The bread of eternal life

Giving the homily at Mass on 22 September, during the German bishops’ autumn plenary meeting in Fulda, Archbishop Hans-Josef Becker of Paderborn discussed the passage in the Gospel of John in which Jesus speaks about the Bread of Life (6:51-58). From that homily come some questions that we should all ask ourselves every now and again:

erzbischof_becker_5_web“The event of Jesus’ sacrifice in the mystery of the Eucharist is perhaps the most demanding in the faith life of every Catholic Christian.

Where do we stand, sisters and brothers? How do we relate to this gift of God, this legacy? How do we stand before this bread that is Christ? Am I aware that I so meet my Creator and Saviour and thus my goal? – “Whoever eats this bread will live forever!” Here I definitely see an occasion to draw attention to our actual behaviour in the celebration of Holy Mass. Do I really think, and if so, when, about whether I can approach the table of the Lord? Do I know the difference between normal food and the Body of the Lord that Christ gives me? Do I say my ‘Amen’ as a faithful response to receiving the food of eternal life?”

I don’t think there’s anyone who sometimes doesn’t come forward to receive Communion on autopilot. We know the deal: come forward, genuflect, kneel and receive the consecrated host on the tongue (or, if you must and where it has been allowed, in the hand). The actual movements are nothing spectacular anymore. But that is completely contrary to what is happening. As the archbishop asked, do we know the difference between normal food and the Christ-given Body of the Lord? If we do, how can receiving Communion ever be a normal thing?

The relevant Gospel passage is actually very clear:

“I am the living bread that came down from heaven; whoever eats this bread will live forever; and the bread that I will give is my flesh for the life of the world.

The Jews quarreled among themselves, saying, “How can this man give us [his] flesh to eat?”

Jesus said to them, “Amen, amen, I say to you, unless you eat the flesh of the Son of Man and drink his blood, you do not have life within you. Whoever eats my flesh and drinks my blood has eternal life, and I will raise him on the last day. For my flesh is true food, and my blood is true drink. Whoever eats my flesh and drinks my blood remains in me and I in him. Just as the living Father sent me and I have life because of the Father, so also the one who feeds on me will have life because of me. This is the bread that came down from heaven. Unlike your ancestors who ate and still died, whoever eats this bread will live forever.”

We are receiving the holiest thing imaginable in order to receive even more: eternal life and life in unity with the Lord at that.

eucharist

Robert Kardinaal Sarah: “Naar een authentieke toepassing van Sacrosanctum Concilium”

This is a Dutch translation of Cardinal Robert Sarah’s address on the first day of the Sacra Liturgia conference, held in London from 5 to 8 July. This translation is based on the text as released via the Sacra Liturgia Facebook page. It is not a complete transcript of what Cardinal Sarah said. This is expected to be released sometime next week, after the cardinal has added a few points once he returns to Rome. In due time, this address, as well as the conference’s other papers, will be published in book form.


Dit is een Nederlandse vertaling van de toespraak die Kardinaal Robert Sarah heeft gegeven op de eerste dag van de Sacra Liturgia conferentie, gehouden in Londen van 5 tot 8 juli. Deze vertaling is gebasseerd op de tekst zoals die op de Facebook-pagina van Sacra Liturgia werd gepubliceerd. Het is geen volledige transcriptie van wat Kardinaal Sarah heeft gezegd. Het is de verwachting dat deze in de loop van de komende week wordt uitgegeven, zodra de kardinaal een aantal punten toe heeft kunnen voegen na zijn terugkeer naar Rome. Uiteindelijk zal deze toespraak, samen met alle andere die tijdens de conferentie gehouden zijn, in boekvorm uitgegeven worden.

TOESPRAAK VAN ZIJNE EMINENTIE ROBERT KARDINAAL SARAH:
“NAAR EEN AUTHENTIEKE TOEPASSING VAN SACROSANCTUM CONCILIUM”

IMG_7842

Ik wil in de eerste plaats mijn dank uitspreken aan Zijne Eminentie Vincent Kardinaal Nichols, voor zijn welkom in het Aartsbisdom Westminster en zijn vriendelijke begroetingswoorden. Eveneens wil ik Zijne Excellentie Bisschop Dominique Rey, bisschop van Fréjus-Toulon, danken voor zijn uitnodiging om hier met u aanwezig zijn bij de derde internationale “Sacra Liturgia” conferentie, en vanavond de openingstoespraak te presenteren. Uwe Excellentie, ik feliciteer u met dit internationale initiatief ter bevordering van de studie van het belang van liturgische vorming en viering in het leven en de missie van de Kerk.

In deze toespraak wil ik een aantal overwegingen aan u voorleggen over hoe de westerse Kerk naar een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium kan toewerken. Hiermee wil ik de vraag stellen: “Wat hadden de Vaders van het Tweede Vaticaans Concilie voor ogen met de liturgische hervorming?” Daarna wil ik bespreken hoe hun bedoelingen na het Concilie zijn toegepast. Uiteindelijk zou ik u een aantal voorstellen willen voorleggen over het liturgisch leven van de Kerk vandaag, zodat onze liturgische praktijk de bedoelingen van de Concilievaders beter kan weergeven.

Het is volgens mij overduidelijk dat de Kerk leert dat de katholieke liturgie de unieke bevoorrechte locus is van het verlossende handelen van Christus in onze huidige wereld, door middel van werkelijke participatie waarin wij Zijn genade en kracht ontvangen die zo nodig zijn voor onze volharding en groei in het christelijk leven. Het is de goddelijke vastgestelde plaats waar wij onze plicht tot het aanbieden van een offer, het Ene Ware Offer, aan God komen vervullen. Het is waar we onze diepgaande behoefte om God te aanbidden verwerkelijken. Katholieke liturgie is iets heiligs, iets dat door haar aard heilig is. Katholieke liturgie is geen gewone menselijke samenkomst.

Ik wil hier een zeer belangrijk feit onderstrepen: God, niet de mens, staat in het hart van de katholieke liturgie. We komen om Hem te aanbidden. De liturgie gaat niet om jou of mij; we vieren er niet onze eigen identiteit of prestaties, verheerlijken of promoten er niet onze eigen cultuur of plaatselijke religieuze gewoontes. De liturgie draait in de allereerste plaats om God en wat Hij voor ons gedaan heeft. In Zijn Goddelijke Voorzienigheid heeft de Almachtige God de Kerk gesticht en de heilige liturgie ingesteld waarmee wij Hem ware aanbidding kunnen opdragen in overeenstemming met het Nieuwe Verbond dat Christus gebracht heeft.Hierdoor, door het binnengaan van de vereisten van de heilige riten die in de traditie van de Kerk zijn ontwikkeld, krijgen wij onze ware identiteit en betekenis als zonen en dochters van de Vader.

Het is van essentieel belang dat we dit specifieke karakter van de katholieke eredienst begrijpen, want in recente decennia hebben we vele liturgische vieringen gezien waarin mensen, persoonlijkheid en menselijke prestaties te prominent aanwezig waren, bijna tot uitsluiting van God. Zoals Kardinaal Ratzinger ooit schreef: “Als de liturgie in de eerste plaats een werkplaats voor ons eigen handelen lijkt, dan wordt het essentiële vergeten: God. Het vergeten van God is het meest dreigende gevaar van onze tijd” (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 593). 

We moeten volkomen duidelijk zijn over de aard van de katholieke eredienst als we de Constutitie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie op de juiste wijze willen lezen en als we deze getrouw willen uitvoeren.

Al vele jaren voor het Concilie, in zowel missielanden als in de meer ontwikkelde gebieden, was er veel discussie over de mogelijkheid om het gebruik van de volkstalen in de liturgie uit te breiden, vooral voor de lezingen uit de Heilige Schrift, alsook voor een aantal andere onderdelen van het eerste deel van de Mis (wat we nu de “dienst van het Woord” noemen) en de liturgische zang. De Heilige Stoel had al meerdere keren toestemming gegeven voor het gebruik van de volkstaal in het toedienen van de sacramenten. Dit is de context waarin de Concilievaders spraken over de mogelijke positieve oecumenische of missionaire gevolgen van liturgische hervorming. Het is waar dat de volkstaal een positieve plaats heeft in de liturgie. Hier zochten de Vaders naar, niet naar de protestantisering van de Heilige Liturgie of instemmend met haar onderwerping aan een valse inculturisatie.

Ik ben een Afrikaan. Laat me dit duidelijk maken: de liturgie is niet de plaats om mijn cultuur te promoten. Het is veeleer de plaats waar mijn cultuur gedoopt wordt, waar mijn cultuur in het goddelijke wordt opgenomen. Door de liturgie van de Kerk (die missionarissen door heel de wereld hebben meegedragen) spreekt God tot ons, verandert Hij ons en stelt ons in staat deel te nemen in Zijn goddelijk bestaan. Als iemand christen wordt, als iemand in volledige eenheid met de katholieke kerk komt, ontvangt hij iets meer, iets dat hem verandert. Zeker, culturen en andere christenen brengen gaven met zich mee in de Kerk – de liturgie van de Ordinariaten voor Anglicanen die nu in volle eenheid met de Kerk zijn is hier een prachtig voorbeeld van. Maar zij brengen deze gaven met nederigheid, en de Kerk, in haar moederlijke wijsheid, maakt er gebruik zoals zij dat goed acht.

Eén van de duidelijkste en mooiste uitdrukking van de bedoelingen van de Concilievaders is te vinden aan het begin van het tweede hoofdstuk van de Constitutie, dat het mysterie van de Hoogheilige Eucharistie behandelt. In nummer 48 lezen we:

“Daarom geeft de Kerk zich alle zorg en moeite, dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling, dat zij door Gods woord onderwezen worden, zich voeden aan de tafel van ‘s Heren Lichaam en God dank brengen, dat zij het onbevlekt Offer opdragen niet alleen door de handen van de priester, maar ook tezamen met hem, en zo zich zelf leren offeren, dat zij eindelijk steeds meer door Christus de Middelaar uitgroeien tot een volmaakte eenheid met God en met elkaar, opdat tenslotte Gods alles in allen moge zijn.”

Broeders en zusters, dit is wat de Concilievaders wilden. Jazeker, ze discussieerden en stemden over specifieke manieren om hun bedoelingen toe te passen. Maar laat ons glashelder zijn: de rituele hervormingen in de Constitutie, zoals het herstel van het gebed van de gelovigen tijdens de Mis (n. 53), de uitbreiding van de concelebratie (n. 57) of een aantal van haar beleidslijnen zoals de vereenvoudiging verlangd in nummers 34 en 50, zijn alle ondergeschikt aan de fundamentele bedoelingen van de Concilievaders die ik zojuist heb omschreven. Het zijn middelen tot een doel, en het is het doel dat wij moeten behalen.

Als we naar een authentiekere toepassing van Sacrosanctum Concilium willen toewerken, dan moeten we op de allereerste plaats deze einddoelen in het oog houden. Misschien dat, als we ze met een frisse blik en met het voordeel van de ervaring van de laatste vijf decennia bestuderen, we sommige rituele hervormingen en bepaalde liturgische beleidslijnen in een ander licht zullen zien. Als sommige van deze nu moeten worden heroverwogen, om zo “het christelijk leven onder de gelovigen steeds hoger op te voeren” en “alle mensen tot de Kerk te roepen”, laat ons dan de Heer vragen ons de liefde en de nederigheid en wijsheid te schenken om dit te doen.

Ik noem deze mogelijkheid om opnieuw naar de Constitutie en de hervorming die volgde op de publicatie ervan te kijken, omdat ik niet denk dat we vandaag zelfs ook maar de eerste paragraaf van Sacrosanctum Concilium eerlijk kunnen lezen en tevreden kunnen zijn dat we de doelstellingen ervan hebben bereikt. Broeders en zusters, waar zijn de gelovigen waarover de Concilievaders spraken? Vele gelovigen zij nu ongelovig: ze komen helemaal niet meer naar de liturgie. In de woorden van de heilige Johannes Paulus II: vele christenen leven in een staat van “stille afvalligheid;” zij “leven alsof God niet bestaat” (Apostolische Exhortatie Ecclesia in Europa, 28 juni 2003, 9). Waar is de eenheid die het Concilie hoopte te bereiken? We hebben het nog niet bereikt. Hebben we werkelijk vooruitgang geboekt in het roepen van alle mensen tot de Kerk? Ik denk het niet. En toch hebben we heel veel in de liturgie gedaan!

In mijn 47 jaar als priester en na meer dan 36 jaar aan bisschoppelijk dienstwerk kan ik verklaren dat vele katholieke gemeenschappen en individuen de liturgie, zoals hervormd na het Concilie, met geestdrift en vreugde leven en vieren, en er veel van, zo niet al, het goede uit halen dat de Concilievaders verlangden. Dit is een grote vrucht van het Concilie. Maar uit mijn ervaring – nu ook als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten – weet ik ook dat er vele vervormingen van de liturgie in heel de Kerk van vandaag bestaan, en er zijn vele situaties die verbeterd kunnen worden zodat de doelstellingen van het Concilie behaald kunnen worden. Voor ik over een aantal mogelijke verbeteringen spreek, laten we bedenken wat er gebeurde na de publicatie van de Constitutie over de Heilige Liturgie.

Terwijl het officiele hervormingswerk plaatsvondt ontstonden er een aantal zeer ernstige verkeerde interpretaties van de liturgie en deze schoten wortel in verschillende plaatsen in de wereld. Deze misbruiken van de Heilige Liturgie ontwikkelden zich vanwege een foutief begrip van het Concilie en resulteerden in liturgische vieringen die subjectief waren en meer gericht op de verlangens van de individuele gemeenschap dan op de offerdienst van de Almachtige God. Mijn voorganger als Prefect van de Congregatie, Francis Kardinaal Arinze, noemde dit ooit eens “de doe-het-zelf Mis”. De heilige Johannes Paulus II vond het zelfs noodzakelijk het volgende te schrijven in zijn encycliek Ecclesia de Eucharistia (17 april 2003):

“Deze dienst van de verkondiging van de kant van het Leergezag heeft een antwoord gekregen in de innerlijke groei van de christelijke gemeente. Zonder twijfel heeft de liturgiehervorming van het Concilie in hoge mate bijgedragen aan een bewustere, actievere en vruchtbaarder deelname aan het heilig Offer van het Altaar van de kant van de gelovigen. Op veel plaatsen is Aanbidding van het Allerheiligst Sacrament ook een belangrijke dagelijkse praktijk en wordt een onuitputtelijke bron van heiligheid. De vrome deelname van de gelovigen aan de eucharistische processie op Sacramentsdag is een genade van de Heer die ieder jaar vreugde brengt aan hen die eraan deelnemen. Andere positieve tekenen van geloof in en liefde voor de Eucharistie zouden nog genoemd kunnen worden.

Helaas is er naast dit licht ook schaduw. Op sommige plaatsen is de praktijk van de eucharistische Aanbidding vrijwel volledig verwaarloosd. In verschillende delen van de Kerk zijn misbruiken opgetreden, die lijden tot verwarring met betrekking tot het gezonde geloof en de katholieke leer ten aanzien van dit wonderbaarlijke Sacrament. Soms komt men een uiterst verengd begrip van het eucharistische mysterie tegen. Beroofd van zijn betekenis als offer wordt het gevierd als ware het eenvoudigweg een broederlijke maaltijd. Daarenboven wordt van tijd tot tijd de noodzaak van het ambtelijke priesterschap dat wortelt in de apostolische opvolging verduisterd en de sacramentaliteit van de Eucharistie wordt teruggebracht tot louter werkdadigheid in de verkondiging. Dit heeft hier en daar geleid tot oecumenische initiatieven die hoewel edel in hun motieven, toegeven aan eucharistische praktijken die in tegenspraak zijn met de discipline waarmee de Kerk haar geloof uitdrukt. Kunnen wij anders dan onze diepe droefheid over dit alles uitdrukken? De Eucharistie is een te groot geschenk dan dat wij dubbelzinnigheid en verschraling van de betekenis zouden kunnen dulden.

Ik vertrouw erop dat deze encycliek er effectief aan kan bijdragen om de schaduwen van onaanvaardbare doctrines en praktijken te verdrijven, opdat de Eucharistie verder moge stralen in heel de glans van haar mysterie (n. 10).”

Hier bestond ook een pastorale werkelijkheid: om goede redenen of niet, sommige mensen konden of wilden niet deelnemen aan de hervormde riten. Zij bleven weg of namen alleen deel aan de niet-hervormde liturgie waar ze die konden vinden, zelfs als de viering ervan niet was toegestaan. Zo werd de liturgie een uitdrukking van verdeeldheid in de Kerk, in plaats van één van katholieke eenheid. Het Concilie wilde niet dat de liturgie ons van elkaar scheidde! De heilige Johannes Paulus II werkte aan het genezen van deze verdeling, met de hulp van Kardinaal Ratzinger die, als Paus Benedictus XVI, de nodige interne verzoening in de Kerk wilde faciliteren door in zijn Motu Proprio Summorum Pontificum (7 juli 2007) te bepalen dat de oudere vorm van de Romeinse ritus zonder beperkingen beschikbaar moet zijn voor die individuen en groepen die uit haar rijkdom willen putten. In Gods Voorzienigheid is het nu mogelijk onze katholieke eenheid te vieren met respect voor, en zelfs vreugde in, een legitieme diversiteit van de rituele praktijk.

We mogen dan een hele nieuwe, moderne liturgie in de volkstaal hebben opgebouwd, maar als we niet de juiste basis hebben gelegd – als onze seminaristen en geestelijkheid niet “diep doordrongen zijn van de geest en de kracht van de liturgie”, zoals het Concilie vroeg – dan kunnen zij zelf de mensen die aan hun zorg zijn toevertrouwd niet vormen. We moeten de woorden van het Concilie zelf zeer serieus nemen: het zou “kansloos” zijn te hopen op een liturgische vernieuwing zonder een grondige liturgische vorming. Zonder deze essentiële vorming zouden geestelijken zelfs schade toebrengen aan het geloof van mensen in het eucharistisch mysterie.

Ik wil niet bovenmatig pessimistisch overkomen, en ik zeg nogmaals: er zijn vele, vele gelovige mannelijke en vrouwelijke leken, vele geestelijken en religieuzen voor wie de liturgie zoals hervormd na het Concilie een bron van veel geestelijke en apostolische vruchten is, en daar dank ik de Almachtige God voor. Maar ik denk dat u het met mij eens zal zijn, zelfs op basis van mijn korte analyse hierboven, dat we beter kunnen doen, zodat de Heilige Liturgie werkelijk de bron en het hoogtepunt van het leven en de missie van de Kerk wordt, nu, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, zoals de Concilievaders zozeer verlangden.

Gezien de fundamentele verlangens van de Concilievaders en de verschillende situaties die na het Concilie zichtbaar zijn geworden, zou ik een aantal praktische overwegingen willen presenteren over hoe we Sacrosanctum Concilium vandaag beter kunnen toepassen. Ook al dien ik als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, ik doe dit in alle nederigheid als een priester en een bisschop in de hoop dat dit een volwassen reflectie en studie en goed liturgisch handelen in heel de Kerk zal bevorderen.

Het zal geen verrassing zijn wanneer ik zeg dat we in de eerste plaats de kwaliteit en diepgang van onze liturgische vorming moeten onderzoeken, hoe we de geest en kracht van de liturgie overbrengen op onze geestelijken, religieuzen en lekengelovigen. Te vaak nemen we aan dat onze wijdingskandidaten voor het priesterschap of het permanente diaconaat genoeg over de liturgie “weten”. Maar het Concilie drong hierin niet aan op kennis, hoewel de Constitutie natuurlijk het belang van liturgiestudie onderstreepte (zie n. 15-17). Nee, de eerste en essentiële liturgische vorming is meer een onderdompeling in de liturgie, in het diepe mysterie van God, onze liefhebbende Vader. Het is een kwestie van de liturgie beleven in al haar rijkdom, zodat we, na gedronken te hebben uit haar bron, altijd dorsten naar haar verrukkingen, haar orde en schoonheid, haar stilte en bezinning, haar verheerlijking en aanbidding, haar vermogen ons ten diepste te verbinden met Hem die in en door de riten van de Kerk werkt.

Als we hier zorg voor dragen, als onze nieuwe priesters en diakens werkelijk dorsten naar de liturgie, zullen zij op hun beurt in staat zijn degenen die aan hun zorg zijn toevertrouwd te vormen – zelfs als de liturgische situatie en mogelijkheden van hun kerkelijke missie bescheidener zijn dan die van het seminarie of de kathedraal. Ik weet van vele priesters in zulke omstandigheden die hun mensen vormen in de geest en kracht van de liturgie, en wier parochies voorbeelden zijn van grote liturgische schoonheid. We moeten niet vergeten dat waardige eenvoud niet hetzelfde is als reductief minimalisme of een verwaarloosde en vulgaire stijl. Zoals onze Heilige Vader, Paus Franciscus, leert in zijn Apostolische Exhortatie Evangelii Gaudium: “De Kerk evangeliseert en evangeliseert zichzelf met de schoonheid van de liturgie, die ook viering is van de evangeliserende activiteit en bron van een hernieuwde impuls tot zelfgave.” (n. 24)

Ten tweede denk ik dat het zeer belangrijk is dat we duidelijk zijn over de aard van liturgische participatie, van de participatio actuosa waar het Concilie toe opriep. Hierover is veel verwarring geweest in de laatste decennia. Nummer 48 van de Constitutie zegt: De Kerk wil “dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling.” Het Concilie beschouwt participatie als voornamelijk intern, voortkomend uit een goed begrip van de riten en gebeden. Zeker, de Concilievaders vragen de gelovigen te zingen, de priester te antwoorden, liturgische taken op zich te nemen die rechtmatig de hunne zijn, maar staan erop dat allen zich bewust zijn van wat ze doen, “godvruchtig en actief”.

Als we het belang van de internisalisatie van onze liturgische participatie begrijpen zullen we het luidruchtige en gevaarlijke liturgische activisme, dat in de laatste decennia zo prominent aanwezig is geweest, vermijden. We gaan niet naar de liturgie om op te treden, om dingen te doen zodat anderen het kunnen zien: we gaan om verbonden te worden met het handelen van Christus door een internalisatie van de uitwendige liturgische riten, gebeden, tekenen en symbolen. Wellicht dat degenen die geroepen zijn tot liturgisch dienstwerk dit zich beter moeten herinneren dan anderen! Maar we moeten anderen ook vormen, in het bijzonder onze kinderen en jonge mensen, in de ware betekenis van liturgische participatie, in de ware manier om de liturgie te bidden.

Ten derde, ik heb gesproken over het feit dat een aantal hervormingen die na het Concilie zijn ingevoerd mogelijk zijn samengesteld volgens de tijdsgeest en dat er een groeiende hoeveelheid studie door trouwe zonen en dochters van de Kerk is geweest, waarin wordt gevraagd of wat was ingevoerd werkelijk de doelstellingen van de Constitutie toepaste, of dat ze er in werkelijkheid aan voorbij gingen. Deze studie vindt soms plaats onder de noemer “hervorming van de hervorming” en ik weet dat EH Thomas Kocik over deze kwestie een doorwrochte studie heeft gepresenteerd tijdens de Sacra Liturgia conferentie in New York, een jaar geleden.

Ik denk niet dat we de mogelijkheid of de wenselijkheid van een officiële hervorming van de liturgische hervorming kunnen afwijzen, omdat haar voorstanders een aantal belangrijke beweringen doen in hun pogingen trouw te zijn aan de nadruk van het Concilie in nummer 23 van de Constitutie “om de gezonde traditie te bewaren en toch de weg te openen voor een gewettigde vooruitgang”, en dat “vernieuwingen niet plaats hebben, tenzij deze door een werkelijk en duidelijk nut van de Kerk worden vereist, waarbij men er op dient te letten, dat de nieuwe vormen als het ware organisch voortkomen uit de reeds bestaande vormen.”

Ik kan meedelen dat, toen ik afgelopen april door de Heilige Vader in audiëntie werd ontvangen, Paus Franciscus mij vroeg de kwestie van een hervorming van een hervorming te bestuderen en hoe beide vormen van de Romeinse ritus te verrijken. Dat zal een fijngevoelig werk zijn en ik vraag om uw geduld en gebed. Maar als we Sacrosanctum Concilium beter willen toepassen, als we willen bereiken wat het Concilie verlangde, dan is dit een serieuze kwestie die zorgvuldig moet worden bestudeerd en behandeld met de nodige duidelijkheid en voorzichtigheid.

Wij priesters, wij bisschoppen dragen een grote verantwoordelijkheid. Hoe leidt ons goede voorbeeld tot goed liturgisch handelen; hoe kwetst onze onachtzaamheid of wangedrag de Kerk en haar heilige liturgie!

Wij priesters moeten in de allereerste plaats aanbidders zijn. Onze mensen zien het verschil tussen een priester die met geloof viert en één die haastig viert, veel op zijn horloge kijkt, bijna alsof hij zo snel mogelijk weer terug naar de televisie wil! Priesters, we kunnen niets belangrijkers doen dan de heilige mysteries te vieren: laten we oppassen voor de verleiding van liturgische luiheid, want dat is een verleiding van de duivel.

We moeten onthouden dat wij niet de makers van de liturgie zijn. Wij zijn haar nederige bedienaars, onderworpen aan haar discipline en wetten. Wij hebben ook de verantwoordelijkheid om degenen die ons bijstaan in liturgische functies te vormen in zowel de geest en kracht van de liturgie en zeker ook haar regels. Ik heb soms priesters een stap terug doen zetten om buitengewone bedienaars de Heilige Communie uit te laten delen: dit is fout, het is een ontkenning van het priesterlijk dienstwerk evenals een klerikalisering van de leken. Wanneer dit gebeurt is het een teken dat de vorming verkeerd is gegaan, en dat het gecorrigeerd moet worden.

Ik heb ook priesters en bisschoppen gezien die, gekleed om de Heilige Mis te vieren, telefoons en camera’s tevoorschijn haalden en in de heilige liturgie gebruikten. Dit is een verschrikkelijke aanklacht tegen het begrip dat zij hebben over wat ze doen als ze de liturgische gewaden aantrekken, dus zich als een alter Christus kleden – en nog meer, als ipse Christus, als Christus zelf. Dit is heiligschennis. Geen bisschop, priester of diaken die is gekleed voor het liturgisch dienstwerk of aanwezig op het priesterkoor moet foto’s nemen, zelfs niet tijdens grote geconcelebreerde Missen. Dit priesters dit vaak doen tijdens zulke Missen, of met elkaar praten of nonchalant zitten, is volgens mij een teken dat wij opnieuw moeten nadenken over de gepastheid van deze Missen, vooral als het priesters aanzet tot zulk schandalig gedrag dat het gevierde mysterie zo onwaardig is, of als de grootte van deze geconcelebreerde vieringen tot het risico van ontheiliging van de heilige Eucharistie leidt.

Ik wil een beroep doen aan alle priester. U heeft misschien mijn artikel in L’Osservatore Romano van een jaar geleden (12 juni 2015) gelezen, of mijn interview met het tijdschrift Famille Chrétienne in mei van dit jaar. Bij beide gelegenheden heb ik gezegd dat ik denk dat het heel belangrijk is dat we zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting, van priesters en gelovigen samen in dezelfde richting – naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt, in die delen van de liturgische riten waarin we ons tot God richten. Dit is toegestaan onder de huidige liturgische regels. Het is volledig legitiem in de moderne ritus. Ik denk dat het een heel belangrijke stap is om te verzekeren dat in onze vieringen de Heer werkelijk in het centrum staat.

En dus, beste priesters, vraag ik u dit waar mogelijk toe te passen, voorzichtig en met de nodige catechese, zeker, maar ook met het zelfvertrouwen van een herder dat dit iets goeds is voor de Kerk, iets goeds voor onze mensen. Uw eigen pastorale oordeel zal bepalen hoe en wanneer dit mogelijk is, maar wellicht is de eerste zondag van de Advent van dit jaar, wanneer we uitkijken naar “de Heer die zal komen” en “die niet aarzelt”, een hele goede tijd om dit te doen. Beste priesters, we zouden opnieuw moeten luisteren naar de klaagzang van God zoals verkondigd door de profeet Jeremia: “ze hebben Mij de rug toegekeerd” (2:27). Laat ons weer naar de Heer terugkeren!

Ik zou ook een beroep willen doen op mijn broeders bisschoppen: leidt u alstublieft uw priesters en mensen op deze manier naar de Heer, in het bijzonder in grote vieringen in uw bisdommen en in uw kathedraal. Vorm uw seminaristen alstublieft in de werkelijkheid dat we niet tot het priesterschap geroepen zijn om zelf in het hart van de liturgische eredienst te staan, maar om de gelovigen van Christus als medegelovigen naar Hem te leiden. Maak deze eenvoudige maar diepgaande hervorming alstublieft mogelijk in uw bisdommen, uw kathedralen, uw parochies en uw seminaries.

Wij bisschoppen hebben een grote verantwoordelijkheid, en ooit zullen we ons voor de Heer moeten verantwoorden over ons beheer. Wij bezitten niets! Zoals de heilige Paulus ons leert, wij zijn slechts “helpers van Christus, belast met het beheer van Gods geheimen” (1 Kor. 4:1). Wij hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de heilige werkelijkheid van de liturgie wordt gerespecteerd in onze bisdommen en dat onze priesters en diakens zich niet alleen aan de liturgische voorschriften houden, maar de geest en de kracht van de liturgie waaruit deze voortkomen kennen. Ik was zeer bemoedigd door het lezen van de presentatie getiteld “The Bishop: Governor, Promoter and Guardian of the Liturgical Life of the Diocese”, gegeven voor de Sacra Liturgia conferentie in Rome in 2013 door aartsbisschop Alexander Sample van Portland in Oregon in de VS, en ik raad mijn broeders bisschoppen op broederlijke wijze aan zijn overwegingen zorgvuldig te bestuderen.

Hier herhaal ik wat ik elders heb gezegd: dat Paus Franciscus mij heeft gevraagd het liturgisch werk voort te zetten dat Paus Benedictus begonnen is (zie: Boodschap aan Sacra Liturgia 2015, New York City). Het feit dat we een nieuwe paus hebben betekent niet dat de visie van zijn voorganger nu niet langer geldig is. Integendeel, zoals we weten heeft onze Heilige Vader Paus Franciscus het grootste respect voor de liturgische visie en maatregelen die Paus Benedictus heeft uitgevoerd in opperste trouw aan de wensen en doelstellingen van de Concilievaders.

Staat u mij, voor ik afrond, toe een aantal andere kleine manieren te noemen die ook bij kunnen dragen aan een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium. Eén daarvan is dat we de liturgie moeten zingen, we moeten de liturgische teksten zingen, met respect voor de liturgische tradities van de Kerk en ons verheugend in de schatkist aan gewijde muziek die de onze is, in het bijzonder die muziek die hoort bij de Romeinse ritus, het Gregoriaans. We moeten gewijde liturgische muziek zingen, en niet slechts religieuze muziek of, erger, wereldse muziek.

We moeten de juiste balans vinden tussen de volkstalen en het gebruik van het Latijn in de liturgie. Het Concilie heeft nooit de bedoeling gehad dat de Romeinse ritus volledig in de volkstaal gevierd zou worden. Maar het wilde wel een breder gebruik ervan toestaan, in het bijzonder voor de lezingen. Tegenwoordig zou het mogelijk moeten zijn, vooral door moderne druktechnieken, om voor ieder het begrijpen van het Latijn te vergemakkelijken, wellicht voor de liturgie van de Eucharistie, en dit is natuurlijk met name gepast bij internationale samenkomsten waar de plaatselijke volkstaal door velen niet verstaan wordt. En wanneer de volkstaal gebruikt wordt moet het natuurlijk een juiste vertaling van het originele Latijn zijn, zoals Paus Franciscus recent aan mij heeft bevestigd.


Tussenkomst van Bisschop Rey

Met grote vreugde hebben we vandaag gehoord dat onze Heilige Vader, Paus Franciscus, u heeft gevraagd een studie te beginnen van de liturgische hervorming na het Concilie, en mogelijkheden te verkennen van wederzijdse verrijking tussen de oudere en nieuwere vormen van de Romeinse ritus, oorspronkelijk besproken door Paus Benedictus XVI.

Uwe Eminentie, uw oproep dat wij “zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting” in onze liturgische vieringen, “naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt,” is een uitnodiging tot een radicale herontdekking van iets dat aan de wortel ligt van de christelijke liturgie. Het roept ons op om wederom te beseffen dat, in al onze liturgische vieringen, de christelijke liturgie in essentie gericht is op Christus, wiens komst wij met vreugdevolle hoop afwachten.

Uwe Eminentie, ik ben slechts één bisschop van één bisdom in het zuiden van Frankrijk. Maar als antwoord op uw oproep wil ik nu aankondigen dat, in ieder geval op de laatste zondag van de Advent van dit jaar, in mijn viering van de heilige Eucharistie in mijn kathedraal en bij andere gelegenheden zoals het past, ik ad orientem zal vieren – in de richting van de Heer die komt. Voor de Advent zal ik een brief schrijven aan mijn priesters en mensen over deze kwestie om mijn beslissing toe te lichten. Ik zal hen aanmoedigen mijn voorbeeld te volgen. Ik zal hen vragen mijn persoonlijke getuigenis, als eerste herder van het bisdom, te ontvangen in de geest van iemand die zijn volk wil oproepen om hierdoor het primaatschap van de genade in hun liturgische vieringen te herontdekken. Ik zal uitleggen dat deze verandering ons zal helpen de fundamentele aard van de christelijke eredienst te herinneren: dat het steeds op de Heer gericht moet zijn.


Kardinaal Sarah, Addendum

We moeten ervoor zorgen dat aanbidding het hart is van onze liturgische vieringen. Te vaak maken we niet de beweging van viering naar aanbidding, maar als we dat niet doen ben ik bang dat we niet altijd volledig intern hebben deelgenomen aan de liturgie. Twee lichaamshoudingen zijn hier nuttig, zelf onmisbaar. De eerste is stilte. Als ik nooit stil ben, als de liturgie mij geen ruimte geeft voor stil gebed en bezinning, hoe kan ik dan Christus aanbidden, hoe ik mij dan in mijn hart en ziel met Hem verbonden voelen? Stilte is zeer belangrijk, en niet alleen voor en na de liturgie.

Zo is ook het knielen bij de consecratie (tenzij ik ziek ben) van belang. In het westen is dit een lichamelijke handeling van aanbidding die ons nederig maakt voor onze Heer en God. Het is in zichzelf een gebedshandeling. Waar knielen en buigen uit de liturgie zijn verdwenen moeten ze worden teruggebracht, in het bijzonder in verband met het ontvangen van onze Heer in de heilige communie. Beste priesters, vorm uw mensen, waar mogelijk en met pastorale prudentie, zoals ik eerder zei, in deze prachtige handeling van aanbidding en liefde. Laat ons wederom neerknielen in aanbidding en liefde voor de Eucharistische Heer!

In verband met het geknield ontvangen van de heilige communie  wil ik verwijzen naar de brief van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten uit 2002, die duidelijk maakt dat “elke weigering van de Heilige Communie aan één van de gelovigen op basis van zijn of haar knielende houding is een ernstige overtreding van één van de meest fundamentele rechten van de christengelovigen” (Brief, 1 juli 2002, Notitiae, n. 437, nov-dec 2002, p. 583).

Het correct kleden van alle liturgische bedienaren op het priesterkoor, inclusief de lectoren, is ook van groot belang, wil dit dienstwerk als authentiek beschouwd worden en wil het uitgevoerd worden met het decorum passend bij de heilige liturgie – ook de bedienaren zelf dienen de juiste eerbied te tonen voor de mysteries die zij toedienen.

Dit zijn enkele voorstellen: ik ben er zeker van dat er vele andere gedaan kunnen worden. Ik leg ze u voor als mogelijke manieren om verder te gaan naar “de juiste manier om de liturgie innerlijk en uiterlijk te vieren”, dat natuurlijk het verlangen was dat Kardinaal Ratzinger aan het begin van zijn grootse werk, De Geest van de Liturgie, uitdrukte (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 4). Ik moedig u aan om alles te doen dat u kunt om dit doel te realiseren, dat volledig in overeenstemming is met dat van de Constitutie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie.

 

 

“Farewell diocese” – Bishop de Korte says goodbye

While the Mass for his installation as bishop of ‘s-Hertogenbosch has begun, here is my translation of Bishop Gerard de Korte’s final message to the faithful of Groningen-Leeuwarden, the diocese he leaves behind:

Foto-Ramon-Mangold-ANP

“On Monday 29 February, around 10:30, the Papal Nuncio, Msgr. Aldo Cavalli, rang and asked if he could come to Groningen that day. He wanted to discuss an “important topic”. I knew then that it would be about the succession of Bishop Hurkmans of Den Bosch. And my intuition was confirmed that afternoon. The Nuncio told me that Pope Francis had appointed me as the new bishop of Den Bishop. The news led to some necessary chaos, both for me as for many faithful in our diocese.

In september of 2008 I was installed in the cathedral as bishop of Groningen-Leeuwarden. Despite all sorts of great and small concerns – when is our earthly life ever without clouds? – I look back on the years behind me with gratitude. A few years ago, the downsizing of the diocesan offices caused many concerns. Especially the letting go of several respected employees, solely for economic reasons, was a difficult but also necessary decision.

A lot has happened in the past years. Almost automatically, I recall the merger of parishes and caritas groups. After a long period of preparation and a broad consultation of pastoral teams and parish councils, the decision was made in autumn of 2011 to merge the 80 parishes into some 20 new parishes. This process must be completed on 1 January 2018. Starting point is the vision to combine administrative upscaling with pastoral downsizing. In the large diocese of the north we must try and maintain as many of the 80 faith communities as possible. In my letter “The years of truth” (January 2015) I made a distinction between church building and faith community. When it is no longer possible to maintain a church building, but the local faith community is still (relatively…) alive, the faithful can choose to continue coming together for the liturgy and other activities. The core thought here is: keeping the Church as close to the faithful as possible.

By now, I have moved to ‘s-Hertogenbosch. Moving is an exercise in the art of letting go. I have to say goodbye to a nice house, a great team of coworkers and so many other good people. In recent days I have spoken of an Abrahamic experience. Like the father of our faith I must leave the good and familiar country and go into the unknown in the hope that it will be good to be there as well. By the way, I am confident that I will soon find a true home again in Den Bosch.

You will go on as Catholics of the north. A small but conscious minority. I gladly repeat the call from my letter “The years of truth”: Catholics, take your responsibility. You are called to manifest the faith of your baptism. Pope Francis urges Catholics not to remain hidden in the sacristy or church building. Vital faith communities are missionary communities with open doors. All things being equal, we gather in out church buildings for the celebration of the Eucharist and other forms of liturgy. This feeds our soul and gives us the strength to give form to the imitation of Christ in our daily lives. Pope Francis frequently speaks of a Church which looks towards all of society. A Church that prefers to be dirty because she has spent too much time in the streets, instead of sick because she has been inside too much.

Finally, I would invite you to pray for each other. Hopefully you are willing to pray for the success of my new mission in the south. My task will not always be easy, but much is possible in the power of God’s Spirit. In the south I pray for wisdom for Pope Francis and all who are preparing the appointment of a new bishop. I hope for a new bishop who will work for a warm and hospitable Church around Christ as our living Lord. I wish you all the best and God’s  blessing. Continue on the path of faith, hope and especially love “trusting in Christ”.

+ Msgr. Dr. Gerard De Korte”

Photo credit: Ramon Mangold

More than just receiving – After Amoris laetitia, some thoughts on Communion and being Catholic

Communion-WafersAlmost a month since the publication of Amoris laetitia, it becomes untenable to claim that the notorious footnote 351 somehow opens the door for divorced and remarried Catholics to receive Communion. The debate is far from over, but over the course of the past weeks there have been an increasing number of authorities who explained that, no, this is not what the Pope intended to say. Cardinals Christoph Schönborn – named by Pope Francis to have given the right interpretation of the entire document -, Walter Brandmüller and Gerhard Müller are among these. The teaching on the subject as written down by Pope Saint John Paul II in Familiaris consortio remains current. And it couldn’t be any different, as Cardinal Burke also emphasised: an Apostolic Exhortation does not have the intention or authority to change doctrine.

I have been among those who have accussed Pope Francis of being unclear on this topic, but he isn’t really. It’s just that he never intended Amoris laetitia to give an authoritative solution, but to urge pastors and faithful to be creative and come up with solutions within the framework of the teachings of the Catholic Church. We must read the text with his emphases and focus, not our own.

Personally I find one of the clearest, and most often overlooked, points to be that the Catholic Church knows seven sacraments, of which the Eucharist is one. The footnote speaks only of ‘sacraments’, which in certain cases may be a help to couples who live in socalled irregular situations. This must, the Pope clearly indicates time and again, be decided on a case by case basis, conscious of the sensitive situation they might be in, and I can imagine that the sacraments of Baptism, Confirmation, Marriage, Confession can all certainly get a look in in these decisions. The possible solution presented in footnote 351 is therefore of a greater scope than what the vast majority of commenters – on both sides of the issue – have been saying.

And here we find a major cause of the problem: apparently, so many people think, you’re not really a part of the Church unless you receive Holy Communion. And not only that, there exists a right to receive Communion. This is both blatantly untrue. Our Catholic identity is in the first place not based in Communion but in Baptism, and secondly it extends far further than the act of receiving (or, in too many cases, taking) Communion. Unless we realise that, we are doomed to remain focussed on the question of who can and can not receive and thus, who is and is not really a part of our Catholic community. Pope Francis is determined to fight this latter idea, and if we are to side with him in that fight, we must re-evaluate our ideas about Holy Communion.

But let no one think I consider Eucharist and Communion not really that important. The Eucharist is the most valuable treasure the Church has. It is Christ, and the Church physically gives Him to the people. There can be no greater gift. This dictates how we relate to this sacrament. An honest desire to receive Communion is a good thing: we desire to receive Christ, make Him a part of ourselves, or ourselves a part of Him (Communion is like eating, but also completely unlike eating).

However, the Eucharist also inspires us, enables us to be Catholic, live a Christian life. This is expressed in prayer, in charity, in the works of mercy (both spiritual and corporal) and in every part of our lives. Or it should be. The proper understanding and relation with Christ in the Eucharist is a necessity in making it work in us. I have compared it to medication (in a field hospital, if you will): if we don’t change our lives and avoid what makes us sick, no amount of pills is going to make us better.

Holy Communion is a gift, and we are asked to not only accept it but make it fruitful in us. And sometimes we can’t. The situation of a family in which one of the spouses was previously married, but who both have the responsibility for children born in that second relationship, is an example. It is an objective fact, in which accusations and responsibility play no part, that this couple lives in an irregular situation and therefore can not receive Communion. But our Catholic faith is greater than that, and by no means are these people excluded from the most holy. Even being in the presence of the Holy Eucharist can be a sanctifying event, which is why the Holy Father emphases the importance of Adoration. The sacrament of Confession, to which footnote 351 is also open, can be a powerful help for people in this situation, even when they can’t change their objectively sinful situation.

We must not downplay the value of Communion, but neither should we deny the power of the Eucharist and the inspiration and strength it gives us to live Christian lives, even if we can’t physically receive it. Prayer, Confession, charity, mercy, solidarity are all fruits of the eternal sacrifice of Christ which, ever new, comes to us through the Eucharist. Let us emphasise what we can, and not what we can’t.

In surprising move, Bishop de Korte goes south

It was one of the more unexpected choices, and for the new bishop the change will be big in several ways: he goes from the north to the south of the country, from a diocese with few Catholics to one with many, from a part of the country where people are fairly down to earth, to one where the Dutch concept of ‘gezelligheid’ has a natural home and where people are sometimes brutally honest. It will be interesting to see what bishop and diocese bring each other.

Mgr. Hurkmans en Mgr. de Korte
Bishop Hurkmans and his successor, Bishop de Korte

The new bishop of ‘s-Hertogenbosch is 60-year-old Gerard de Korte, until today the bishop of Groningen-Leeuwarden. And this scribe’s bishop at that. In yesterday’s blog post I already characterised Bishop de Korte as a popular shepherd. He is personable, interested, with a keen sense of the hearts and minds of other people. That makes him well suited to represent the Catholic Church in relations with other Christians, a talent he has made one of the focal points of his mission. In Groningen-Leeuwarden, such ecumenical effort is a necessity and a value. How it will take shape in ‘s-Hertogenbosch will be very interesting to see.

In a message leaked prematurely via Twitter, Bishop Hurkmans congratulated Bishop de Korte, and expresses a few wishes to him and the faithful of ‘s-Hertogenbosch:

bisschop Hurkmans“I wish very much that you, as a society, may live in confidence with the new bishop. You and I, we, live in a time of many and great changes. Especially now it is good to stand on the solid ground the faith offers us. God is our Creator and Father. He wanted all of us and included us in His plan of love.

Secondly, I wish for you all that you may remain hopeful with the new bishop. Evil and death are in the way of us all. They supplant hope. Jesus Christ broke the power of sin and opened the way to life. We celebrate this in the Eucharist and from it we draw hope every time. With that, as a new community around Christ, we can be a sign of hope in our society.

Lastly, I wish for the new bishop and you all to remain in love. That this may be the basis of your life. The Holy Spirit lives in us. He plants love in us and continuously strengthens the divine life. This makes love bloom in us. Love can reinforce our community. Love will let us live for each other in the Church and in the world.

Remaining in faith, hope and love is more than guaranteed when we participate in unity in a healthy life of the Church. I gladly wish Msgr. Gerard de Korte people who say yes to their vocation to the priesthood, the diaconate and the religious life, people who will work with him in the life of the Church, people who make the Church present in the world. People who support him in his prayer and proclamation, on being close to people and managing the diocese.”

Bishop Hurmans, now bishop emeritus, closes with a word of gratitude, despite beginning his letter by saying that he has said enough about his retirement.

“I thank you all for the faith, the hope and the love which I was able to keep among you. I hope to be able to be a witness of that in a simple way, trusting in the Sweet Mother of Den Bosch and living from the Holy Eucharist, until my death.”

duzijn jellema ordinationBishop de Korte has been the bishop of Groningen-Leeuwarden since 2008. Before that, from 2001 to 2008, he was auxiliary bishop of Utrecht, where he also worked as a priest since his ordination in 1987. He is a historian and served as seminary rector before his appointment as bishop. In Groningen-Leeuwarden he was a bishop on the road, travelling to every corner and sharing the major celebrations of Easter and Christmas between the cathedral in Groningen and the church of St. Boniface in Leeuwarden. Ordinations were also shared between the two cities: those of deacons, as pictured at left, in Leeuwarden, and priests in Groningen. He leaves a diocese in the midst of the greatest reorganisation in recent history: the reduction of its 84 parishes to 19. May the vacancy of the seat in St. Joseph’s cathedral in Groningen be a short one.

In my blog, Bishop de Korte has made frequent appearances, and translations of his writing may be found via the tag cloud in the left sidebar. Just click on the tag ‘Bishop Gerard de Korte’.

Despite the appointment coming before Easter, Bishop de Korte will mark the Church’s  greatest week in Groningen-Leeuwarden. His installation in ‘s-Hertogenbosch’s Cathedral Basilica of St. John the Evangelist will follow on 14 May.

In hindsight, this was perhaps the most Franciscan option in the Netherlands. Bishop de Korte fits the profile of what Pope Francis wants in a bishop (although other bishops are often unfairly depicted as being in opposition to the Holy Father): an open communicator, close to the people, a shepherd who smells like the sheep. These qualities may go a long way in resolving the polarisation that plagues parts of the Diocese of ‘s-Hertogenbosch. In recent years more than one community has broken with the diocese, and the person and approach of Bishop de Korte, a man of dialogue and a strong voice against hate and distrust, may go a long way in setting them back on a course towards reconciliation.

864x486
Bishop de Korte at an interfaith meeting against hate and racism in 2014.

 In his new diocese, Bishop de Korte will undoubtedly continue to stress the importance of catechesis. Back in 2012 he said, “It may sound dramatic, but I sometimes feel that only a great catechetical offensive can secure Catholicism in our country. Without it, the strength of our faith seems to continue to weaken and Catholics become more and more religious humanists for whom important aspects of classic Catholicism have become unfamiliar.” Other emphases of his new task will be ecumenism, religious life and active Catholic communities.

de korte eijkIn the Dutch Bishops’ Conference this appointment does not change much, although several commentators have chosen to see it as a blow for Cardinal Eijk, outgoing president and predecessor of Bishop de Korte in Groningen. The two prelates have not always seen eye to eye, and they have clashed on occasion, although how much actual truth there is behind the rumours will probably remain guesswork. In the conference, Bishop de Korte retains his one voice, and continues to hold the portfolios that formulate Church relations with the elderly, women and society. Actual change will only occur when a new bishop is appointed for Groningen-Leeuwarden, and perhaps not even then: if the new ordinary up north is one of the current auxiliary bishops in the country, the composition of the bishops’ conference remains the same as it is now.

Now, we could make the assumption that Cardinal Eijk would have liked to see a bishop in ‘s-Hertogenbosch who was more in line with himself, but that is guesswork. And besides, as I have pointed out before, the cardinal and the bishop may have different personalities and talents, their policies (for example, about the closing of churches and merging of parishes) are not always all that different.

In recent years, Bishop de Korte has appeared as the voice of the bishops’ conference, especially in the wake of the abuse crisis. This will not change, I imagine, even if the crisis has abated somewhat. Although the bishops in general remain hesitant to embrace the resources of the media, Bishop de Korte is the one whose face and name appears most frequently. He is a blogger on the diocesan website, writes books and articles and even appears on television every now and then. This is something that he should continue to do so: he is well-liked by many in and outside the Church, and knows how to communicate to both. And that is a value we need in our Church today.

More to come.

Photo credit: [1] ANP RAMON MANGOLD, [2] Roy Lazet, [3] Leeuwarder Courant, [4], ANP, [5] edited by author

Network of love – Bishop van den Hende on what makes a diocese

Last month, the Dioceses of Groningen-Leeuwarden and Rotterdam marked the 60th anniversary of their foundation. A week ago, the website of the latter diocese published the text of the Bishop Hans van den Hende’s homily for the festive Mass on 6 February. In it, the bishop puts the sixty years that the diocese has existed in perspective, and goes on the describe the diocese not as a territory, but as a part of the people of God, as the Second Vatican Council calls it in the decree Christus Dominus. Following Blessed Pope Paul VI, Bishop van den Hende explains that a diocese is a network of love. following the commandment of Jesus to remain in His love. This network starts in the hearts of people and as such it contributes to building a society of love and mercy.

20160206_Rotterdam_60JaarBisdom_WEB_©RamonMangold_08_348pix“Brothers and sisters in Christ, today we mark the sixtieth year of the existence of the Diocese of Rotterdam. “Sixty years, is that worth celebrating?”, some initially wondered. “We celebrated fifty years in a major way. One hundred years would be something.”

In the history of the Church, sixty years is not a long period of time. But sixty years is a long time when you consider it in relation to a human life. Many people do not reach the age of sixty because of hunger and thirst, war and violence. There are major areas where there hasn’t been peace for sixty years. Sixty years is long enough to contain a First and a Second World War.

Every year that the Lord gives us has its ups and downs, can have disappointments, great sorrow and joy. Sixty years we began as a diocese. In 1955, Pope Pius XII had announced that there would be two new dioceses in the Netherlands. The north of the country received the Diocese of Groningen. And here the Diocese of Rotterdam was created from the Diocese of Haarlem.

In 1956, on 2 February, both dioceses began. The new bishops came later. The bishops of the older dioceses of Utrecht and Haarlem initially were the administrators of the new dioceses. But in May of 1956 the first shepherds of the two new dioceses were consecrated (the consecration of Msgr. Jansen as bishop of Rotterdam was on 8 May 1956).

Describing the division of dioceses in provinces and areas, I could give you the impression that a diocese is in the first place a territory that can be pointed out geographically. But a diocese is not primarily a firmly defined area or a specific culture. The Second Vatican Council describes a diocese in the first place as a part of the people of God: “portio populi Dei” (CD, 11). The Vatican Council avoids here the word “pars”, that is to say, a physical piece.

A diocese is a part of the people of God. And that automatically makes a diocese a network of people united in faith around the one Lord. A network in the heart of society, connected to people that they may travel with. Pope Paul VI characterised the Church as a “network of love”, with the mission to contribute to a society of love in the entire world.

A network of love in unity with Jesus, who tells His disciples in the Gospel (John 15: 9-17), “Remain in my love”. Now that we are marking sixty years, we must recognise that things can go wrong in those sixty years, that there are things which do not witness to the love of Christ. How we treat each other, how parishes sometimes compete with each other, and also the sin of sexual abuse of minors and how we deal with that, these are part of our history.

Should we then say that this network of love is too difficult a goal to achieve? If we think that, we should remember what St. Paul says in the first reading (1 Cor. 1:3-9). He says: the network of love does not just belong to people, but is united with Jesus Christ, who helps us persevere until the end. Jesus is God’s only Son who has lived love to the fullest, who died on the cross, who rose from the dead and who made no reproaches but said, “Peace be with you” (cf. John 20:21).

The network of love is inspired by the Holy Spirit whose efficacy becomes visible where there is unity, where forgiveness is achieved, where people can bow to each other and serve one another.

To be a network of love is a duty that we must accept ever anew as a mission from the Lord. We are a diocese according to God’s heart, insofar as the witness to Christ has taken root in us (1 Cor. 1:5-6). When we do not consider the disposition of His heart we do not go His way. And when we do not store and keep His life in our hearts (cf. Luke 2:51), we are not able to proclaim His word and remain in His love.

As a diocese (as a local Church around the bishop) we are not just a part of the worldwide Church of Christ, but a part in which everything can happen which makes us Church in the power of the Holy Spirit: in the first place the celebration of the Eucharist as source and summit, and the other sacraments: liturgy. Communicating the faith in the proclamation of the Gospel: kerygma, which – in catechesis, for example – must be coupled with solidarity between the generations. And thirdly, that we, as a network of love, show our faith in acts of love: charity (cf. Deus caritas est, n. 23).

We celebrate this anniversary in a year of mercy, proclaimed by Pope Francis. It is a holy year of mercy. Mercy means on the one hand to continue trusting in God’s love, asking for forgiveness for what’s not right, for what is a sin. Allowing Him into our hearts. On the other hand it means that we make mercy a mission in our lives and show it in our service to our neighbours, in acts of love, in works of mercy. In the Gospel of Matthew, chapter 25, Jesus summarises this for us: I was thristy and you gave me to drink, I was hungry and you gave me to eat. I was naked, I was homeless and alone. Did you care for me? Jesus does not isolate people in need, but identifies Himself with them: You help me when you approach a person in need (vg. Matt. 25:40).

Characterising the diocese and the entire Church as a network of love is not a recent invention from our first bishop, Msgr. Jansen, but is an answer to Christ’s own mission for His Church. And many saints went before us on that path with that mission. Saint Lawrence was a deacon in third-century Rome (225-258), who helped the people where he could. And when the emperor wanted to take all the Church’s treasure, which wasn’t even in the form of church buildings, as the Christians did not have those yet, Lawrence did not come to him with the riches, but with the people in need. And he said, “These are the treasures of the Church”. These treasures don’t take the form of bank accounts or the wax candles the emperor loved so much, but people, who are images of God. Jesus looking into our hearts also asks us to see in the hearts of people. In this way we continue to celebrate Lawrence and his witness.

And what about Saint Elisabeth (1207-1231) who went out to give bread to people and help the sick? She was of noble birth and was expected not to do this, but she went out from her castle and helped people in need. In this way she was a face of God’s mercy. And consider Blessed Mother Teresa (1910-1997), of whom there is a statue in this church. She saw people collapsing in misery, lying in the gutter, and she saw in their hearts. And also in our city of Rotterdam we are happy to have sisters of Mother Teresa realising mercy in our time.

A network of love and building a society of love. What more can we do in love and mercy? Marking sixty years of our diocese, it is a good time to ask ourselves: has the witness of Christ, has His love properly entered our hearts? And then we should say, and I am answering on behalf of all of us: we could do better. We need mercy and are to communicate God’s merciful love. In this city and elsewhere we are to contribute to a civilisation of love, contribute to a community which builds up instead of tearing down. It is clear that neither the Kingdom of God nor a diocese can be found on a map, because it starts in the hearts of people.

I pray that we celebrate this anniversary today in the knowledge that God’s mercy accompanies us and that we may accept his mission of solicitude, compassion and mercy. This is more than enough work for us, but it is only possible when it fills our hearts. Amen.”

“Peace, purity and consistency” – Cardinal Eijk’s message for Lent

In his message for Lent, Cardinal Wim Eijk looks ahead at the Gospel readings for this time, “a tried and tested method of focussing more on God in this period”. After discussing what Lent means in this Holy Year of Mercy, he also takes on a topic which Pope Francis also discusses frequently: the reality of the devil in our lives.

To the elemtents of “peace, purity and consistency”, which are important for our spiritual lives in Lent, the cardinal adds a fourth one: mercy.

There’s more, too, in my translation of the text:

Kardinaal%20Eijk%202012%20kapel%20RGB%204%20klein“Brothers and sisters in Christ Jesus our Lord,

Politicians in the 21st century are a bit like mountaineers: the go from one summit to another. At the end of 2015 the climate summit was held in Paris, for example, seen by many as a “last chance” to save the climate. After days of negotation an agreement appeared, of which we hope that it will be upheld by all parties.

In January of this year there was a summit of another sort: in the Swiss winter sports tonw of Davos the World Economic Forum (WEF) too place, where leading business people and politicians came together. After the industrial revolutions of the steam engine, mass production and information technology, a fourth industrial revolution is nigh, the World Economic Forum says. One of the elements of that fourth industrial revolution is that soon as many people in the world as possible will be connected to machines and each other via the Internet. Sensors which can read signals to activate machines when they are needed, are increasingly being integrated in clothing and jewelery, while a rose-coloured future of robots and self-driving cars by means of the Internet was presented in Davos.

There are undoubtedly many advantages, but a population connected and exchanging data through the Internet does not automatically make true human contactsm which is the sort of contact by which the exchange of data leads to an encounter with the other as a person. Contacts in which we really listen to the other’s story and not immediately weigh every word on our own inner value scales. Contacts in which drinking a cup of coffee together is more than enjoying a beverage together, because the one you are drinking it with has a chance to tell his story. Contacts in which we have compassion and sympathy when the situation requires it. And the situation requires it more often than we sometimes wish…

The world currently has great need of such compassion and sympathy, Pope Francis concluded. Partly for that reason he has called for the Holy Year of Mercy, which we are living in now. What the fourth industrial revolution can never bring, is what Pope Francis hopes to see as the result of this Holy Year; a ‘revolution of tenderness’. For that reason the Church must strongly emphasise her tradition of mercy, the Pope claims.

We are now at the start of Lent. This time of fasting offers a special opportunity to come clean with yourself. And not only with yourself, but also with your neighbours and with God. It is a forty-day ritual of purification – of the body, but especially of the soul. By stepping from what does not really matter, by separating the main and the side issues and so focus more on God, we come closer to our own identity: we are children of God, who is merciful Father for us. In the Bull Misericordiae vultus, in which Pope Francis announced the Holy Year of Mercy, he wrote with reason: “The season of Lent during this Jubilee Year should also be lived more intensely as a privileged moment to celebrate and experience God’s mercy” (Misericordiae vultus, 17).

The Gospel readings in Lent are a tried and tested method of focussing more on God in this period. In Luke 4:1-13 we read, for example, about the temptation of Jesus by the devil, when He spends forty days in the desert. The demonic temptations should not be seen symbolically only, as Pope Francis has emphasised several times. In the 21st century, the figure of the devil remains a reality. “We are all tempted, because our spiritual life, our Christian life, is a battle. Because the devil does not want us to become holy, he does not want us to follow Jesus. The devil’s temptations have three main characteristics, and we have to be aware of them in order to not to fall into his trap. What does the spirit of evil do to snatch us away from Jesus’ path? The temptation begins subtly but then it grows and increasingly grows stronger. Secondly, it infects someone else. It spreads to another and seeks to take root in the community. Fonally, to calm the soul, it seeks to justify itself. It grows, spreads and justifies itself” (Pope Francis, The Devil exists, daily meditation held on 11 April 2014, in the chapel of the Domus Sanctae Marthae).

We must take care to always remain vigilant, for demonic temptations often seem appealing. Just like decay masks itself with a sweet scent, so that we realise too late what we are dealing with.

In Luke 9:28-36 Jesus, accompanied by some of His disciples, ascends the mountain to pray. In this way He wants to be closer to God. Jesus frequently goes up a mountain to be with God and when we follow Jesus this also has to be a regular part of our lives.

Lent can help us to (spiritually) reanimate our prayerful relationship with God. It isn’t always easy, with all the distractions of the modern 24-hour economy, to find that solitude. There is, after all, so much distraction around us. The devil is sometimes called “the great tempter”. He tries to tempt man to do the bad and not the good. But the devil manifests himself in our time just as often as “the great distracter”. Instead of focussing on God, there is always something else that ostensibly requires our attention. The devil makes convenient use of this to distract us from God. The rule of “peace, purity and consistency”, used by young parents for their children, may be of use to us here. For us as children of God, this rule remains valid for our entire lives: find the peace of prayer, always aspire for spiritual purity and pray consistently: good habits are, after all, also hard to unlearn.

In the parable of the fig tree without fruits (Luke 13:6-9), which we read about on the Third Sunday of Lent, the owner threatens to have the fig tree cut down as it hasn’t born fruit in three years. Jesus quotes the vinedresser who answer the owner: “Sir, leave it one more year and give me time to dig round it and manure it: it may bear fruit next year; if not, then you can cut it down”. In this vinedresser we can recognise Jesus, “the face of the Father’s mercy” (Misericordiae vultus, 1), who is always willing to give man a new chance and for that purpose gives His life on the cross.

We too keep getting every opportunity to be nourished. In a very special way we receive that nourishment on Sunday in the celebration of the Eucharist, when we hear to the Word of the Lord and when, by receiving Holy Communion, we encounter and receive Christ. This inner attitude of mercy expresses itself outwardly in performing the works of mercy. The tree is known by its fruits, according to a saying with Biblical roots.

On the fourth Sunday of Lent we hear one of the best known parables in the Bible. In it, Jesus speaks about the prodigal son (Luke 15:11-32). The father receives his child – who was lost because of sin and who wasted his inheritance – with open arms. This parable has become a symbol of the boundlessness of Gods mercy: He keeps watching for His prodigal children. Hoping that they will recognise their sins, return to their senses and so also so Him. Rembrandt depicted the embrace of the Father and His prodigal son strikingly in a famous painting. The Dutch bishops chose this painting as a logo for their publications about the Year of Mercy, such as on the website http://www.heiligjaarvanbarmhartigheid.nl.

Lent is a frutiful time for us faithful, and in the Holy Year of Mercy it gets and extra dimension. Pope Francis added to this by the initiative of “24 hours for the Lord”, which will be held on 4 and 5 March. In his Bull says about it: “So many people, including young people, are returning to the Sacrament of Reconciliation; through this experience they are rediscovering a path back to the Lord, living a moment of intense prayer and finding meaning in their lives. Let us place the Sacrament of Reconciliation at the centre once more in such a way that it will enable people to touch the grandeur of God’s mercy with their own hands. For every penitent, it will be a source of true interior peace” (Misericordiae vultus, 17).

On the request of Pope Francis, a Holy Door has been opened in one or more churches in every diocese in the world. In the Archdiocese of Utrecht there are three: in Utrecht, Groenlo and Hengelo. People can pilgrimage to these churches and there are special celebrations and activities for the Holy Year there.

Pope Francis decreed that whoever goes through a Holy Door earns a full indulgence. The Eucharist must be celebrated and the sacrament of penance and reconciliation (confession) must be received thereto. This sacrament, often forgotten in the Netherlands, opens the path to the mercy of the Father. But we are also called to perform the works of mercy ourselves. There is much to do, so that can not be an excuse – there are no less than seven corporal and seven spiritual works of mercy. Performing these works of mercy should obviously not be limited to the Holy Year. We should be permanently reformed to a better version of ourselves in this Holy Year of Mercy.

In our archdiocese we also answer to the call of Pope Francis to bring the sacrament of confession into the spotlight anew. For that purpose there will be “celebrations of mercy” in our parishes, which include the adoration of Christ in the Blessed Sacrament. Several priests will be available for confession during these celebrations. The Dutch bishops will, in line with Pope Francis’ request, ask priests, deacons and pastoral workers to introduce children who are receiving their First Communion to the sacrament of penance and reconciliation.

God always wants the best for us. I pray that this Lent can be a new beginning, also for those who believe they are far removed from God the Father. For He always waits for us and wants to give us His mercy, so that we can become new people. In the words of the prophet Isaiah:

“No need to remember past events, no need to think about what was done before. Look, I am doing something new, now it emerges; can you not see it? Yes, I am making a road in the desert and rivers in wastelands.” (Is. 43:18-19)

I wish you all a fruitful and blessed Lent.

Utrecht, Ash Wednesday 10 February 2016

Willem Jacobus Cardinal Eijk
Archbishop of Utrecht”