een genade van de Heer die ieder jaar vreugde brengt aan hen die eraan deelnemen. Andere positieve tekenen van geloof in en liefde voor de Eucharistie zouden nog genoemd kunnen worden.

Helaas is er naast dit licht ook schaduw. Op sommige plaatsen is de praktijk van de eucharistische Aanbidding vrijwel volledig verwaarloosd. In verschillende delen van de Kerk zijn misbruiken opgetreden, die lijden tot verwarring met betrekking tot het gezonde geloof en de katholieke leer ten aanzien van dit wonderbaarlijke Sacrament. Soms komt men een uiterst verengd begrip van het eucharistische mysterie tegen. Beroofd van zijn betekenis als offer wordt het gevierd als ware het eenvoudigweg een broederlijke maaltijd. Daarenboven wordt van tijd tot tijd de noodzaak van het ambtelijke priesterschap dat wortelt in de apostolische opvolging verduisterd en de sacramentaliteit van de Eucharistie wordt teruggebracht tot louter werkdadigheid in de verkondiging. Dit heeft hier en daar geleid tot oecumenische initiatieven die hoewel edel in hun motieven, toegeven aan eucharistische praktijken die in tegenspraak zijn met de discipline waarmee de Kerk haar geloof uitdrukt. Kunnen wij anders dan onze diepe droefheid over dit alles uitdrukken? De Eucharistie is een te groot geschenk dan dat wij dubbelzinnigheid en verschraling van de betekenis zouden kunnen dulden.

Ik vertrouw erop dat deze encycliek er effectief aan kan bijdragen om de schaduwen van onaanvaardbare doctrines en praktijken te verdrijven, opdat de Eucharistie verder moge stralen in heel de glans van haar mysterie (n. 10).”

Hier bestond ook een pastorale werkelijkheid: om goede redenen of niet, sommige mensen konden of wilden niet deelnemen aan de hervormde riten. Zij bleven weg of namen alleen deel aan de niet-hervormde liturgie waar ze die konden vinden, zelfs als de viering ervan niet was toegestaan. Zo werd de liturgie een uitdrukking van verdeeldheid in de Kerk, in plaats van één van katholieke eenheid. Het Concilie wilde niet dat de liturgie ons van elkaar scheidde! De heilige Johannes Paulus II werkte aan het genezen van deze verdeling, met de hulp van Kardinaal Ratzinger die, als Paus Benedictus XVI, de nodige interne verzoening in de Kerk wilde faciliteren door in zijn Motu Proprio Summorum Pontificum (7 juli 2007) te bepalen dat de oudere vorm van de Romeinse ritus zonder beperkingen beschikbaar moet zijn voor die individuen en groepen die uit haar rijkdom willen putten. In Gods Voorzienigheid is het nu mogelijk onze katholieke eenheid te vieren met respect voor, en zelfs vreugde in, een legitieme diversiteit van de rituele praktijk.

We mogen dan een hele nieuwe, moderne liturgie in de volkstaal hebben opgebouwd, maar als we niet de juiste basis hebben gelegd – als onze seminaristen en geestelijkheid niet “diep doordrongen zijn van de geest en de kracht van de liturgie”, zoals het Concilie vroeg – dan kunnen zij zelf de mensen die aan hun zorg zijn toevertrouwd niet vormen. We moeten de woorden van het Concilie zelf zeer serieus nemen: het zou “kansloos” zijn te hopen op een liturgische vernieuwing zonder een grondige liturgische vorming. Zonder deze essentiële vorming zouden geestelijken zelfs schade toebrengen aan het geloof van mensen in het eucharistisch mysterie.

Ik wil niet bovenmatig pessimistisch overkomen, en ik zeg nogmaals: er zijn vele, vele gelovige mannelijke en vrouwelijke leken, vele geestelijken en religieuzen voor wie de liturgie zoals hervormd na het Concilie een bron van veel geestelijke en apostolische vruchten is, en daar dank ik de Almachtige God voor. Maar ik denk dat u het met mij eens zal zijn, zelfs op basis van mijn korte analyse hierboven, dat we beter kunnen doen, zodat de Heilige Liturgie werkelijk de bron en het hoogtepunt van het leven en de missie van de Kerk wordt, nu, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, zoals de Concilievaders zozeer verlangden.

Gezien de fundamentele verlangens van de Concilievaders en de verschillende situaties die na het Concilie zichtbaar zijn geworden, zou ik een aantal praktische overwegingen willen presenteren over hoe we Sacrosanctum Concilium vandaag beter kunnen toepassen. Ook al dien ik als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, ik doe dit in alle nederigheid als een priester en een bisschop in de hoop dat dit een volwassen reflectie en studie en goed liturgisch handelen in heel de Kerk zal bevorderen.

Het zal geen verrassing zijn wanneer ik zeg dat we in de eerste plaats de kwaliteit en diepgang van onze liturgische vorming moeten onderzoeken, hoe we de geest en kracht van de liturgie overbrengen op onze geestelijken, religieuzen en lekengelovigen. Te vaak nemen we aan dat onze wijdingskandidaten voor het priesterschap of het permanente diaconaat genoeg over de liturgie “weten”. Maar het Concilie drong hierin niet aan op kennis, hoewel de Constitutie natuurlijk het belang van liturgiestudie onderstreepte (zie n. 15-17). Nee, de eerste en essentiële liturgische vorming is meer een onderdompeling in de liturgie, in het diepe mysterie van God, onze liefhebbende Vader. Het is een kwestie van de liturgie beleven in al haar rijkdom, zodat we, na gedronken te hebben uit haar bron, altijd dorsten naar haar verrukkingen, haar orde en schoonheid, haar stilte en bezinning, haar verheerlijking en aanbidding, haar vermogen ons ten diepste te verbinden met Hem die in en door de riten van de Kerk werkt.

Als we hier zorg voor dragen, als onze nieuwe priesters en diakens werkelijk dorsten naar de liturgie, zullen zij op hun beurt in staat zijn degenen die aan hun zorg zijn toevertrouwd te vormen – zelfs als de liturgische situatie en mogelijkheden van hun kerkelijke missie bescheidener zijn dan die van het seminarie of de kathedraal. Ik weet van vele priesters in zulke omstandigheden die hun mensen vormen in de geest en kracht van de liturgie, en wier parochies voorbeelden zijn van grote liturgische schoonheid. We moeten niet vergeten dat waardige eenvoud niet hetzelfde is als reductief minimalisme of een verwaarloosde en vulgaire stijl. Zoals onze Heilige Vader, Paus Franciscus, leert in zijn Apostolische Exhortatie Evangelii Gaudium: “De Kerk evangeliseert en evangeliseert zichzelf met de schoonheid van de liturgie, die ook viering is van de evangeliserende activiteit en bron van een hernieuwde impuls tot zelfgave.” (n. 24)

Ten tweede denk ik dat het zeer belangrijk is dat we duidelijk zijn over de aard van liturgische participatie, van de participatio actuosa waar het Concilie toe opriep. Hierover is veel verwarring geweest in de laatste decennia. Nummer 48 van de Constitutie zegt: De Kerk wil “dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling.” Het Concilie beschouwt participatie als voornamelijk intern, voortkomend uit een goed begrip van de riten en gebeden. Zeker, de Concilievaders vragen de gelovigen te zingen, de priester te antwoorden, liturgische taken op zich te nemen die rechtmatig de hunne zijn, maar staan erop dat allen zich bewust zijn van wat ze doen, “godvruchtig en actief”.

Als we het belang van de internisalisatie van onze liturgische participatie begrijpen zullen we het luidruchtige en gevaarlijke liturgische activisme, dat in de laatste decennia zo prominent aanwezig is geweest, vermijden. We gaan niet naar de liturgie om op te treden, om dingen te doen zodat anderen het kunnen zien: we gaan om verbonden te worden met het handelen van Christus door een internalisatie van de uitwendige liturgische riten, gebeden, tekenen en symbolen. Wellicht dat degenen die geroepen zijn tot liturgisch dienstwerk dit zich beter moeten herinneren dan anderen! Maar we moeten anderen ook vormen, in het bijzonder onze kinderen en jonge mensen, in de ware betekenis van liturgische participatie, in de ware manier om de liturgie te bidden.

Ten derde, ik heb gesproken over het feit dat een aantal hervormingen die na het Concilie zijn ingevoerd mogelijk zijn samengesteld volgens de tijdsgeest en dat er een groeiende hoeveelheid studie door trouwe zonen en dochters van de Kerk is geweest, waarin wordt gevraagd of wat was ingevoerd werkelijk de doelstellingen van de Constitutie toepaste, of dat ze er in werkelijkheid aan voorbij gingen. Deze studie vindt soms plaats onder de noemer “hervorming van de hervorming” en ik weet dat EH Thomas Kocik over deze kwestie een doorwrochte studie heeft gepresenteerd tijdens de Sacra Liturgia conferentie in New York, een jaar geleden.

Ik denk niet dat we de mogelijkheid of de wenselijkheid van een officiële hervorming van de liturgische hervorming kunnen afwijzen, omdat haar voorstanders een aantal belangrijke beweringen doen in hun pogingen trouw te zijn aan de nadruk van het Concilie in nummer 23 van de Constitutie “om de gezonde traditie te bewaren en toch de weg te openen voor een gewettigde vooruitgang”, en dat “vernieuwingen niet plaats hebben, tenzij deze door een werkelijk en duidelijk nut van de Kerk worden vereist, waarbij men er op dient te letten, dat de nieuwe vormen als het ware organisch voortkomen uit de reeds bestaande vormen.”

Ik kan meedelen dat, toen ik afgelopen april door de Heilige Vader in audiëntie werd ontvangen, Paus Franciscus mij vroeg de kwestie van een hervorming van een hervorming te bestuderen en hoe beide vormen van de Romeinse ritus te verrijken. Dat zal een fijngevoelig werk zijn en ik vraag om uw geduld en gebed. Maar als we Sacrosanctum Concilium beter willen toepassen, als we willen bereiken wat het Concilie verlangde, dan is dit een serieuze kwestie die zorgvuldig moet worden bestudeerd en behandeld met de nodige duidelijkheid en voorzichtigheid.

Wij priesters, wij bisschoppen dragen een grote verantwoordelijkheid. Hoe leidt ons goede voorbeeld tot goed liturgisch handelen; hoe kwetst onze onachtzaamheid of wangedrag de Kerk en haar heilige liturgie!

Wij priesters moeten in de allereerste plaats aanbidders zijn. Onze mensen zien het verschil tussen een priester die met geloof viert en één die haastig viert, veel op zijn horloge kijkt, bijna alsof hij zo snel mogelijk weer terug naar de televisie wil! Priesters, we kunnen niets belangrijkers doen dan de heilige mysteries te vieren: laten we oppassen voor de verleiding van liturgische luiheid, want dat is een verleiding van de duivel.

We moeten onthouden dat wij niet de makers van de liturgie zijn. Wij zijn haar nederige bedienaars, onderworpen aan haar discipline en wetten. Wij hebben ook de verantwoordelijkheid om degenen die ons bijstaan in liturgische functies te vormen in zowel de geest en kracht van de liturgie en zeker ook haar regels. Ik heb soms priesters een stap terug doen zetten om buitengewone bedienaars de Heilige Communie uit te laten delen: dit is fout, het is een ontkenning van het priesterlijk dienstwerk evenals een klerikalisering van de leken. Wanneer dit gebeurt is het een teken dat de vorming verkeerd is gegaan, en dat het gecorrigeerd moet worden.

Ik heb ook priesters en bisschoppen gezien die, gekleed om de Heilige Mis te vieren, telefoons en camera’s tevoorschijn haalden en in de heilige liturgie gebruikten. Dit is een verschrikkelijke aanklacht tegen het begrip dat zij hebben over wat ze doen als ze de liturgische gewaden aantrekken, dus zich als een alter Christus kleden – en nog meer, als ipse Christus, als Christus zelf. Dit is heiligschennis. Geen bisschop, priester of diaken die is gekleed voor het liturgisch dienstwerk of aanwezig op het priesterkoor moet foto’s nemen, zelfs niet tijdens grote geconcelebreerde Missen. Dit priesters dit vaak doen tijdens zulke Missen, of met elkaar praten of nonchalant zitten, is volgens mij een teken dat wij opnieuw moeten nadenken over de gepastheid van deze Missen, vooral als het priesters aanzet tot zulk schandalig gedrag dat het gevierde mysterie zo onwaardig is, of als de grootte van deze geconcelebreerde vieringen tot het risico van ontheiliging van de heilige Eucharistie leidt.

Ik wil een beroep doen aan alle priester. U heeft misschien mijn artikel in L’Osservatore Romano van een jaar geleden (12 juni 2015) gelezen, of mijn interview met het tijdschrift Famille Chrétienne in mei van dit jaar. Bij beide gelegenheden heb ik gezegd dat ik denk dat het heel belangrijk is dat we zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting, van priesters en gelovigen samen in dezelfde richting – naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt, in die delen van de liturgische riten waarin we ons tot God richten. Dit is toegestaan onder de huidige liturgische regels. Het is volledig legitiem in de moderne ritus. Ik denk dat het een heel belangrijke stap is om te verzekeren dat in onze vieringen de Heer werkelijk in het centrum staat.

En dus, beste priesters, vraag ik u dit waar mogelijk toe te passen, voorzichtig en met de nodige catechese, zeker, maar ook met het zelfvertrouwen van een herder dat dit iets goeds is voor de Kerk, iets goeds voor onze mensen. Uw eigen pastorale oordeel zal bepalen hoe en wanneer dit mogelijk is, maar wellicht is de eerste zondag van de Advent van dit jaar, wanneer we uitkijken naar “de Heer die zal komen” en “die niet aarzelt”, een hele goede tijd om dit te doen. Beste priesters, we zouden opnieuw moeten luisteren naar de klaagzang van God zoals verkondigd door de profeet Jeremia: “ze hebben Mij de rug toegekeerd” (2:27). Laat ons weer naar de Heer terugkeren!

Ik zou ook een beroep willen doen op mijn broeders bisschoppen: leidt u alstublieft uw priesters en mensen op deze manier naar de Heer, in het bijzonder in grote vieringen in uw bisdommen en in uw kathedraal. Vorm uw seminaristen alstublieft in de werkelijkheid dat we niet tot het priesterschap geroepen zijn om zelf in het hart van de liturgische eredienst te staan, maar om de gelovigen van Christus als medegelovigen naar Hem te leiden. Maak deze eenvoudige maar diepgaande hervorming alstublieft mogelijk in uw bisdommen, uw kathedralen, uw parochies en uw seminaries.

Wij bisschoppen hebben een grote verantwoordelijkheid, en ooit zullen we ons voor de Heer moeten verantwoorden over ons beheer. Wij bezitten niets! Zoals de heilige Paulus ons leert, wij zijn slechts “helpers van Christus, belast met het beheer van Gods geheimen” (1 Kor. 4:1). Wij hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de heilige werkelijkheid van de liturgie wordt gerespecteerd in onze bisdommen en dat onze priesters en diakens zich niet alleen aan de liturgische voorschriften houden, maar de geest en de kracht van de liturgie waaruit deze voortkomen kennen. Ik was zeer bemoedigd door het lezen van de presentatie getiteld “The Bishop: Governor, Promoter and Guardian of the Liturgical Life of the Diocese”, gegeven voor de Sacra Liturgia conferentie in Rome in 2013 door aartsbisschop Alexander Sample van Portland in Oregon in de VS, en ik raad mijn broeders bisschoppen op broederlijke wijze aan zijn overwegingen zorgvuldig te bestuderen.

Hier herhaal ik wat ik elders heb gezegd: dat Paus Franciscus mij heeft gevraagd het liturgisch werk voort te zetten dat Paus Benedictus begonnen is (zie: Boodschap aan Sacra Liturgia 2015, New York City). Het feit dat we een nieuwe paus hebben betekent niet dat de visie van zijn voorganger nu niet langer geldig is. Integendeel, zoals we weten heeft onze Heilige Vader Paus Franciscus het grootste respect voor de liturgische visie en maatregelen die Paus Benedictus heeft uitgevoerd in opperste trouw aan de wensen en doelstellingen van de Concilievaders.

Staat u mij, voor ik afrond, toe een aantal andere kleine manieren te noemen die ook bij kunnen dragen aan een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium. Eén daarvan is dat we de liturgie moeten zingen, we moeten de liturgische teksten zingen, met respect voor de liturgische tradities van de Kerk en ons verheugend in de schatkist aan gewijde muziek die de onze is, in het bijzonder die muziek die hoort bij de Romeinse ritus, het Gregoriaans. We moeten gewijde liturgische muziek zingen, en niet slechts religieuze muziek of, erger, wereldse muziek.

We moeten de juiste balans vinden tussen de volkstalen en het gebruik van het Latijn in de liturgie. Het Concilie heeft nooit de bedoeling gehad dat de Romeinse ritus volledig in de volkstaal gevierd zou worden. Maar het wilde wel een breder gebruik ervan toestaan, in het bijzonder voor de lezingen. Tegenwoordig zou het mogelijk moeten zijn, vooral door moderne druktechnieken, om voor ieder het begrijpen van het Latijn te vergemakkelijken, wellicht voor de liturgie van de Eucharistie, en dit is natuurlijk met name gepast bij internationale samenkomsten waar de plaatselijke volkstaal door velen niet verstaan wordt. En wanneer de volkstaal gebruikt wordt moet het natuurlijk een juiste vertaling van het originele Latijn zijn, zoals Paus Franciscus recent aan mij heeft bevestigd.


Tussenkomst van Bisschop Rey

Met grote vreugde hebben we vandaag gehoord dat onze Heilige Vader, Paus Franciscus, u heeft gevraagd een studie te beginnen van de liturgische hervorming na het Concilie, en mogelijkheden te verkennen van wederzijdse verrijking tussen de oudere en nieuwere vormen van de Romeinse ritus, oorspronkelijk besproken door Paus Benedictus XVI.

Uwe Eminentie, uw oproep dat wij “zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting” in onze liturgische vieringen, “naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt,” is een uitnodiging tot een radicale herontdekking van iets dat aan de wortel ligt van de christelijke liturgie. Het roept ons op om wederom te beseffen dat, in al onze liturgische vieringen, de christelijke liturgie in essentie gericht is op Christus, wiens komst wij met vreugdevolle hoop afwachten.

Uwe Eminentie, ik ben slechts één bisschop van één bisdom in het zuiden van Frankrijk. Maar als antwoord op uw oproep wil ik nu aankondigen dat, in ieder geval op de laatste zondag van de Advent van dit jaar, in mijn viering van de heilige Eucharistie in mijn kathedraal en bij andere gelegenheden zoals het past, ik ad orientem zal vieren – in de richting van de Heer die komt. Voor de Advent zal ik een brief schrijven aan mijn priesters en mensen over deze kwestie om mijn beslissing toe te lichten. Ik zal hen aanmoedigen mijn voorbeeld te volgen. Ik zal hen vragen mijn persoonlijke getuigenis, als eerste herder van het bisdom, te ontvangen in de geest van iemand die zijn volk wil oproepen om hierdoor het primaatschap van de genade in hun liturgische vieringen te herontdekken. Ik zal uitleggen dat deze verandering ons zal helpen de fundamentele aard van de christelijke eredienst te herinneren: dat het steeds op de Heer gericht moet zijn.


Kardinaal Sarah, Addendum

We moeten ervoor zorgen dat aanbidding het hart is van onze liturgische vieringen. Te vaak maken we niet de beweging van viering naar aanbidding, maar als we dat niet doen ben ik bang dat we niet altijd volledig intern hebben deelgenomen aan de liturgie. Twee lichaamshoudingen zijn hier nuttig, zelf onmisbaar. De eerste is stilte. Als ik nooit stil ben, als de liturgie mij geen ruimte geeft voor stil gebed en bezinning, hoe kan ik dan Christus aanbidden, hoe ik mij dan in mijn hart en ziel met Hem verbonden voelen? Stilte is zeer belangrijk, en niet alleen voor en na de liturgie.

Zo is ook het knielen bij de consecratie (tenzij ik ziek ben) van belang. In het westen is dit een lichamelijke handeling van aanbidding die ons nederig maakt voor onze Heer en God. Het is in zichzelf een gebedshandeling. Waar knielen en buigen uit de liturgie zijn verdwenen moeten ze worden teruggebracht, in het bijzonder in verband met het ontvangen van onze Heer in de heilige communie. Beste priesters, vorm uw mensen, waar mogelijk en met pastorale prudentie, zoals ik eerder zei, in deze prachtige handeling van aanbidding en liefde. Laat ons wederom neerknielen in aanbidding en liefde voor de Eucharistische Heer!

In verband met het geknield ontvangen van de heilige communie  wil ik verwijzen naar de brief van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten uit 2002, die duidelijk maakt dat “elke weigering van de Heilige Communie aan één van de gelovigen op basis van zijn of haar knielende houding is een ernstige overtreding van één van de meest fundamentele rechten van de christengelovigen” (Brief, 1 juli 2002, Notitiae, n. 437, nov-dec 2002, p. 583).

Het correct kleden van alle liturgische bedienaren op het priesterkoor, inclusief de lectoren, is ook van groot belang, wil dit dienstwerk als authentiek beschouwd worden en wil het uitgevoerd worden met het decorum passend bij de heilige liturgie – ook de bedienaren zelf dienen de juiste eerbied te tonen voor de mysteries die zij toedienen.

Dit zijn enkele voorstellen: ik ben er zeker van dat er vele andere gedaan kunnen worden. Ik leg ze u voor als mogelijke manieren om verder te gaan naar “de juiste manier om de liturgie innerlijk en uiterlijk te vieren”, dat natuurlijk het verlangen was dat Kardinaal Ratzinger aan het begin van zijn grootse werk, De Geest van de Liturgie, uitdrukte (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 4). Ik moedig u aan om alles te doen dat u kunt om dit doel te realiseren, dat volledig in overeenstemming is met dat van de Constitutie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie.