Pastoral exceptions and rules – support from abroad for the Woelki position

The group of German bishops, unofficially headed by Cologne’s Cardinal Woelki, who have questioned the bishops’ conference’s proposed pastoral outreach that would allow non-Catholics to receive Communion under certain circumstances – and whose position was recently confirmed and supported by the Holy See – have received further support from abroad.

In a recent interview on the occasion of the Ad Limina visit of the Nordic bishops – which I wrote about in the previous blog post – Cardinal Anders Arborelius, himself a former Lutheran and now, as a cardinal, a member of the Pontifical Council for Promoting Christian Unity, was asked about the discussion in Germany. He answered:

kardinalen_2_thumb“It surprises me that the topic hasn’t been discussed that much. In Sweden, we have many mixed marriages. But most Catholics aren’t married to practicing Protestants. It is not an issue for us. Of course there are evangelical Christians who would like to receive Communion, but most are non-religious.

Of course, the ideal would be that the entire Church is able to arrive at a common solution, but it is difficult: in one country, the situation is thus, in the other it is different. Hopefully, we will one day be able to find a common solution with the entire Church.”

This is exactly what Cardinal Woelki has also said: it is not up to the German bishops alone to decide upon matters that are so essential to the Catholic faith and the understanding of the sacraments. Rather, the entire Church as a whole must decide upon it, if only to avoid the situation in which a regulation is valid in one place and not in another: the Church is not a national Church, but universal, and her sacraments and faith are not bound by borders.

Μητροπολίτης-Γερμανίας-κ.κ.Αυγουστίνος-300x169Greek-Orthodox Metropolitan Augoustinos, who hosted Cardinal Woelki in Bonn for the annual plenary meeting of the Greek-Orthodox Church in Germany, expressed himself in similar words after indicating that his church is also following the debate closely. He referred to the Orthodox principle of Oikonomia, which indicates that a regulation can be ignored or a rule broken when it serves the salvation of the person involved. But he then quoted Ecumenical Patriarch Bartholomew I, saying: “As soon as one defines the conditions under which Oikonomia can be applied, Oikonomia itself becomes a rule or regulation.”

Cardinal Woelki has spoken about the unwritten rule that a non-Catholic presenting himself for Communion is not turned away: a pastoral exception to the rule which, however, must not be made into a rule itself. That would “endanger the values that must be preserved with special care”. These values would include the Catholic (and, for that matter, Orthodox) doctrine about the Eucharist and Communion.

 

In an interview for Katholisch.de, Bishop Stefan Oster of Passau also spoke about this point in the debate. He was also one of the seven signatories of the letter to Rome which questioned if the pastoral outreach did not transcend the authority of the German bishops. The bishop explains:

7I2A1125_0“It is right that we do not turn anyone away from the Communion bench. At that moment no judgement can be made about the discernment of conscience of the individual receiving. I can’t ‘expose’ anyone then. But when we take our understanding of the Eucharist seriously, there can be no superficial practice of giving Communion to just anyone. Therefore, as the priest giving Communion, I am obliged to offer people, at a suitable occasion, personal and spiritual guidance – and explain our understanding of the Eucharist more deeply. And yes, the praxis of individual pastoral care can indeed lead to singular and temporary situations. But in my opinion an official regulation of such exceptions can make it even more likely for such exceptions to become the rule. The current debate already shows that. It is basically less about the “serious spiritual need of individuals,” and more about the interdenominational marriages in general.”

Advertisements

New cardinal appointments reveal papal focus

Yesterday, some of the new cardinals created by Pope Francis in his latest two consistories (November 2016 and June 2017) were given their duties in the Roman curia. More than simply an honorary title (although it sometimes is just that), a cardinal is expected to sit on various councils and congregations and so assist the Pope in running the affairs of the world Church. They are expected to be in Rome regularly to facilitate this, which, I imagine, does little to make life easier for some. Cardinal Mario Zenari, for example, serves in daily life as the Apostolic Nuncio to war-torn Syria. He has now been assigned to serve as a member of the Congregation for Oriental Churches as well.

763Among the cardinals in question are Jozef Cardinal De Kesel (at left), archbishop of Mechelen-Brussels, and Anders Cardinal Arborelius, bishop of Stockholm. They have been appointed as members of the Dicastery for the Laity, the Family and Life, and the Pontifical Council for Promoting Christian Unity, respectively.

The appointments of both cardinals are logical ones. Cardinal De Kesel has spoken out on numerous occasions on the role of the laity in the Church, and the dignity of human life. His appointment will undoubtedly herald his continued role in the debate about these topics, not least in the context of the Amoris laetitia its interpretation. Cardinal Arborelius has long since been involved with ecumenism, which is unavoidable in a country like Sweden. The Catholic Church is small but growing and has to relate to the secular society of the country and its Lutheran background.

The dicastery to gain the largest number of new members is the Dicastery for Integral Human Development. With five members (Cardinals Patrick D’Rozario (Dhaka, Bangeldesh), Maurice Piat (Port-Louis, Mauritius), John Ribat (Port Moresby, Papua New Guinea), Louis-Marie Ling Mangkhanekhoun (Vientiane, Laos) and Gregorio Rosa Chávez (auxiliary of San Salvador, El Salvador), all from Pope Francis’ favoured ‘peripheries’, it perhaps shows the importance he attaches to the dicastery which he established at the start of this year.

Photo credit: Reuters

 

Ordinations, or the lack thereof – an update

Following the discussions triggered by this post about ordinations of new priests and deacons in northwestern Europe, I have gone over the announcements from the various dioceses and created a list of all the ordinations in 2017 in the dioceses of the Netherlands, Flanders, Germany and the Nordic countries. There are more than I listed in my original post (which, it has to be emphasised, never aimed to give a complete picture).

The list, which can be found at the bottom of the sidebar on the right, is a work in progress, as ordinations, in many cases, are announced mere weeks before they take place. It is my intention to give some idea about the numbers of new priests and deacons that the Church in these parts is blessed to receive.

Surprise consistory – Pope Francis calls in five new cardinals from the periphery

Out of the blue, Pope Francis today announced that he will be creating five new cardinals on 28 June. What is not surprising is that the new red hats will, for the most part, go to the peripheries of the world. The only new cardinal who was a likely is the archbishop of Barcelona, Spain. The others reside, in Mali, Sweden, Laos and El Salvador.

zerbo_340759573Archbishop Jean Zerbo, 73, is the archbishop of Bamako, Mali. Although that see has been an archdiocese since 1955, it has never had a cardinal. Cardinal-designate Zerbo was auxiliary bishop of Bamako from 1988 to 1994, Bishop of Mopti from 1994 to 1998, and archbishop of Bamako since then. He has been a clear voice for aid to people suffering from war and terror in Mali and other countries in the southern Sahara.

Mons._Omella_(30279523624)Archbishop Juan José Omella, 71, is the arcbishop of Barcelona in Spain. He will be the fourth successive archbishop of that city to become a cardinal. Cardinal-designate Omella was auxiliary bishop of Zaragoza from 1996 to 1999, bishop of Barbastro-Monzón from 1999 to 2004, bishop of Calahorra y La Calzada-Logroño from 2004 to 2015, and archbishop of Barcelona since then.

anders+arborelius+ruotsi+katolinen+kirkkoBishop Anders Arborelius, 67, is the bishop of Stockholm, Sweden. He wil be the first Swedish cardinal, and the first from Scandinavia as a whole. Cardinjal-designate Arborelius has been the bishop of Stockholm since 1998. His appointment is undoubtedly related to Pope Francis’ visit to Sweden in 2016, to mark the 500th anniversary of the Reformation, during which Bishop Arborelius was one of the Pope’s hosts.

2008-10-25 Synod 14Bishop Louis-Marie Ling Mangkhanekhoun, 73, is the vicar apostolic of Pakse, and currently also the apostolic administrator of Vientiane, both in Laos. He will the first Laotian cardinal. He has served as vicar apostolic of Pakse since 2000. Bishop Mangkhanekhoun visited Rome with the other bishops from Laos on an Ad Limina visit in January, during which the idea to create a cardinal from that country may have come to the Pope.

MonsrosachavezBishop Gregorio Rosa Chavéz, 74, is auxiliary bishop of San Salvador, El Salvador. He will the only, and perhaps also first, auxiliary bishop to be made a cardinal, as well as El Salvador’s first and only cardinal. He has been auxiliary bishop of the Salvadorian capital since 1982, appointed shortly after the martyrdom of Blessed Archbishop Romero.

All five new cardinals will be cardinal priests as well as cardinal electors. The total number of cardinals will be 227 on 28 June, with 121 of them able to participate in a conclave. This will be Pope Francis’ fourth consistory, in which he has created 60 cardinals.

It has been speculated that Pope Francis would be willing to raise the maximum number of cardinal electors beyond the current 120. While he has exceeded that now by 1, it appears more as if he wants to keep the cardinal electors at 120 or thereabouts as long as possible. Hence the small consistory now (the previous consistory of similar size was Benedict XVI’s last, in 2012, in which he created six cardinals). The Holy Father could have waited until June of 2018, when a further seven cardinals would have aged out, and created 12 or 13 cardinals them, but he is clearly unwilling to wait that long.

For Scandinavia, a nuncio used to great distances

Pope Francis today appointed a new apostolic nuncio to Sweden and Iceland. These two non-adjacent countries will undoubtedly soon be joined by Finland, Norway and Denmark as the new nuncio’s area of operations. The Nordic countries, although they each have their own nunciature in name*, have always shared one nuncio among them.

Monseñor_James_GreenAn expansive territory to cover, made even more expansive by the Scandinavian bishops regularly meeting in Germany, it is now under the diplomatic responsibility of no stranger to large distances. Archbishop James Patrick Green, 66, comes to Scandinavia from his previous posting in Peru, where he has been the nuncio since 2012. His other postings include the southern tip of Africa (South Africa, Namibia, Botswana, Lesotho and Swaziland) from 2006 to 2012, and China, where he was Chargé d’affaires, from 2002 to 2006. Earlier in his diplomatic career, he also served at the nunciature in the Netherlands.

Archbishop Green was born in Philadelphia, USA, in 1950, and was ordained a priest for the Archdiocese of Philadelphia by its then-archbishop Cardinal John Krol. In 2006, upon his appointment as nuncio to South Africa, Namibia and Botswana (Lesotho and Swaziland would follow later), he was consecrated and named as titular archbishop of Altinum.

Archbishop Green is characterised as “accessible, friendly, gracious and impressively capable”, and is credited with creating a stable episcopate in southern Africa. In Scandinavia, with only six serving bishops, he will have rather less chances to do so. The most senior Nordic bishop, Helsinki’s Teemu Sippo, is 69, followed by Stockholm’s Anders Arborelius at 67, and Copenhagen’s Czeslaw Kozon, who is 65. Although a bishop can retire before the age of 75 for health reasons, the expectation is that it will be another six years before Archbishop Green needs to get to work to collect information for a new bishop. The nuncio himself is still nine years away from retirement, so it is possible that he will be reassigned before that, especiallty considering that he never spent more than five years at his earlier assignments.

The Catholic Church in Scandinavia is growing, mostly due to immigration from traditionally Catholic countries like Poland and the Philippines. It is still numerically small, though, and exists in highly secular societies: many people nominally belong to the Lutheran church which, until fairly recently, was the state church in most Nordic countries, but most will consider themselves atheist or agnostic. The immigrant population differs in that respect from the native Scandinavians, and this will undoubtedly affect how the Church acts and is perceived.

The appointment of a new nuncio was no surprise. Archbishop Green’s predecessor, Archbishop Henryk Nowacki, nuncio since 2012, had already announced his early retirement. At 70, he retires for health reasons.

*Finland was the first in 1966 to get a full diplomatic representation in the form of a nuncio, followed by Iceland in 1976. Denmark and Norway followed in 1982, leaving Sweden to change the old offices of the Apostolic Delegation of Scandinavia into the Nunciature of Sweden. The nuncio still resides in Stockholm, in the northern subburb of Djursholm, although the general secretariat of the Nordic Bishops’ Conference is located in Copenhagen.

Phot credit: Ministerio de Relaciones Exteriores, Peru

2016, a look back

Another year nears its end, the seventh of this blog, which is always a good opportunity to look back, especially at what has appeared here in the blog over the course of 2016. I have grouped things loosely in various categories, so as to give an impression of cohesion.

francisPope Francis at work

In Rome, and despite turning 80 this year, Pope Francis kept up the pace, introducing several changes, expected and unexpected. First, in January, he issued a decree which opened the rite of foot washing on Maundy Thursday also for women. I reflected on it here.

On Ash Wednesday, the Holy Father sent out 1,000 missionaries of mercy, among them 13 Dutch priests, as part of the ongoing Holy Year of Mercy.

Pope Francis commented on the question of female deacons, which led to much debate, at least in Catholic social media. I also shared my thoughts.

A smaller debate revolved around an instruction from the Congregation for the Doctrine of the Faith, approved by the Pope, about Christian burial.

The reform of the Curia also continued, first with the creation of the Dicastery for the Laity, the Family and Life and the appoinment of Dallas Bishop Kevin Farrell as its first prefect; and then with the creation of the Dicastery for the Promotion of Integral Human Development, for which the Pope picked Cardinal Peter Turkson as head.

Cardinals of St. LouisPope Francis also added to the College of Cardinals, as he called his third consistory, choosing seventeen new cardinals from all over the world.

Towards the end of the year, and following the end of the Holy Year of Mercy, Pope Francis issued an Apostolic Letter about the absolution from the sin of abortion, a faculty now extended to all priests.

The Pope abroad

Pope Francis made several visits abroad this year. To Cuba and Mexico, to Greece, to Armenia, to Poland, to Georgia and Azerbaijan, but the last one received the most attention here. For two days, Pope Francis put ecumenism in the spotlight during his visit to Sweden. Announced in January as a one-day visit, a second day was added in June. In October, the Nordic bishops previewed the visit in a pastoral letter, which I published in English.

The abuse crisis

Still here, and unlikely to go completely away in the next years or decades, the abuse crisis continues to haunt the Church. in February there were shocked reactions to comments made by a prelate during a conference on how bishops should handle abuse allegations. I tried to add some context here. In the Netherlands there was indignation when it became clear that a significant number of abuse cases settled out of court included a secrecy clause, preventing victims from speaking negatively about the Church institutions under whose care they suffered abuse. In April, the annual statistics of abuse cases processed and compensation paid out were released.

Amoris laetitia

In April Amoris laetitia was released, the Post-Synodal Exhortation that was the fruit of the two Synod of Bishops assemblies on the family. Cardinal Eijk, the Dutch delegate to the assemblies, offered his initial thoughts about the document, followed by many other bishops.

4cardinalsWhile the document was broadly lauded, an ambuguous footnote led to much discussion. In November, four cardinals publised a list of dubia they presented to the Pope, but which received no answer. Citing the clear uncertainty about certain parts of Amoris laetitia, visible in the wide range of conclusions drawn, the cardinals respectfully asked for clarification, which they will most likely not be getting, at least not in the standard way.

The local churches

There were many more and varied events in local churches in the Netherlands and beyond. Theirs is a very general category, aiming to showcase some of the more important and interesting developments in 2016.

In January, the Belgian bishops elected then-Archbishop Jozef De Kesel as their new president. At the same time, Cardinal Wim Eijk announced that he would not be available for a second term as president of the Dutch Bishops’ Conference. In June, Bishop Hans van den Hende was chosen to succeed him.

bisschop HurkmansBishop Antoon Hurkmans retired as Bishop of ‘s-Hertogenbosch, and in January he sent his final message to the faithful of his diocese, asking for unity with the new bishop. In April, rumours started floating that the bishops had suggested Bishop Hurkmans as new rector of the Church of the Frisians in Rome.

The Dioceses of Rotterdam and Groningen-Leeuwarden celebrated the 60th anniversary of their establishment.

On Schiermonnikoog, the Cistercian monks, formerly of Sion Abbey, found a location for their new monastery.

The Dutch and Belgian bishops announced a new translation of the Lord’s Prayera new translation of the Lord’s Prayer, to be introduced on the first Sunday of Advent.

church-498525_960_720A photograph of the cathedral of Groningen-Leeuwarden started appearing across the globe as a stock photo in articles about the Catholic Church. It continues to do so, as I saw it appear, some time last week, in an advert for a concert by a Dutch singer.

Speaking in Lourdes in May, Roermond’s Bishop Frans Wiertz spoke open-heartedly about his deteriorating Eyesight.

In June, Fr. Hermann Scheipers passed away. The 102-year-old priest was the last survivor of Dachau concentration camp’s priest barracks.

In that same month, the nestor of the Dutch bishops marked the 75th anniversary of his ordination to the priesthood. Bishop Huub Ernst is 99 and currently the sixth-oldest bishop in the world.

In Belgium, the new Archbishop of Mechelen-Brussels closed down the Fraternity of the Holy Apostles, erected by his predecessor, to the surprise of many.

Bishop Patrick Hoogmartens of Hasselt received a personal message and blessing from Pope Francis on the occasion of the 18th Coronation Feasts held in Hasselt in the summer.

willibrordprocessie%202014%2006%20img_9175The annual procession in honour of St. Willibrord in Utrecht was criticised this year after the archbishop chose to limit its ecumenical aspect. I shared some thoughts here.

In Norway, Trondheim completed and consecrated a new cathedral. English Cardinal Cormac Murphy-O’Connor was sent to represent the Holy Father at the event.

The retired archbishop of Mechelen-Brussels, André-Joseph Léonard, was heard from again when a new book featured his thoughts about never having been made a cardinal, unlike his immediate predecessors and, it turned out at about the time of the book’s publication, is successor.

At the end of the year, Berlin was hit by terrorism as a truck plowed through a Christmas market, killing 12 and wounding numerous others. Archbishop Heiner Koch offered a poetic reflection.

The Dutch Church abroad

In foreign media, the Catholic Church in the Netherlands also made a few headlines.

naamloosIn September, Cardinal Eijk was invited to speak at the annual assembly of the Canadian bishops, sharing his experiences and thoughts concerning the legalisation of assisted suicide. In the wake of that meeting, he also floated the idea that the Pope could write an encyclical on the errors of gender ideology.

in Rome, 2,000 Dutch pilgrims were met by Pope Francis, who spoke to them about being channels of mercy.

The new Dutch translation of the Our Father also sparked fears in some quarters that the bishops were leading everyone into heresy, leading to many faithful revolting against the new text. The truth was somewhat less exciting.

Equally overexcited was the report of empty parishes and starving priests in the Netherlands. I provided some necessary details here.

In Dutch

While my blog is written in English, there have also been three blog posts in Dutch. All three were translations of texts which were especially interesting or important. The first was my translation of the joint declaration of Pope Francis and Patriarch Kirill, an important milestone in ecumenical relations between the Catholic and the Russian Orthodox Churches.

IMG_7842Then there was the headline-making address by Cardinal Robert Sarah at the Sacra Liturgia Conference in London, in which the cardinal invited priests to start celebrating ad orientem again. But the text contained much more than that, and remains well worth reading.

Lastly, I provided translations of all the papal addresses and homilies during the Holy Father’s visit to Sweden. I kept the post at the top of the blog for a while, as a reflection of its importance for Dutch-speaking Christians as well.

A thank you

Twice in 2016 I asked my readers to contribute financially to the blog. In both instances several of you came through, using the PayPal button in the sidebar to donate. My gratitude to you remains.

2016 in appointments

Obituary

As every year, there is also death. Notewrothy this year were the following:

  • 26 March: Bishop Andreas Sol, 100, Bishop emeritus of Amboina.
  • 31 March: Georges-Marie-Martin Cardinal Cottier, 93, Cardinal-Priest of Santi Domenico e Sisto, Pro-Theologian emeritus of the Prefecture of the Papal Household.
  • 16 May: Giovanni Cardinal Coppa, 90, Cardinal-Deacon of San Lino, Apostolic Nuncio emeritus to the Czech Republic.
  • 26 May: Loris Cardinal Capovilla, 100, Cardinal-Priest of Santa Maria in Trastevere, Archbishop-Prelate emeritus of Loreto.
  • 9 July: Silvano Cardinal Piovanelli, 92, Cardinal-Priest of Santa Maria della Grazie a Via Trionfale, Archbishop emeritus of Firenze.
  • 2 August: Franciszek Cardinal Macharski, 89, Cardinal-Priest of San Giovanni a Porta Latina, Archbishop emeritus of Kraków.
  • 18 August: Bishop Jan Van Cauwelaert, 102, Bishop emeritus of Inongo.
  • 13 November: Bishop Aloysius Zichem, 83, Bishop emeritus of Paramaribo.
  • 21 November: Bishop Maximilian Ziegelbauer, 93, Auxiliary Bishop emeritus of Augsburg.
  • 14 December: Paulo Cardinal Arns, Cardinal-Priest of Sant’Antonio da Padova in Via Tuscolana, Archbishop emeritus of São Paulo, Protopriest of the College of Cardinals.

Pope in Sweden – the Dutch translations

In this post I have collected my translations of the various homilies and addresses given by Pope Francis during his short visit to Sweden. Perhaps needlessly said, apart from this paragraph, the post will consist of Dutch text.

14918917_10153849375235723_6517291123125650450_o

Homilie tijdens de oecumenische gebedsdienst in Lund:

“”Blijf in mij zoals ik in u” (Joh. 15:4). Deze woorden, uitgesproken door Jezus bij het Laatste Avondmaal, laten ons een blik werpen in het hart van Christus, kort voor Zijn ultieme offer aan het kruis. We kunnen Zijn hart voelen kloppen met liefde voor ons en Zijn verlangen voor eenheid onder allen die in Hem geloven. Hij vertelt ons dat Hij de ware wijnstok is en wij de ranken die, net zoals Hij één is met de Vader, één met Hem moeten zijn, willen we vrucht dragen.

Hier in Lund, tijdens deze gebedsdienst, willen wij ons gezamenlijk verlangen laten zien om één te blijven met Christus, zodat we leven hebben. We vragen Hem: “Heer, help ons in uw genade om dichter met U verenigd te zijn en zo, samen, een effectievere getuigenis te geven van geloof, hoop en liefde.” Dit is ook een moment om God te danken voor het werk van onze vele broeders en zusters van verschillende kerkelijke gemeenschappen die weigerden genoeg te nemen met verdeeldheid, maar in plaats daarvan de hoop op verzoening van allen die in de ene Heer geloven levend hielden.

Als katholieken en Lutheranen zijn we een gezamenlijke weg van verzoening gegaan. Nu, in de context van de herdenking van de Reformatie van 1517, hebben we een nieuwe kans om een gezamenlijke weg te kiezen, één die in de afgelopen vijftig jaar vorm heeft gekregen in de oecumenische dialoog tussen de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk. Ook wij kunnen geen genoegen nemen met de verdeeldheid en afstand die onze scheiding tussen ons geschapen heeft. Wij hebben de kans een kritiek moment van onze geschiedenis te repareren door voorbij de controverses en meningsverschillen, die ons er vaak van hebben weerhouden elkaar te begrijpen, te gaan.

Jezus zegt ons dat de Vader de “wijngaardenier” is (vg. vers 1) die de wijnstok verzorgt en snoeit om te zorgen dat die meer vrucht draagt (vg. vers 2). De Vader heeft steeds zorg voor onze relatie met Jezus, om te zien of we werkelijk één met Hem zijn (vg. vers 4). Hij waakt over ons, en Zijn blik van liefde zet ons aan ons het verleden te zuiveren en in het heden te werken om een toekomst van eenheid tot stand te brengen, die Hij zozeer verlangt.

Ook wij moeten met liefde en eerlijkheid naar ons verleden kijken, fouten herkennen en vergeving zoeken, want God alleen is onze rechter. Met dezelfde eerlijkheid en liefde moeten we inzien dat onze verdeeldheid ons scheidt van de oorspronkelijke intuïtie van het volk van God, dat van nature verlangt één te zijn, en dat die verdeeldheid historisch bestendigd werd door de machthebbers van deze wereld, en niet zozeer het gelovige volk, dat altijd en overal met zekerheid en liefde door zijn Goede Herder geleid moet worden. Zeker, er was aan beide zijden een oprechte wil om het ware geloof te belijden en te behouden, maar tegelijkertijd weten we dat we in onszelf zijn opgesloten door angst voor of vooroordeel over het geloof dat anderen met een ander accent en taal belijden. Zoals Paus Johannes Paulus II zei: “We moeten niet toestaan dat wij worden geleid door de intentie onszelf te willen benoemen als rechters van de geschiedenis, maar alleen door de motivatie om beter te willen begrijpen wat er is gebeurd en om boodschappers van de waarheid te worden” (Brief aan Kardinaal Johannes Willebrands, President van het Secretariaat voor de Christelijke Eenheid, 31 oktober 1983). God is de wijngaardenier, die de wijnrank met immense liefde verzorgd en beschermd; laten wij geraakt zijn door Zijn waakzame blik. Het enige dat Hij verlangt is dat wij als levende ranken in Zijn Zoon Jezus blijven. Met deze nieuwe blik op het verleden beweren we niet een onpraktische correctie op wat er gebeurd is te willen realiseren, maar “het verhaal anders te vertellen” (Luthers-Rooms Katholieke Commissie over de Eenheid, Van Conflict naar Eenheid, 17 juni 2013, 16).

Jezus herinnerert ons eraan: “Los van Mij kunnen jullie niets” (vers 5). Hij is degene die ons onderhoudt en ons aanmoedigt manieren te vinden om onze eenheid steeds zichtbaarder te maken. Zeker, ons verdeeldheid is een enorme bron van lijden en onbegrip geweest, maar het heeft ons er ook toe geleid eerlijk te erkennen dat we zonder Hem niets kunnen; zo heeft het ons in staat gesteld bepaalde aspecten van ons geloof beter te begrijpen. Dankbaar erkennen we dat de Reformatie geholpen heeft de Heilige schrift een meer centrale plaats te geven in het leven van de Kerk. Door het gezamenlijk luisteren naar het woord van God in de Schrift zijn er belangrijke stappen voorwaarts gezet in de dialoog tussen de Katholieke Kerk en de Lutherse Wereldfederatie, wiens vijftigste verjaardag we nu vieren. Laten we de Heer vragen dat Zijn woord ons bijeen mag houden, want het is een bron van voeding en leven; zonder de inspiratie van het woord kunnen we niets.

De geestelijk ervaring van Maarten Luther daagt ons uit ons te herinneren dat wij zonder God niets kunnen. “Hoe kan ik een genadige God verkrijgen?” Deze vraag achtervolgde Luther. De vraag van een rechtvaardige relatie met God is in feite de bepalende vraag voor ons leven. Zoals we weten ontmoette Luther die genadige God in het goede nieuws van Jezus, mensgeworden, gestorven en verrezen. Met het concept van sola gratia herinnert hij ons eraan dat God altijd het initiatief neemt, nog voor enige menselijke reactie, zelfs als Hij dat antwoord wil opwekken. De rechtvaardigingsleer drukt zo de essentie van het menselijke bestaan tegenover God uit.

Jezus spreekt voor ons als onze bemiddelaar voor de Vader; Hij vraagt Hem dat Zijn leerlingen één mogen zijn, “zodat de wereld kan geloven” (Joh. 17:21). Dat geeft ons troost en inspireert ons om één te zijn met Jezus, en daarom te bidden: “Geef ons de gave van eenheid zodat de wereld kan geloven in de kracht van uw barmhartigheid”. Dit is de getuigenis die de wereld van ons verwacht. Wij christenen zullen geloofwaardige getuigen van de barmhartigheid zijn in zoverre dat vergeving, vernieuwing en verzoening dagelijks onder ons worden ervaren. Samen kunnen wij Gods barmhartigheid verkondigen en zichtbaar maken, concreet en met vreugde, door de waardigheid van ieder persoon hoog te houden en te bevorderen. Zonder deze dienst aan en in de wereld is het christelijk geloof onvolledig.

Als Lutheranen en katholieken bidden wij samen in deze kathedraal, in het bewustzijn dat we zonder God niets kunnen. Wij vragen Zijn hulp om levende ledematen te zijn, blijvend in Hem, steeds met behoefte aan Zijn genade, zodat we samen Zijn woord aan de wereld kunnen geven, die zijn tedere liefde en barmhartigheid zo nodig heeft.”

Gezamenlijke verklaring ter gelegenheid van de gezamenlijke Katholiek-Lutheraanse herdenking van de Reformatie:

cwgqncmwgaehs-0

“”Laten we met elkaar verbonden blijven, jullie en Ik, want zoals een rank geen vrucht kan dragen uit eigen kracht, maar alleen als ze verbonden blijft met de wijnstok, zo kunnen ook jullie geen vrucht dragen als je niet met Mij verbonden blijft” (Johannes 15:4).

Met dankbare harten

Met deze Gezamenlijke Verklaring drukken wij vreugdevolle dankbaarheid aan God uit voor dit moment van gezamenlijk gebed in de kathedraal van Lund, aan het begin van het jaar waarin we het vijfhonderdste jubileum van de Reformatie herdenken. Vijftig jaar aanhoudende en vruchtbare oecumenische dialoog tussen katholieken en Lutheranen heeft ons geholpen vele verschillen te overbruggen, en heeft ons wederzijds begrip en vertrouwen versterkt. Tegelijkertijd zijn we dichter tot elkaar gekomen door de gezamenlijke dienst aan onze naasten – vaak in situaties van lijden en vervolging. Door dialoog en gedeelde getuigenis zijn we niet langer vreemden. We hebben veeleer geleerd dat wat ons verenigdt groter is dan wat ons scheidt.

Van conflict naar gemeenschap

Hoewel we ten diepste dankbaar zijn voor de geestelijke en theologische gaven van de Reformatie, belijden en betreuren we voor Christus ook dat Lutheranen en katholieken de zichtbare eenheid van de Kerk hebben beschadigd. Theologische verschillen gingen samen met vooroordelen en conflicten, en religie werd een instrument voor politieke doeleinden. Ons gezamenlijk geloof in Jezus Christus en ons doopsel vereist van ons een dagelijkse bekering, waarmee we de historische meningsverschillen en conflicten die het dienstwerk van de verzoening verhinderden van ons afwerpen. Hoewel het verleden niet verandert kan worden, kan wat er herinnert wordt en hoe het wordt herinnert wel veranderen. Wij bidden voor de genezing van onze wonden en van de herinneringen die ons beeld van de ander blokkeren. We verwerpen nadrukkelijk alle haat en geweld, in het verleden en heden, vooral wanneer uitgevoerd in de naam van religie. Vandaag horen we het gebod van God om alle strijd aan de kant te zetten. We erkennen dat we, bevrijd door genade, voorwaarts gaan naar de eenheid waartoe God ons steeds roept.

Onze toewijding aan gezamenlijke getuigenis

Nu we die periode in de geschiedenis als een last achter ons laten, beloven wij plechtig samen te getuigen van Gods barmhartige genade, zichtbaar in de gekruisigde en verrezen Christus. In het bewustzijn dat de manier waarop wij ons tot elkaar verhouden onze getuigenis van het Evangelie vorm geeft, wijden wij ons toe aan de verdere groei van gemeenschap, geworteld in het doopsel, terwijl we proberen de overblijvende obstakels die volledige eenheid nog verhinderen te verwijderen. Christus verlangt dat we één zijn, zodat de wereld kan geloven (vg. Joh. 17:21).

Vele leden van onze gemeenschappen verlangen ernaar de Eucharistie aan één tafel te ontvangen als een concrete uitdrukking van volledige eenheid. Wij ervaren de pijn van degenen die hun hele leven delen, behalve de verlossende aanwezigheid van God aan de Eucharistische tafel. Wij erkennen onze gezamenlijke pastorale verantwoordelijkheid om een antwoord te geven op de geestelijke dorst en honger van onze mensen om één te zijn in Christus. Wij verlangen ernaar dat deze wond in het Lichaam van Christus zal genezen. Dit is het doel van onze oecumenische inspanningen, die we willen bevorderen, ook door onze toewijding aan de theologische dialoog te hernieuwen

We bidden tot God dat katholieken en Lutheranen samen zullen kunnen getuigen van het Evangelie van Jezus Christus, en de mensheid uitnodigen het goede nieuws van Gods verlossende handelen te horen en ontvangen. We bidden tot God om inspiratie, aanmoediging en kracht zodat we naast elkaar kunnen staan in het dienstwerk, de menselijke waardigheid en rechten hooghouden, met name van de armen, werken voor gerechtigheid en alle vormen van geweld afwijzen. God roept ons op allen die verlangen naar waardigheid, gerechtigheid, vrede en verzoening nabij te zijn. Vandaag in het bijzonder verheffen we onze stemmen voor een einde aan het geweld en extremisme dat zo vele landen en gemeenschappen, en talloze zusters en broeders in Christus, treft. We sporen Lutheranen en katholieken aan om samen te werken in het ontvangen van de vreemde, degenen die gedwongen zijn te vluchten vanwege oorlog of vervolging te hulp te komen, en de rechten van vluchtelingen en asielzoekers te verdedigen.

Meer dan ooit beseffen we dat ons gezamenlijk dienstwerk in deze wereld moet reiken tot aan Gods scheppen, die lijdt onder uitbuitingen en de gevolgen van onverzadelijke hebzucht. We erkennen het recht van toekomstige generaties om te genieten van Gods wereld in al haar potentieel en schoonheid. We bidden voor een omslag in harten en hoofden die leidt tot een liefdevolle en verantwoordelijke zorg voor de schepping.

Eén in Christus

Op deze gunstige gelegenheid drukken wij onze dankbaarheid uit aan onze broeders en zusters die de verschillende christelijke wereldgemeenschappen en broederschappen vertegenwoordigen die hier aanwezig zijn en zich aansluiten bij ons gebed. Nu we ons opnieuw toewijden aan de beweging van conflict naar gemeenschap, doen we dat als ledematen van het ene Lichaam van Christus, waarin we door het doopsel zijn opgenomen. We nodigen onze oecumenische partners uit ons aan onze verplichtingen te herinneren en ons te bemoedigen. We vragen hen voor ons te blijven bidden, met ons op weg te gaan en ons te ondersteunen in het uitvoeren van de gebedsvolle verplichtingen die wij vandaag uitspreken.

Oproep aan katholieken en Lutheranen in de wereld

Wij roepen alle Lutherse en katholieke parochies en gemeenschappen op om stoutmoedig en creatief, vol vreugde en hoop te zijn in hun toewijding om de grote reis voor ons voort te zetten. In plaats van conflicten uit het verleden, zal Gods geschenk van eenheid onder ons de samenwerking leiden en onze solidariteit verdiepen. Door dichter in het geloof tot Christus te komen, door samen te bidden, door naar elkaar te luisteren, door de liefde van Christus voor te leven in onze relaties, zullen wij, katholieken en Lutheranen, onszelf openstellen voor de kracht van de Drieëne God. Geworteld in Christus en van Hem getuigend vernieuwen wij onze vastberadenheid om trouwe voorboden te zijn van Gods grenzeloze liefde voor de hele mensheid.”

Toespraak tijdens het Oecumenisch evenement in Malmö Arena:

14939566_10153850168870723_2952759365792262173_o

“Ik dank God voor deze gezamenlijke herdenking van het vijfhonderste jubileum van de Reformatie. We gedenken dit jubileum met een hernieuwde geest en erkennen dat de christelijke eenheid een prioriteit is, omdat we weten dat er meer is dat ons verenigt dan ons scheidt. De weg die we gegaan zijn om die eenheid te bereiken is zelf een groot geschenk dat God ons geeft. Met deze hulp zijn we vandaag hier bijeen gekomen, Lutheranen en katholieken, is een geest van broederschap, om onze blik te richten op de ene Heer, Jezus Christus.

Onze dialoog heeft ons geholpen te groeien in wederzijds begrip; het heeft wederzijds vertrouwen bevordert en ons verlangen om verder te gaan naar volledige eenheid bevestigd. Eén van de vruchten van deze dialoog is de samenwerking tussen verschillende organisaties van de Lutherse Wereldfederatie en de Katholieke Kerk. Dankzij deze nieuwe sfeer van begrip zullen Caritas Internationalis en de World Service van de Lutherse Wereldfederatie vandaag een gezamenlijk overeengekomen verklaring ondertekenen die gericht is op het ontwikkelen en versterken van een geest van samenwerking ter bevordering van de menselijke waardigheid en sociale gerechtigheid. Ik groet van harte de leden van beide organisaties; in een wereld die door oorlogen en conflicten uit elkaar getrokken wordt, zijn en blijven zij een lichtend voorbeeld van toewijding tot en dienst aan de naaste. Ik moedig u aan voort te gaan op de weg van samenwerking.

Ik heb aandachtig geluisterd naar de mensen die getuigenis hebben gegeven, hoe zij te midden van zoveel uitdagingen dagelijks hun leven toewijden aan het opbouwen van een wereld die steeds meer wil reageren op het plan van God, onze Vader. Pranita sprak over de schepping. De schepping zelf is duidelijk een teken van Gods grenzeloze liefde voor ons. Als gevolg kunnen de geschenken van de natuur ons tot het overwegen van God aanzetten. Ik deel je zorg over het misbruik dat onze planeet, ons gezamenlijk thuis, schaadt en ernstige gevolgen heeft voor het klimaat. Zoals we in ons, in mijn land zeggen: “Uiteindelijk zijn het de armen die de kosten betalen voor ons feesten”. Zoals jij terecht opmerkte hebben zij de grootste impact op degenen die het meest kwetsbaar en behoeftig zijn; zij worden gedwongen te emigreren om aan de gevolgen van klimaatverandering te ontsnappen. Wij allemaal, en wij christenen in het bijzonder, zijn verantwoordelijk voor de bescherming van de schepping. Onze manier van leven en ons handelen moet altijd overeenstemmen met ons geloof. Wij zijn geroepen harmonie op te wekken in onszelf en met anderen, maar ook met God en Zijn handwerk. Pranita, ik moedig je aan vol te houden in je toewijding in naam van ons gezamenlijk thuis. Dank je!

Mgr. Hector Fabio vertelde ons over het gezamenlijk werk van katholieken en Lutheranen in Colombia. Het is goed om te weten dat christenen samenwerken om gemeenschappelijke en maatschappelijke processen van algemeen belang op te starten. Ik vraag jullie in het bijzonder te bidden voor dat grootse land, zodat, door middel van de samenwerking van iedereen, de vrede, waar zo naar verlangd wordt en die zo nodig is voor een menswaardig samenleven, eindelijk kan worden behaald. En omdat het menselijk hart, als het naar Jezus kijkt, geen grenzen kent, moge het dan een gebed zijn dat verder reikt, en al die landen omvat waar ernstige conflicten voortduren.

Marguerite maakt ons bewust van de hulp aan kinderen die het slachtoffers zijn van wreedheid en het werk voor de vrede. Dit is zowel bewonderenswaardig en een oproep om de talloze situaties van kwetsbaarheid van zo vele personen die zich niet kunnen laten horen serieus te nemen. Wat jij als missie beschouwd is een zaadje, een zaadje dat overvloedig vrucht draagt, en vandaag, dankzij dat zaadje, kunnen duizenden kinderen studeren, groeien en in goede gezondheid leven. Je hebt geïnvesteerd in de toekomst! Dank je! En ik ben dankbaar dat je zelfs nu, in ballingschap, een boodschap van vrede blijft verspreiden. Je zei dat iedereen die jou kent denkt dat wat je doet gek is. Natuurlijk, het is de gekte van de liefde voor God en onze naaste. We hebben meer van die gekte nodig, verlicht door het geloof en vertrouwen op de voorzienigheid van God. Blijf werken, en moge die stem van hoop die je aan het begin van je avontuur hebt gehoord, en je investering in de toekomst, je eigen hart en de harten van vele jonge mensen blijven raken.

Rose, de jongste, gaf een werkelijk ontroerende getuigenis. Ze heeft gebruik kunnen maken van het sporttalent dat God haar gaf. In plaats van haar energie te verspillen in negatieve situaties heeft ze voldoening gevonden in een vruchtbaar leven. Luisterend naar jouw verhaal, dacht ik aan de levens van zoveel jonge mensen die verhalen als het jouwe zouden moeten horen. Ik wil dat iedereen weet dat ze kunnen ontdekken hoe prachtig het is om kinderen van God te zijn en wat een privilege het is om door Hem geliefd en gekoesterd te zijn. Rose, ik dank je vanuit mijn hart voor jouw werk en toewijding om andere vrouwen aan te moedigen om weer naar school te gaan, en voor het feit dat je dagelijks bidt voor vrede in de jonge staat Zuid-Sudan, die dat zo erg nodig heeft.

En na het horen van deze krachtige getuigenissen, die ons deden nadenken over onze eigen levens en hoe we reageren op de noodsituaties overal om ons heen, wil ik al die regeringen danken, die vluchtelingen helpen, alle regeringen die ontheemde mensen asielzoekers helpen. Alles dat gedaan wordt om deze mensen in nood te helpen is een groots gebaar van solidariteit en een erkenning van hun waardigheid. Voor ons christenen is het prioriteit om erop uit te gaan en de verstotenen – want zij zijn werkelijk verstoten uit hun thuislanden – en de gemarginaliseerden van onze wereld te ontmoeten, en de tedere en barmhartige liefde van God, die niemand afwijst en iedereen accepteert, voelbaar te maken. Wij christenen zijn vandaag geroepen om actieve deelnemers te zijn in de revolutie van tederheid.

Straks horen we de getuigenis van Bisschop Antoine, die in Aleppo woont, een stad die op de knieën gedwongen is door de oorlog, een plaats waar zelfs de meest fundamentele rechten met minachting worden behandelt en vertrapt. In het nieuws horen we elke dag over het afschuwelijke lijden vanwege de strijd in Syrië, door dat conflict in ons geliefde Syrië, die nu al meer dan vijf jaar duurt. Te midden van zoveel verwoesting is het werkelijk heldhaftig dat mannen en vrouwen daar gebleven zijn om materiële en geestelijke hulp te bieden aan de noodlijdenden. Het is ook bewonderenswaardig dat jij, beste broeder Antoine, blijft werken tussen zulk gevaar om ons te kunnen vertellen over de tragische omstandigheden van het Syrische volk. We houden ieder van hen in onze harten en gebeden. Laten we de genade van oprechte bekering afsmeken over de verantwoordelijken voor het lot van de wereld, voor die regio en voor allen die daar ingrijpen.

Beste broeders en zusters, laat ons niet ontmoedigd raken tegenover vijandigheid. Moge de verhalen, de getuigenissen die we hebben gehoord, ons motiveren en ons een nieuwe impuls geven om steeds nauwer samen te werken. Als we weer thuiskomen, mogen we dan een toewijding meebrengen om dagelijkse gebaren van vrede en verzoening te maken, om moedige en trouwe getuigen van christelijke hoop te zijn. En zoals we weten, de hoop stelt ons niet teleur! Dank u!”

Homilie in de Mis voor Allerheiligen:

“Vandaag vieren we met de hele Kerk het hoogfeest van Allerheiligen. Hiermee herdenken we niet alleen hen die in de loop der eeuwen heiligverklaard zijn, maar ook onze vele broeders en zusters die, op een stille en onopvallende wijze, hun christelijk leven hebben geleefd in de volheid van geloof en liefde. Onder hen zijn zeker vele van onze verwanten, vrienden en bekenden.

Dit is voor ons dan een viering van heiligheid. Een heiligheid die niet zozeer te zien is in grote daden of buitengewone gebeurtenissen, maar veeleer in dagelijkse trouw aan de eisen van ons doopsel. Een heiligheid die bestaat in de liefde voor God en de liefde voor onze broeders en zusters. Een liefde die trouw blijft tot het punt van zelfopoffering en volledige toewijding aan anderen. We denken aan de levens van al die moeders en vaders die zich opofferen voor hun gezinnen en bereid zijn – ook al is dat niet altijd makkelijk – van zoveel dingen af te zien, zoveel persoonlijke plannen en projecten.

Maar als er één ding typisch is voor de heiligen, is het dat zij daadwerkelijk gelukkig zijn. Zij hebben het geheim van authentiek geluk ontdekt, dat diep in de ziel ligt en zijn bron heeft in de liefde van God. Daarom noemen we de heiligen zalig. De Zaligsprekingen zijn hun weg, hun doel richting het thuisland. De Zaligsprekingen zijn de weg van het leven die de Heer ons leert, zodat wij in Zijn voetstappen kunnen volgen. In het Evangelie van de Mis van vandaag hoorden we hoe Jezus de Zaligsprekingen verkondigde aan een grote menigte op de heuvel bij het Meer van Galilea.

De Zaligsprekingen zijn het beeld van Christus en als gevolg van elke christen. Ik zou er hier slechts één willen noemen: “Zalig die zachtmoedig zijn”. Van zichzelf zegt Jezus: “Kom bij Mij in de leer, omdat Ik zachtmoedig ben en eenvoudig van hart” (Matt. 11:29). Dit is zijn geestelijk portret en het onthult de overvloed van Zijn liefde. Zachtmoedigheid is een manier van leven en handelen die ons dichter bij Jezus en elkaar brengt. Het stelt ons in staat alles dat ons verdeelt en vervreemd aan de kant te zetten, en steeds nieuwe manieren te vinden om verder te gaan op de weg van eenheid. Zo was het met de zonen en dochters van dit land, waaronder de heilige Maria Elisabeth Hesselblad, kortgeleden heiligverklaard, en de heilige Birgitta van Vadstena, mede-patrones van Europa. Zij hebben gebeden en gewerkt om banden van eenheid en broederschap tussen christenen te smeden. Een zeer sprekend teken hiervan is dat we hier in uw land, getekend als het is door het naast elkaar leven van vrij verschillende volkeren, samen het vijfde eeuwfeest van de Reformatie herdenken. De heiligen brengen verandering tot stand door zachtmoedigheid van het hart. Met die zachtmoedigheid komen wij tot het begrip van de grootsheid van God en aanbidden we Hem met oprechte harten. Zachtmoedigheid is de houding van hen die niets hebben te verliezen, omdat hun enige rijkdom God is.

Op een bepaalde manier zijn de Zaligsprekingen de identiteitskaart van de christen. Zij identificeren ons als volgelingen van Jezus. Wij zijn geroepen zalig te zijn, volgers van Jezus te zijn, de problemen en angsten van onze tijd het hoofd te bieden met de geest en liefde van Jezus. Zo moeten wij in staat zijn nieuwe situaties te herkennen en beantwoorden met verse geestelijke energie. Zalig zijn zij die trouw blijven terwijl zij het kwaad verdragen dat anderen hen toebrengen, en hen vergeven vanuit hun hart. Zalig zijn zij die in de ogen kijken van de verlatenen en gemarginaliseerden, en hen hun nabijheid laten zien. Zalig zijn zij die God in ieder persoon zien, en hun best doen om anderen Hem ook te laten ontdekken. Zalig zijn zij die ons gezamenlijk thuis beschermen en verzorgen. Zalig zijn zij die afzien van hun eigen gemak om anderen te helpen. Zalig zijn die bidden en werken voor de volledige eenheid tussen christenen. Dit zijn allemaal boodschappers van Gods barmhartigheid en tederheid, en zij zullen zeker van Hem hun verdiende loon ontvangen.

Beste broeders en zusters, de oproep tot heiligheid is aan iedereen gericht en moet van de Heer ontvangen worden in een geest van geloof. De heiligen moedigen met hun levens en voorspraak bij God aan, en wijzelf hebben elkaar nodig als we heiligen willen zijn. Elkaar helpen heiligen te worden! Laat ons samen de genade afsmeken om deze oproep met vreugde te ontvangen en mee te werken en de vervulling ervan. Aan onze hemelse Moeder, Koningin van Alle Heiligen, vertrouwen we onze intenties toe en de dialoog gericht op de volledige eenheid van alle christenen, zodat wij gezegend mogen zijn in ons streven en heiligheid in eenheid mogen behalen.”

Photo credit: CNS/Paul Haring