Een paar gedachten over de kwestie Valkering

Onderstaande opinie is geen discussie over de leer van de kerk, over homoseksualiteit, seksueel misbruik binnen de kerk of het verplichte celibaat voor priester in de katholieke kerk. Dit is mijn reactie naar aanleiding van artikelen over de Amsterdamse priester Pierre Valkering die na publicatie van zijn autobiografie op non-actief is gesteld door Bisschop Jos Punt van Haarlem-Amsterdam. In die autobiografie beschrijft Valkering zijn homoseksualiteit, het negeren van zijn celibaatsgelofte door het hebben van actieve seksuele contacten en zijn waardering voor pornografie. Los van een discussie over deze onderwerpen is de verontwaardiging over zulk gedrag door een katholieke priester gerechtvaardigd. Nogmaals, als Valkering hetzelfde had geschreven over heteroseksuele contacten, waren die verontwaardiging en de gevolgen voor hem niet anders geweest. 

Ik dacht in eerste instantie met een 1 aprilgrap te maken te hebben. Op zich wel logisch als iemand op die datum een boek van zijn hand presenteert, en daarin prat gaat op zijn seksuele uitspattingen, voorliefde voor pornografie en geregeld bezoek aan dark rooms en andere homo-ontmoetingsplaatsen. En deze persoon is een priester van de Rooms-Katholieke Kerk. Geen enkele priester, die toch een meer dan oppervlakkige kennis moet hebben van wat de kerk leert over seksualiteit en priesterschap, zal zoiets zonder blikken of blozen en in alle ernst durven zeggen, toch? Het was een prima 1 aprilgrap geweest.

Maar niets van dat alles. De Amsterdamse priester Pierre Valkering hecht schijnbaar geen waarde aan de geloften die hij bij zijn wijding heeft gedaan. Het celibaat voor priesters is geen nieuwe uitvinding. Het bestond al lang voor er een Pierre Valkering was. Maar deze priester hield het blijkbaar voor mogelijk dat een seksueel actief leven prima verenigbaar was met het priesterschap, en dat hij daar ook met trots over kon spreken.

Valkering geeft aan dat hij lang heeft geworsteld met zijn homoseksualiteit en dat zijn priesterschap eigenlijk een vlucht was. Dat is iets wat serieus genomen moet worden. Die worsteling en vlucht hadden voorkomen moeten worden, en Valkering had de hulp moeten krijgen die hij verdiende. Daarin is zijn omgeving, inclusief de kerk, tekortgeschoten. Het is dan ook te hopen dat de door Bisschop Jos Punt opgelegde bezinningsperiode hem kan helpen, en dat hij die periode niet alleen hoeft door te maken.

Wat precies de omstandigheden zijn geweest die Valkering naar een scheve combinatie van priesterschap en een ernstig schadelijke vorm van seksualiteit hebben geleid weet ik niet, natuurlijk. Bisschop Punt waarschijnlijk ook niet, ook al zijn er in het verleden al gesprekken geweest tussen priester en bisschop over eerdere publicaties en uitlatingen en hoe de priester tegen het celibaat en zijn beleving daarvan aankeek (hij ging er op een verantwoordelijke manier mee om, volgens de persverklaring van het bisdom, maar blijkbaar heeft dat voor Valkering een andere betekenis gehad dan voor de bisschop). Maar met de verantwoordelijkheid die de bisschop heeft om ervoor te zorgen dat het geloof en de leer van de kerk door zijn priesters juist word doorgegeven, heeft Mgr. Punt weinig anders kunnen doen dan Pastoor Valkering te vragen zijn taken in elk geval tijdelijk neer te leggen en zich te bezinnen op zijn handelen.

De bisschop deelt bovenstaande verantwoordelijkheid trouwens met zijn priesters. Een priester heeft vanuit zijn wijding en opdracht de taak het geloof door te geven, door het te vieren en te onderwijzen, maar ook door een voorbeeld te zijn. De seksuele uitspattingen van Pierre Valkering, en de manier waarop hij die kenbaar maakt, zijn een voorbeeld die op alle vlakken tegen het geloof in gaat: niet alleen heeft hij bij herhaling zijn gelofte gebroken, maar hij legt de opdracht die hij als priester heeft naast zich neer en leidt daarmee anderen ook van het geloof weg. De manier waarop hij zijn seksualiteit denkt te moeten uiten staat haaks op een gezonde seksualiteit zoals de kerk die voorstaat. Men mag het daarmee oneens zijn, dat staat buiten kijf. Discussie is altijd mogelijk, maar daar heeft Valkering niet voor gekozen. In plaats daarvan kiest hij voor een trotse manier van bedrog. Hij is katholiek priester, maar voelt zich niet gebonden aan de taken en verantwoordelijkheden van een priester. In plaats van een leven voor God, kiest hij voor een leven voor zichzelf. Hij heeft ervoor gekozen te liegen tegen zijn bisschop, tegen alle gelovigen voor wie hij als pastoor verantwoordelijkheid droeg, en uiteindelijk tegen God.

Met zijn autobiografie berokkent Valkering schade aan de kerk, de mensen om hem heen en met name aan zichzelf. Laten we hopen en bidden dat hij dit mag inzien en de hulp krijgt aangeboden en kan aannemen die hij nodig heeft. De schade uit het verleden is misschien niet te verhelpen, maar wellicht te verzachten.

Een paar relevante links:

Advertisements