‘From Conflict to Community’ – Nordic bishops on the eve of Pope Francis’ ecumenical visit

The members of the Nordic Bishops’ Conference – covering the countries of Iceland, Norway, Denmark, Sweden and Finland – have written a pastoral letter looking ahead to Pope Francis’ visit to Lund and Malmö, as well as the state and future of ecumenical relations with the Lutheran church in their countries. They rightly indicate that the anniversary of the Reformation, which will begin with the events in Lund that the Pope will attend, is no reason to celebrate for Catholics.

My translation of the document, which generally aligns itself closely with ‘From Conflict to Communion’, the 1999 document in which the Catholics and Lutherans agreed on the doctrine of justification. My translation follows:

7904248_orig“In 2017 we mark an event which has had great consequences for the Christian faith, in the first place in Europe. In the year 1517 Martin Luther initiated a process which became known in history as the Reformation and which, especially for our Lutheran fellow Christians represents an important moment in the development of their ecclesiastical tradition and identity. But since the Reformation would have been impossible without the Catholic basis, it is appropriate that we, as Catholic Christians, also think about it. That is already expressed in the document ‘From conflict to communion’, the result of dialogue in the Lutheran-Catholic Commission for the Unity of the Church. This tekst is directed towards a common commemoration, which is based on reflection rather than triumphalism.

Despite all explainable reasons, the Reformation caused a split in Christianity, which remains painful to this day. In the Nordic countries this split meant that the Catholic Church could only start again after many centuries. That is why the 500th anniversary of the event of the Reformation can not be observed as a celebration in the true sense. Rather it should be recalled in contrition. The process of reconciliation between the Catholic Church and the churches of the Reformation began many decades ago. But we can not tire of striving for the full unity in Christ.

At the start of the 16th century, the Catholic Church was in need of reform, something that not only Martin Luther, but also others acknowledged and expressed at that time. But instead of dealing with the necessary doctrinal questions, Christians of different confessions have instead done much harm to each other. At the closing of this year’s Week of Prayer for Christian Unity, Pope Francis prayed for “mercy and forgiveness for the unevangelical behaviour of Catholics towards other Christians”. In Sweden several Lutheran ministers have responded to that and also asked us Catholics for forgiveness.

The important questions is now, how we can continue together to come closer together in faith, in hope and in love? We, the Catholic bishops in the north of Europe, want to go on this path of reconciliation with our Lutheran brothers and sisters and do everything to promote unity.

Ecclesia semper reformanda

The Church must always let herself be converted and renewed by Christ. We are indeed a holy people, but a people of sinners on pilgrimage to eternity. Conversion, contrition and maturing in the faith are important stations on this path. Through the Second Vatican Council, the Catholic Church opened herself to many things that are also important to Lutheran Christians, for example the role of Holy Scripture and the meaning of the priesthood of all baptised. Thus, many difference have actually disappeared.

What still divides is, among other things, the sacramentality of the Church, as well as the understanding of the sacrament and the office. As Catholics we believe that the Church is the fundamental sacrament in which the incardinated word becomes present through the sacraments, in order to unite with us in love and transform us in Himself.

At the same time we see that many faithful Lutheran Christians become increasingly open to these aspects. A questions that remains pending and which is painfully felt on both sides is that of the common Eucharist. As much as this desired is justified, the unity of the Lord’s Table must also reflect the full unity in faith.

The Petrine office is also difficult to understand for many Lutheran Christians. But the personality of Pope Francis has made it more understandable. Pope Saint John Paul II already invited all non-Catholic Christians to think about other ways of  exercising the Petrine office (Ut Unum Sint, N.95).

Traditionally, the role of Mary and the saints has also been contentious. But among many non-Catholic Christians the meaning of Mary as the Mother of God and example in faith is being re-acknowledged.

Despite the mutual approach in question of doctrine, greater differences in questions of ethics and morality have recently appeared. But even when these make the dialogue in some respects more difficult, it should not be given up.

Definition of the Christian faith

In all ages Christians have formulated teachings to clearly define doctrine, distinguish them from false ideas or to convey them intelligebly. Often such formulations evolved into bones of contention, which for a long time created great frontlines between Christians. The principles of the reformers were similarly divided for many centuries. It is nevertheless fruitful, also for Catholics, to constructively engage with them.

Sola fide

The faith is undoubtedly necessary for justification. We share the central mysteries of the faith – for example, about the Trinity, about Jesus Christ, about salvation and justification – with our Lutheran brothers and sisters. We rejoice in this unity of faith which is based in baptism and expressed in the joint declaration about justification. That is why it is our mission to be witnesses of these truths of faith in our secular society. In our Nordic countries, where few practice their faith, it is important to proclaim the good news together and with one voice.

Sola Scriptura

Only through Holy Scripture can we receive the full revelation about the salvation which is offered to us in Christ. This revelation in received and shared in the Church. Through the teaching office of the Church this living tradition in Holy Scripture is codified. For us Catholics Church, teaching, tradition and Scripture belong together. In the Church and with the Church, Scripture is opened for us.  In this way the faith becomes ever more alive for us. Recently the number of Lutheran Christians who agree with  us believe that Scripture and the tradition of the Church are closely connected, has been on the rise.

Sola gratia

“Everything is mercy”, the saintly Doctor of the Church Thérèse of Lisieux, who can be considered as the Catholic answer to Martin Luther, says. Without God’s mercy we can do nothing good. Without His mercy we can not come to eternal life. Only through God’s mercy can we be justified and holy. Mercy can truly transform us, but we must also respond to this mercy and work alongside it. In the Mother of God, Mary, full of mercy and immaculate, we see how much can God can do in a person.

For many Lutheran Christians it is still difficult to agree with this truth. But we also see that many of them are open to similar questions about growth in prater and in holiness.

Simul iustus et peccator

We are all at the same time justified and sinners. As Catholics we believe that we are really sinners; but through the mercy of God we can receive forgiveness of all guilt in the Sacrament of Reconciliation. As baptised Christians we are called to holiness. The Church is a school of holiness. The saints, who we can ask to intercede for us, are shining examples and role models of this holiness. One of these role models is a woman from our countries, Saint Elisabeth Hesselblad, who was recently canonised. She is an incentive to all of us to go the way of holiness more consciously.

We see that many Lutherans are also open to the saints, such as, for example, Saint Francis of Assisi and Saint Mother Teresa of Calcutta. In our secularised world we need such witnesses of faith. They are living and credible witnesses of our faith.

Martyrium

We know that also in our time many Christians are persecuted for their faith and that there are also many blood witnesses. Martyrdom unites Christians from various churches. We think of all Christians, also in the Middle East, who are persecuted and yet remain true to Christ and His Church. Their example also strengthens us in our faith. Many Christians from these countries have also come to us in the north. it is therefore important that we, all Christians in our countries, maintain, protect and deepen what we share in faith. Then we can also increasingly give and common witness of the risen Lord.

Future perspectives

The joint declaration ‘From conflict to communion’ closes with five ecumenical imperatives, suggested to us Catholics and Lutherans to take further steps on the common way to unity. They are:

  1. Beginning from a perspective of unity and not of division, and promoting what we have in common.
  2. At the same time allowing oneself to be transformed by the witness of the other.
  3. Committing oneself to the search for visible unity.
  4. Rediscovering jointly the power of the Gospel of Christ for our time.
  5. Witness together of the mercy of God in proclamation and service to the world.

Also when these five imperatives speak of great and not always simple concerns, their message is clear, but only when we devote outself completely to Christ and together rediscover the power of the Gospel (cf. 4th imperative).

We are happy and thank God that the Holy Father, Pope Francis, will be coming to Lund on the occasion of the commemoration of the Reformation, to strengthen us in faith.

We therefore invite all Catholics to accompany the preparations for the papal visit with their prayer and to participate in as great a number as possible in both the ecumenical meeting in Malmö Arena and the Mass in Swedbank Stadion. In that way we will show both the joy, as Catholics, of being with Pope Francis, and also respect for the identity of our Lutheran fellow Christians, grown from the Reformation. Despite the still existing differences we are convinced, confident in the mercy of God, that ways towards common unity can be found.

On the Feast of St. Teresa of Avila, 15 October 2016

+ Czeslaw Kozon, Bishop of Copenhagen

+ Anders Arborelius OCD, Bishop of Stockholm

+ Bernt Eidsvig Can. Reg, Bishop of Oslo, Administrator of Trondheim

+ David Tencer OFM Cap, Bishop of Reykjavik

+ Teemu Sippo SCJ, Bishop of Helsinki

+ Berislav Grgic, Bishop-Prelate of Tromsø

+ Gerhard Schwenzer SS.CC., Bishop emeritus of Oslo”

csm_vollversammlung_01_37cd1858a6^Bishops Grgic, Sippo, Eidsvig, Kozon, Arborelius and Tencer, with Sr Anna Mirijam Karschner CPS, the general secretary of the Nordic Bishops’ Conference.

Robert Kardinaal Sarah: “Naar een authentieke toepassing van Sacrosanctum Concilium”

This is a Dutch translation of Cardinal Robert Sarah’s address on the first day of the Sacra Liturgia conference, held in London from 5 to 8 July. This translation is based on the text as released via the Sacra Liturgia Facebook page. It is not a complete transcript of what Cardinal Sarah said. This is expected to be released sometime next week, after the cardinal has added a few points once he returns to Rome. In due time, this address, as well as the conference’s other papers, will be published in book form.


Dit is een Nederlandse vertaling van de toespraak die Kardinaal Robert Sarah heeft gegeven op de eerste dag van de Sacra Liturgia conferentie, gehouden in Londen van 5 tot 8 juli. Deze vertaling is gebasseerd op de tekst zoals die op de Facebook-pagina van Sacra Liturgia werd gepubliceerd. Het is geen volledige transcriptie van wat Kardinaal Sarah heeft gezegd. Het is de verwachting dat deze in de loop van de komende week wordt uitgegeven, zodra de kardinaal een aantal punten toe heeft kunnen voegen na zijn terugkeer naar Rome. Uiteindelijk zal deze toespraak, samen met alle andere die tijdens de conferentie gehouden zijn, in boekvorm uitgegeven worden.

TOESPRAAK VAN ZIJNE EMINENTIE ROBERT KARDINAAL SARAH:
“NAAR EEN AUTHENTIEKE TOEPASSING VAN SACROSANCTUM CONCILIUM”

IMG_7842

Ik wil in de eerste plaats mijn dank uitspreken aan Zijne Eminentie Vincent Kardinaal Nichols, voor zijn welkom in het Aartsbisdom Westminster en zijn vriendelijke begroetingswoorden. Eveneens wil ik Zijne Excellentie Bisschop Dominique Rey, bisschop van Fréjus-Toulon, danken voor zijn uitnodiging om hier met u aanwezig zijn bij de derde internationale “Sacra Liturgia” conferentie, en vanavond de openingstoespraak te presenteren. Uwe Excellentie, ik feliciteer u met dit internationale initiatief ter bevordering van de studie van het belang van liturgische vorming en viering in het leven en de missie van de Kerk.

In deze toespraak wil ik een aantal overwegingen aan u voorleggen over hoe de westerse Kerk naar een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium kan toewerken. Hiermee wil ik de vraag stellen: “Wat hadden de Vaders van het Tweede Vaticaans Concilie voor ogen met de liturgische hervorming?” Daarna wil ik bespreken hoe hun bedoelingen na het Concilie zijn toegepast. Uiteindelijk zou ik u een aantal voorstellen willen voorleggen over het liturgisch leven van de Kerk vandaag, zodat onze liturgische praktijk de bedoelingen van de Concilievaders beter kan weergeven.

Het is volgens mij overduidelijk dat de Kerk leert dat de katholieke liturgie de unieke bevoorrechte locus is van het verlossende handelen van Christus in onze huidige wereld, door middel van werkelijke participatie waarin wij Zijn genade en kracht ontvangen die zo nodig zijn voor onze volharding en groei in het christelijk leven. Het is de goddelijke vastgestelde plaats waar wij onze plicht tot het aanbieden van een offer, het Ene Ware Offer, aan God komen vervullen. Het is waar we onze diepgaande behoefte om God te aanbidden verwerkelijken. Katholieke liturgie is iets heiligs, iets dat door haar aard heilig is. Katholieke liturgie is geen gewone menselijke samenkomst.

Ik wil hier een zeer belangrijk feit onderstrepen: God, niet de mens, staat in het hart van de katholieke liturgie. We komen om Hem te aanbidden. De liturgie gaat niet om jou of mij; we vieren er niet onze eigen identiteit of prestaties, verheerlijken of promoten er niet onze eigen cultuur of plaatselijke religieuze gewoontes. De liturgie draait in de allereerste plaats om God en wat Hij voor ons gedaan heeft. In Zijn Goddelijke Voorzienigheid heeft de Almachtige God de Kerk gesticht en de heilige liturgie ingesteld waarmee wij Hem ware aanbidding kunnen opdragen in overeenstemming met het Nieuwe Verbond dat Christus gebracht heeft.Hierdoor, door het binnengaan van de vereisten van de heilige riten die in de traditie van de Kerk zijn ontwikkeld, krijgen wij onze ware identiteit en betekenis als zonen en dochters van de Vader.

Het is van essentieel belang dat we dit specifieke karakter van de katholieke eredienst begrijpen, want in recente decennia hebben we vele liturgische vieringen gezien waarin mensen, persoonlijkheid en menselijke prestaties te prominent aanwezig waren, bijna tot uitsluiting van God. Zoals Kardinaal Ratzinger ooit schreef: “Als de liturgie in de eerste plaats een werkplaats voor ons eigen handelen lijkt, dan wordt het essentiële vergeten: God. Het vergeten van God is het meest dreigende gevaar van onze tijd” (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 593). 

We moeten volkomen duidelijk zijn over de aard van de katholieke eredienst als we de Constutitie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie op de juiste wijze willen lezen en als we deze getrouw willen uitvoeren.

Al vele jaren voor het Concilie, in zowel missielanden als in de meer ontwikkelde gebieden, was er veel discussie over de mogelijkheid om het gebruik van de volkstalen in de liturgie uit te breiden, vooral voor de lezingen uit de Heilige Schrift, alsook voor een aantal andere onderdelen van het eerste deel van de Mis (wat we nu de “dienst van het Woord” noemen) en de liturgische zang. De Heilige Stoel had al meerdere keren toestemming gegeven voor het gebruik van de volkstaal in het toedienen van de sacramenten. Dit is de context waarin de Concilievaders spraken over de mogelijke positieve oecumenische of missionaire gevolgen van liturgische hervorming. Het is waar dat de volkstaal een positieve plaats heeft in de liturgie. Hier zochten de Vaders naar, niet naar de protestantisering van de Heilige Liturgie of instemmend met haar onderwerping aan een valse inculturisatie.

Ik ben een Afrikaan. Laat me dit duidelijk maken: de liturgie is niet de plaats om mijn cultuur te promoten. Het is veeleer de plaats waar mijn cultuur gedoopt wordt, waar mijn cultuur in het goddelijke wordt opgenomen. Door de liturgie van de Kerk (die missionarissen door heel de wereld hebben meegedragen) spreekt God tot ons, verandert Hij ons en stelt ons in staat deel te nemen in Zijn goddelijk bestaan. Als iemand christen wordt, als iemand in volledige eenheid met de katholieke kerk komt, ontvangt hij iets meer, iets dat hem verandert. Zeker, culturen en andere christenen brengen gaven met zich mee in de Kerk – de liturgie van de Ordinariaten voor Anglicanen die nu in volle eenheid met de Kerk zijn is hier een prachtig voorbeeld van. Maar zij brengen deze gaven met nederigheid, en de Kerk, in haar moederlijke wijsheid, maakt er gebruik zoals zij dat goed acht.

Eén van de duidelijkste en mooiste uitdrukking van de bedoelingen van de Concilievaders is te vinden aan het begin van het tweede hoofdstuk van de Constitutie, dat het mysterie van de Hoogheilige Eucharistie behandelt. In nummer 48 lezen we:

“Daarom geeft de Kerk zich alle zorg en moeite, dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling, dat zij door Gods woord onderwezen worden, zich voeden aan de tafel van ‘s Heren Lichaam en God dank brengen, dat zij het onbevlekt Offer opdragen niet alleen door de handen van de priester, maar ook tezamen met hem, en zo zich zelf leren offeren, dat zij eindelijk steeds meer door Christus de Middelaar uitgroeien tot een volmaakte eenheid met God en met elkaar, opdat tenslotte Gods alles in allen moge zijn.”

Broeders en zusters, dit is wat de Concilievaders wilden. Jazeker, ze discussieerden en stemden over specifieke manieren om hun bedoelingen toe te passen. Maar laat ons glashelder zijn: de rituele hervormingen in de Constitutie, zoals het herstel van het gebed van de gelovigen tijdens de Mis (n. 53), de uitbreiding van de concelebratie (n. 57) of een aantal van haar beleidslijnen zoals de vereenvoudiging verlangd in nummers 34 en 50, zijn alle ondergeschikt aan de fundamentele bedoelingen van de Concilievaders die ik zojuist heb omschreven. Het zijn middelen tot een doel, en het is het doel dat wij moeten behalen.

Als we naar een authentiekere toepassing van Sacrosanctum Concilium willen toewerken, dan moeten we op de allereerste plaats deze einddoelen in het oog houden. Misschien dat, als we ze met een frisse blik en met het voordeel van de ervaring van de laatste vijf decennia bestuderen, we sommige rituele hervormingen en bepaalde liturgische beleidslijnen in een ander licht zullen zien. Als sommige van deze nu moeten worden heroverwogen, om zo “het christelijk leven onder de gelovigen steeds hoger op te voeren” en “alle mensen tot de Kerk te roepen”, laat ons dan de Heer vragen ons de liefde en de nederigheid en wijsheid te schenken om dit te doen.

Ik noem deze mogelijkheid om opnieuw naar de Constitutie en de hervorming die volgde op de publicatie ervan te kijken, omdat ik niet denk dat we vandaag zelfs ook maar de eerste paragraaf van Sacrosanctum Concilium eerlijk kunnen lezen en tevreden kunnen zijn dat we de doelstellingen ervan hebben bereikt. Broeders en zusters, waar zijn de gelovigen waarover de Concilievaders spraken? Vele gelovigen zij nu ongelovig: ze komen helemaal niet meer naar de liturgie. In de woorden van de heilige Johannes Paulus II: vele christenen leven in een staat van “stille afvalligheid;” zij “leven alsof God niet bestaat” (Apostolische Exhortatie Ecclesia in Europa, 28 juni 2003, 9). Waar is de eenheid die het Concilie hoopte te bereiken? We hebben het nog niet bereikt. Hebben we werkelijk vooruitgang geboekt in het roepen van alle mensen tot de Kerk? Ik denk het niet. En toch hebben we heel veel in de liturgie gedaan!

In mijn 47 jaar als priester en na meer dan 36 jaar aan bisschoppelijk dienstwerk kan ik verklaren dat vele katholieke gemeenschappen en individuen de liturgie, zoals hervormd na het Concilie, met geestdrift en vreugde leven en vieren, en er veel van, zo niet al, het goede uit halen dat de Concilievaders verlangden. Dit is een grote vrucht van het Concilie. Maar uit mijn ervaring – nu ook als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten – weet ik ook dat er vele vervormingen van de liturgie in heel de Kerk van vandaag bestaan, en er zijn vele situaties die verbeterd kunnen worden zodat de doelstellingen van het Concilie behaald kunnen worden. Voor ik over een aantal mogelijke verbeteringen spreek, laten we bedenken wat er gebeurde na de publicatie van de Constitutie over de Heilige Liturgie.

Terwijl het officiele hervormingswerk plaatsvondt ontstonden er een aantal zeer ernstige verkeerde interpretaties van de liturgie en deze schoten wortel in verschillende plaatsen in de wereld. Deze misbruiken van de Heilige Liturgie ontwikkelden zich vanwege een foutief begrip van het Concilie en resulteerden in liturgische vieringen die subjectief waren en meer gericht op de verlangens van de individuele gemeenschap dan op de offerdienst van de Almachtige God. Mijn voorganger als Prefect van de Congregatie, Francis Kardinaal Arinze, noemde dit ooit eens “de doe-het-zelf Mis”. De heilige Johannes Paulus II vond het zelfs noodzakelijk het volgende te schrijven in zijn encycliek Ecclesia de Eucharistia (17 april 2003):

“Deze dienst van de verkondiging van de kant van het Leergezag heeft een antwoord gekregen in de innerlijke groei van de christelijke gemeente. Zonder twijfel heeft de liturgiehervorming van het Concilie in hoge mate bijgedragen aan een bewustere, actievere en vruchtbaarder deelname aan het heilig Offer van het Altaar van de kant van de gelovigen. Op veel plaatsen is Aanbidding van het Allerheiligst Sacrament ook een belangrijke dagelijkse praktijk en wordt een onuitputtelijke bron van heiligheid. De vrome deelname van de gelovigen aan de eucharistische processie op Sacramentsdag is een genade van de Heer die ieder jaar vreugde brengt aan hen die eraan deelnemen. Andere positieve tekenen van geloof in en liefde voor de Eucharistie zouden nog genoemd kunnen worden.

Helaas is er naast dit licht ook schaduw. Op sommige plaatsen is de praktijk van de eucharistische Aanbidding vrijwel volledig verwaarloosd. In verschillende delen van de Kerk zijn misbruiken opgetreden, die lijden tot verwarring met betrekking tot het gezonde geloof en de katholieke leer ten aanzien van dit wonderbaarlijke Sacrament. Soms komt men een uiterst verengd begrip van het eucharistische mysterie tegen. Beroofd van zijn betekenis als offer wordt het gevierd als ware het eenvoudigweg een broederlijke maaltijd. Daarenboven wordt van tijd tot tijd de noodzaak van het ambtelijke priesterschap dat wortelt in de apostolische opvolging verduisterd en de sacramentaliteit van de Eucharistie wordt teruggebracht tot louter werkdadigheid in de verkondiging. Dit heeft hier en daar geleid tot oecumenische initiatieven die hoewel edel in hun motieven, toegeven aan eucharistische praktijken die in tegenspraak zijn met de discipline waarmee de Kerk haar geloof uitdrukt. Kunnen wij anders dan onze diepe droefheid over dit alles uitdrukken? De Eucharistie is een te groot geschenk dan dat wij dubbelzinnigheid en verschraling van de betekenis zouden kunnen dulden.

Ik vertrouw erop dat deze encycliek er effectief aan kan bijdragen om de schaduwen van onaanvaardbare doctrines en praktijken te verdrijven, opdat de Eucharistie verder moge stralen in heel de glans van haar mysterie (n. 10).”

Hier bestond ook een pastorale werkelijkheid: om goede redenen of niet, sommige mensen konden of wilden niet deelnemen aan de hervormde riten. Zij bleven weg of namen alleen deel aan de niet-hervormde liturgie waar ze die konden vinden, zelfs als de viering ervan niet was toegestaan. Zo werd de liturgie een uitdrukking van verdeeldheid in de Kerk, in plaats van één van katholieke eenheid. Het Concilie wilde niet dat de liturgie ons van elkaar scheidde! De heilige Johannes Paulus II werkte aan het genezen van deze verdeling, met de hulp van Kardinaal Ratzinger die, als Paus Benedictus XVI, de nodige interne verzoening in de Kerk wilde faciliteren door in zijn Motu Proprio Summorum Pontificum (7 juli 2007) te bepalen dat de oudere vorm van de Romeinse ritus zonder beperkingen beschikbaar moet zijn voor die individuen en groepen die uit haar rijkdom willen putten. In Gods Voorzienigheid is het nu mogelijk onze katholieke eenheid te vieren met respect voor, en zelfs vreugde in, een legitieme diversiteit van de rituele praktijk.

We mogen dan een hele nieuwe, moderne liturgie in de volkstaal hebben opgebouwd, maar als we niet de juiste basis hebben gelegd – als onze seminaristen en geestelijkheid niet “diep doordrongen zijn van de geest en de kracht van de liturgie”, zoals het Concilie vroeg – dan kunnen zij zelf de mensen die aan hun zorg zijn toevertrouwd niet vormen. We moeten de woorden van het Concilie zelf zeer serieus nemen: het zou “kansloos” zijn te hopen op een liturgische vernieuwing zonder een grondige liturgische vorming. Zonder deze essentiële vorming zouden geestelijken zelfs schade toebrengen aan het geloof van mensen in het eucharistisch mysterie.

Ik wil niet bovenmatig pessimistisch overkomen, en ik zeg nogmaals: er zijn vele, vele gelovige mannelijke en vrouwelijke leken, vele geestelijken en religieuzen voor wie de liturgie zoals hervormd na het Concilie een bron van veel geestelijke en apostolische vruchten is, en daar dank ik de Almachtige God voor. Maar ik denk dat u het met mij eens zal zijn, zelfs op basis van mijn korte analyse hierboven, dat we beter kunnen doen, zodat de Heilige Liturgie werkelijk de bron en het hoogtepunt van het leven en de missie van de Kerk wordt, nu, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, zoals de Concilievaders zozeer verlangden.

Gezien de fundamentele verlangens van de Concilievaders en de verschillende situaties die na het Concilie zichtbaar zijn geworden, zou ik een aantal praktische overwegingen willen presenteren over hoe we Sacrosanctum Concilium vandaag beter kunnen toepassen. Ook al dien ik als Prefect van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst, ik doe dit in alle nederigheid als een priester en een bisschop in de hoop dat dit een volwassen reflectie en studie en goed liturgisch handelen in heel de Kerk zal bevorderen.

Het zal geen verrassing zijn wanneer ik zeg dat we in de eerste plaats de kwaliteit en diepgang van onze liturgische vorming moeten onderzoeken, hoe we de geest en kracht van de liturgie overbrengen op onze geestelijken, religieuzen en lekengelovigen. Te vaak nemen we aan dat onze wijdingskandidaten voor het priesterschap of het permanente diaconaat genoeg over de liturgie “weten”. Maar het Concilie drong hierin niet aan op kennis, hoewel de Constitutie natuurlijk het belang van liturgiestudie onderstreepte (zie n. 15-17). Nee, de eerste en essentiële liturgische vorming is meer een onderdompeling in de liturgie, in het diepe mysterie van God, onze liefhebbende Vader. Het is een kwestie van de liturgie beleven in al haar rijkdom, zodat we, na gedronken te hebben uit haar bron, altijd dorsten naar haar verrukkingen, haar orde en schoonheid, haar stilte en bezinning, haar verheerlijking en aanbidding, haar vermogen ons ten diepste te verbinden met Hem die in en door de riten van de Kerk werkt.

Als we hier zorg voor dragen, als onze nieuwe priesters en diakens werkelijk dorsten naar de liturgie, zullen zij op hun beurt in staat zijn degenen die aan hun zorg zijn toevertrouwd te vormen – zelfs als de liturgische situatie en mogelijkheden van hun kerkelijke missie bescheidener zijn dan die van het seminarie of de kathedraal. Ik weet van vele priesters in zulke omstandigheden die hun mensen vormen in de geest en kracht van de liturgie, en wier parochies voorbeelden zijn van grote liturgische schoonheid. We moeten niet vergeten dat waardige eenvoud niet hetzelfde is als reductief minimalisme of een verwaarloosde en vulgaire stijl. Zoals onze Heilige Vader, Paus Franciscus, leert in zijn Apostolische Exhortatie Evangelii Gaudium: “De Kerk evangeliseert en evangeliseert zichzelf met de schoonheid van de liturgie, die ook viering is van de evangeliserende activiteit en bron van een hernieuwde impuls tot zelfgave.” (n. 24)

Ten tweede denk ik dat het zeer belangrijk is dat we duidelijk zijn over de aard van liturgische participatie, van de participatio actuosa waar het Concilie toe opriep. Hierover is veel verwarring geweest in de laatste decennia. Nummer 48 van de Constitutie zegt: De Kerk wil “dat de christengelovigen dit geheim van het geloof niet als buitenstaanders of als zwijgende toeschouwers bijwonen, maar dat zij het door de riten en gebeden goed leren begrijpen en daardoor bewust, godvruchtig en actief deelnemen aan de heilige handeling.” Het Concilie beschouwt participatie als voornamelijk intern, voortkomend uit een goed begrip van de riten en gebeden. Zeker, de Concilievaders vragen de gelovigen te zingen, de priester te antwoorden, liturgische taken op zich te nemen die rechtmatig de hunne zijn, maar staan erop dat allen zich bewust zijn van wat ze doen, “godvruchtig en actief”.

Als we het belang van de internisalisatie van onze liturgische participatie begrijpen zullen we het luidruchtige en gevaarlijke liturgische activisme, dat in de laatste decennia zo prominent aanwezig is geweest, vermijden. We gaan niet naar de liturgie om op te treden, om dingen te doen zodat anderen het kunnen zien: we gaan om verbonden te worden met het handelen van Christus door een internalisatie van de uitwendige liturgische riten, gebeden, tekenen en symbolen. Wellicht dat degenen die geroepen zijn tot liturgisch dienstwerk dit zich beter moeten herinneren dan anderen! Maar we moeten anderen ook vormen, in het bijzonder onze kinderen en jonge mensen, in de ware betekenis van liturgische participatie, in de ware manier om de liturgie te bidden.

Ten derde, ik heb gesproken over het feit dat een aantal hervormingen die na het Concilie zijn ingevoerd mogelijk zijn samengesteld volgens de tijdsgeest en dat er een groeiende hoeveelheid studie door trouwe zonen en dochters van de Kerk is geweest, waarin wordt gevraagd of wat was ingevoerd werkelijk de doelstellingen van de Constitutie toepaste, of dat ze er in werkelijkheid aan voorbij gingen. Deze studie vindt soms plaats onder de noemer “hervorming van de hervorming” en ik weet dat EH Thomas Kocik over deze kwestie een doorwrochte studie heeft gepresenteerd tijdens de Sacra Liturgia conferentie in New York, een jaar geleden.

Ik denk niet dat we de mogelijkheid of de wenselijkheid van een officiële hervorming van de liturgische hervorming kunnen afwijzen, omdat haar voorstanders een aantal belangrijke beweringen doen in hun pogingen trouw te zijn aan de nadruk van het Concilie in nummer 23 van de Constitutie “om de gezonde traditie te bewaren en toch de weg te openen voor een gewettigde vooruitgang”, en dat “vernieuwingen niet plaats hebben, tenzij deze door een werkelijk en duidelijk nut van de Kerk worden vereist, waarbij men er op dient te letten, dat de nieuwe vormen als het ware organisch voortkomen uit de reeds bestaande vormen.”

Ik kan meedelen dat, toen ik afgelopen april door de Heilige Vader in audiëntie werd ontvangen, Paus Franciscus mij vroeg de kwestie van een hervorming van een hervorming te bestuderen en hoe beide vormen van de Romeinse ritus te verrijken. Dat zal een fijngevoelig werk zijn en ik vraag om uw geduld en gebed. Maar als we Sacrosanctum Concilium beter willen toepassen, als we willen bereiken wat het Concilie verlangde, dan is dit een serieuze kwestie die zorgvuldig moet worden bestudeerd en behandeld met de nodige duidelijkheid en voorzichtigheid.

Wij priesters, wij bisschoppen dragen een grote verantwoordelijkheid. Hoe leidt ons goede voorbeeld tot goed liturgisch handelen; hoe kwetst onze onachtzaamheid of wangedrag de Kerk en haar heilige liturgie!

Wij priesters moeten in de allereerste plaats aanbidders zijn. Onze mensen zien het verschil tussen een priester die met geloof viert en één die haastig viert, veel op zijn horloge kijkt, bijna alsof hij zo snel mogelijk weer terug naar de televisie wil! Priesters, we kunnen niets belangrijkers doen dan de heilige mysteries te vieren: laten we oppassen voor de verleiding van liturgische luiheid, want dat is een verleiding van de duivel.

We moeten onthouden dat wij niet de makers van de liturgie zijn. Wij zijn haar nederige bedienaars, onderworpen aan haar discipline en wetten. Wij hebben ook de verantwoordelijkheid om degenen die ons bijstaan in liturgische functies te vormen in zowel de geest en kracht van de liturgie en zeker ook haar regels. Ik heb soms priesters een stap terug doen zetten om buitengewone bedienaars de Heilige Communie uit te laten delen: dit is fout, het is een ontkenning van het priesterlijk dienstwerk evenals een klerikalisering van de leken. Wanneer dit gebeurt is het een teken dat de vorming verkeerd is gegaan, en dat het gecorrigeerd moet worden.

Ik heb ook priesters en bisschoppen gezien die, gekleed om de Heilige Mis te vieren, telefoons en camera’s tevoorschijn haalden en in de heilige liturgie gebruikten. Dit is een verschrikkelijke aanklacht tegen het begrip dat zij hebben over wat ze doen als ze de liturgische gewaden aantrekken, dus zich als een alter Christus kleden – en nog meer, als ipse Christus, als Christus zelf. Dit is heiligschennis. Geen bisschop, priester of diaken die is gekleed voor het liturgisch dienstwerk of aanwezig op het priesterkoor moet foto’s nemen, zelfs niet tijdens grote geconcelebreerde Missen. Dit priesters dit vaak doen tijdens zulke Missen, of met elkaar praten of nonchalant zitten, is volgens mij een teken dat wij opnieuw moeten nadenken over de gepastheid van deze Missen, vooral als het priesters aanzet tot zulk schandalig gedrag dat het gevierde mysterie zo onwaardig is, of als de grootte van deze geconcelebreerde vieringen tot het risico van ontheiliging van de heilige Eucharistie leidt.

Ik wil een beroep doen aan alle priester. U heeft misschien mijn artikel in L’Osservatore Romano van een jaar geleden (12 juni 2015) gelezen, of mijn interview met het tijdschrift Famille Chrétienne in mei van dit jaar. Bij beide gelegenheden heb ik gezegd dat ik denk dat het heel belangrijk is dat we zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting, van priesters en gelovigen samen in dezelfde richting – naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt, in die delen van de liturgische riten waarin we ons tot God richten. Dit is toegestaan onder de huidige liturgische regels. Het is volledig legitiem in de moderne ritus. Ik denk dat het een heel belangrijke stap is om te verzekeren dat in onze vieringen de Heer werkelijk in het centrum staat.

En dus, beste priesters, vraag ik u dit waar mogelijk toe te passen, voorzichtig en met de nodige catechese, zeker, maar ook met het zelfvertrouwen van een herder dat dit iets goeds is voor de Kerk, iets goeds voor onze mensen. Uw eigen pastorale oordeel zal bepalen hoe en wanneer dit mogelijk is, maar wellicht is de eerste zondag van de Advent van dit jaar, wanneer we uitkijken naar “de Heer die zal komen” en “die niet aarzelt”, een hele goede tijd om dit te doen. Beste priesters, we zouden opnieuw moeten luisteren naar de klaagzang van God zoals verkondigd door de profeet Jeremia: “ze hebben Mij de rug toegekeerd” (2:27). Laat ons weer naar de Heer terugkeren!

Ik zou ook een beroep willen doen op mijn broeders bisschoppen: leidt u alstublieft uw priesters en mensen op deze manier naar de Heer, in het bijzonder in grote vieringen in uw bisdommen en in uw kathedraal. Vorm uw seminaristen alstublieft in de werkelijkheid dat we niet tot het priesterschap geroepen zijn om zelf in het hart van de liturgische eredienst te staan, maar om de gelovigen van Christus als medegelovigen naar Hem te leiden. Maak deze eenvoudige maar diepgaande hervorming alstublieft mogelijk in uw bisdommen, uw kathedralen, uw parochies en uw seminaries.

Wij bisschoppen hebben een grote verantwoordelijkheid, en ooit zullen we ons voor de Heer moeten verantwoorden over ons beheer. Wij bezitten niets! Zoals de heilige Paulus ons leert, wij zijn slechts “helpers van Christus, belast met het beheer van Gods geheimen” (1 Kor. 4:1). Wij hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de heilige werkelijkheid van de liturgie wordt gerespecteerd in onze bisdommen en dat onze priesters en diakens zich niet alleen aan de liturgische voorschriften houden, maar de geest en de kracht van de liturgie waaruit deze voortkomen kennen. Ik was zeer bemoedigd door het lezen van de presentatie getiteld “The Bishop: Governor, Promoter and Guardian of the Liturgical Life of the Diocese”, gegeven voor de Sacra Liturgia conferentie in Rome in 2013 door aartsbisschop Alexander Sample van Portland in Oregon in de VS, en ik raad mijn broeders bisschoppen op broederlijke wijze aan zijn overwegingen zorgvuldig te bestuderen.

Hier herhaal ik wat ik elders heb gezegd: dat Paus Franciscus mij heeft gevraagd het liturgisch werk voort te zetten dat Paus Benedictus begonnen is (zie: Boodschap aan Sacra Liturgia 2015, New York City). Het feit dat we een nieuwe paus hebben betekent niet dat de visie van zijn voorganger nu niet langer geldig is. Integendeel, zoals we weten heeft onze Heilige Vader Paus Franciscus het grootste respect voor de liturgische visie en maatregelen die Paus Benedictus heeft uitgevoerd in opperste trouw aan de wensen en doelstellingen van de Concilievaders.

Staat u mij, voor ik afrond, toe een aantal andere kleine manieren te noemen die ook bij kunnen dragen aan een meer getrouwe toepassing van Sacrosanctum Concilium. Eén daarvan is dat we de liturgie moeten zingen, we moeten de liturgische teksten zingen, met respect voor de liturgische tradities van de Kerk en ons verheugend in de schatkist aan gewijde muziek die de onze is, in het bijzonder die muziek die hoort bij de Romeinse ritus, het Gregoriaans. We moeten gewijde liturgische muziek zingen, en niet slechts religieuze muziek of, erger, wereldse muziek.

We moeten de juiste balans vinden tussen de volkstalen en het gebruik van het Latijn in de liturgie. Het Concilie heeft nooit de bedoeling gehad dat de Romeinse ritus volledig in de volkstaal gevierd zou worden. Maar het wilde wel een breder gebruik ervan toestaan, in het bijzonder voor de lezingen. Tegenwoordig zou het mogelijk moeten zijn, vooral door moderne druktechnieken, om voor ieder het begrijpen van het Latijn te vergemakkelijken, wellicht voor de liturgie van de Eucharistie, en dit is natuurlijk met name gepast bij internationale samenkomsten waar de plaatselijke volkstaal door velen niet verstaan wordt. En wanneer de volkstaal gebruikt wordt moet het natuurlijk een juiste vertaling van het originele Latijn zijn, zoals Paus Franciscus recent aan mij heeft bevestigd.


Tussenkomst van Bisschop Rey

Met grote vreugde hebben we vandaag gehoord dat onze Heilige Vader, Paus Franciscus, u heeft gevraagd een studie te beginnen van de liturgische hervorming na het Concilie, en mogelijkheden te verkennen van wederzijdse verrijking tussen de oudere en nieuwere vormen van de Romeinse ritus, oorspronkelijk besproken door Paus Benedictus XVI.

Uwe Eminentie, uw oproep dat wij “zo snel mogelijk terugkeren naar een gezamenlijke richting” in onze liturgische vieringen, “naar het ooster of tenminste naar de apsis – naar de Heer die komt,” is een uitnodiging tot een radicale herontdekking van iets dat aan de wortel ligt van de christelijke liturgie. Het roept ons op om wederom te beseffen dat, in al onze liturgische vieringen, de christelijke liturgie in essentie gericht is op Christus, wiens komst wij met vreugdevolle hoop afwachten.

Uwe Eminentie, ik ben slechts één bisschop van één bisdom in het zuiden van Frankrijk. Maar als antwoord op uw oproep wil ik nu aankondigen dat, in ieder geval op de laatste zondag van de Advent van dit jaar, in mijn viering van de heilige Eucharistie in mijn kathedraal en bij andere gelegenheden zoals het past, ik ad orientem zal vieren – in de richting van de Heer die komt. Voor de Advent zal ik een brief schrijven aan mijn priesters en mensen over deze kwestie om mijn beslissing toe te lichten. Ik zal hen aanmoedigen mijn voorbeeld te volgen. Ik zal hen vragen mijn persoonlijke getuigenis, als eerste herder van het bisdom, te ontvangen in de geest van iemand die zijn volk wil oproepen om hierdoor het primaatschap van de genade in hun liturgische vieringen te herontdekken. Ik zal uitleggen dat deze verandering ons zal helpen de fundamentele aard van de christelijke eredienst te herinneren: dat het steeds op de Heer gericht moet zijn.


Kardinaal Sarah, Addendum

We moeten ervoor zorgen dat aanbidding het hart is van onze liturgische vieringen. Te vaak maken we niet de beweging van viering naar aanbidding, maar als we dat niet doen ben ik bang dat we niet altijd volledig intern hebben deelgenomen aan de liturgie. Twee lichaamshoudingen zijn hier nuttig, zelf onmisbaar. De eerste is stilte. Als ik nooit stil ben, als de liturgie mij geen ruimte geeft voor stil gebed en bezinning, hoe kan ik dan Christus aanbidden, hoe ik mij dan in mijn hart en ziel met Hem verbonden voelen? Stilte is zeer belangrijk, en niet alleen voor en na de liturgie.

Zo is ook het knielen bij de consecratie (tenzij ik ziek ben) van belang. In het westen is dit een lichamelijke handeling van aanbidding die ons nederig maakt voor onze Heer en God. Het is in zichzelf een gebedshandeling. Waar knielen en buigen uit de liturgie zijn verdwenen moeten ze worden teruggebracht, in het bijzonder in verband met het ontvangen van onze Heer in de heilige communie. Beste priesters, vorm uw mensen, waar mogelijk en met pastorale prudentie, zoals ik eerder zei, in deze prachtige handeling van aanbidding en liefde. Laat ons wederom neerknielen in aanbidding en liefde voor de Eucharistische Heer!

In verband met het geknield ontvangen van de heilige communie  wil ik verwijzen naar de brief van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten uit 2002, die duidelijk maakt dat “elke weigering van de Heilige Communie aan één van de gelovigen op basis van zijn of haar knielende houding is een ernstige overtreding van één van de meest fundamentele rechten van de christengelovigen” (Brief, 1 juli 2002, Notitiae, n. 437, nov-dec 2002, p. 583).

Het correct kleden van alle liturgische bedienaren op het priesterkoor, inclusief de lectoren, is ook van groot belang, wil dit dienstwerk als authentiek beschouwd worden en wil het uitgevoerd worden met het decorum passend bij de heilige liturgie – ook de bedienaren zelf dienen de juiste eerbied te tonen voor de mysteries die zij toedienen.

Dit zijn enkele voorstellen: ik ben er zeker van dat er vele andere gedaan kunnen worden. Ik leg ze u voor als mogelijke manieren om verder te gaan naar “de juiste manier om de liturgie innerlijk en uiterlijk te vieren”, dat natuurlijk het verlangen was dat Kardinaal Ratzinger aan het begin van zijn grootse werk, De Geest van de Liturgie, uitdrukte (Joseph Ratzinger, Theology of the Liturgy, Collected Works vol. 11, Ignatius Press, San Francisco 2014, p. 4). Ik moedig u aan om alles te doen dat u kunt om dit doel te realiseren, dat volledig in overeenstemming is met dat van de Constitutie over de Heilige Liturgie van het Tweede Vaticaans Concilie.

 

 

Ready for launch – a new translation of the Lord’s Prayer

prayerThe Dutch and Flemish bishops announced today that the new translation of the Lord’s Prayer, drafted over the past couple of years as a first step to come to a completely new translation of the Roman Missal, will enter into effect on 27 November of this year, the start of Advent. In August of 2014 the new translation was already presented, and I discussed the changes at that time in this blog post.

The two bishops’ conferences each delegated a member to sit ona joint commission preparing the new translation. For the Netherlands that is Bishop Jan Liesen of Breda, and for Belgium it is Archbishop Jozef De Kesel of Mechelen-Brussels. Both prelates have released explanatory notes announcing the change: Bishop Liesen back in 2014, and Archbishop De Kesel today.

The translation itself, as I have outlined in the blog post I linked to above, is not extremely different from the existing texts, although the differences will certainly be noticeable when it comes into use, and could be considered an amalgamation of both. A noteworthy change is the translation of the word tentationem, temptation in English. In his note, Archbishop De Kesel discusses the new translation of this word:

de kesel“Until now this word has been translated as “bekoring” [temptation]. The Greek has peirasmos. This can be translated as both “bekoring” and “beproeving” [ordeal/test]. Most often this is translated as “beproeving”. So “beproeving” is the more concordant translation of the Greek basis. Translating it as “bekoring”, furthermore, presents a theological problem. “Bekoren” means to incite to evil. In Scripture this is said of the devil, not of God. God does not try and encourage man to commit evil. In that sense it is not God who tempts us, as the Letter of James (1:13) explicitly says. James responds here to an incorrect understanding of temptation or testing. It is not God, but, “when a man is tempted, it is always because he is being drawn away by the lure of his own passions”.

Yet it is an undeniable Biblical concept that God can test someone’s faith. For example, Abraham was tested, and so Jesus was tested also. “Thereupon, the Spirit sent him out into the desert:  and in the desert he spent forty days and forty nights, tempted by the devil” (Mark 1:12-13). The wording is striking and to the point: it is the Spirit who sends Jesus to the desert to be tested for forty days by Satan. The Spirit of God does not lure us into doing evil and tests us in that way, but He can bring us into situations in which our faith is being tested. These are situations in which we are presented with the unavoidable choice: for God and thus against evil, or for evil and thus against God. Only in and through the testing you know whether or not you really believe in God. Whether you, like Abraham, trust Him unconditionally, even in the darkest hour. This is also the meaning of the forty years in the desert. As Deuteronomy 8:2 says: “the Lord thy God led thee through the desert, testing thee by hard discipline, to know the dispositions of thy heart”.

Hence the meaning of the final prayer in the Our Father. We do not ask God not to tempt us. He doesn’t. But we do ask Him not to test us beyond our abilities. And this is not just any test. It is about whether or not, when it really matters, we do not deny our vocation as Christians. That, as happened to Simon Peter, we would say, when things get dangerous, “No, I do not know Him.” That is what we ask God earnestly in the last prayer of the Our Father: do not lead us to that ordeal.”

Bishop Liesen explains the process by which the new translation was arrived at:

liesen“Although the Altar Missal for the Dutch Church Province of 1979 included an ecumenical text of the Lord’s Prayer, the Netherlands and Flanders did not succeed in realising a joint translation of the Our Father as part of the liturgy renewal following the Second Vatican Council. All attempts came to naught. […]

The current review of the translation of the Order of Mass on behalf of the Dutch and Flemish bishops was seen by the joint commission as a unique opportunity to realise a joint text of the Lord’s Prayer for the entire Dutch language area. Following the Second Vatican Council new translations of the Our Father had already been realised and introduced in other language areas. The Congregation for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments made it known that, as part of the review of the Missale Romanum, a joint Dutch text of the Lord’s Prayer was diserable.

Starting point in achieving a new translation was to stay as close as possible to the familiar Flemish and Dutch texts and therefore maintain what is the same in both translations. Attention also had to be paid to the source text and understandability and the ecumanical translations also had to be consulted. The joint commission entrusted the task of developing a proposal in this sense to a Dutch and a Flemish exegete, who quickly presented a result which was adopted in full by the commission.”

So it took fifty years for an attempt to create a new translation of the Lord’s Prayer to succeed, and now it was only a matter of months. I suppose that shows how the polemics and pasionate differences of opinions following the Second Vatican Council have finally settled into a situation where bishops can agree on said translation. I say ‘bishops’ for a reason, since the general tone of the reaction I see on social media is one of disregard, mockery even, coupled with, in some cases, the decision to stick with the old familiar text. There are definitively parallels to be drawn with the introduction of the new English translation of the Missal in 2010. It’ll be interesting to see how the new translation will be accepted come Advent.

Full century – in Ambon, Bishop Sol passes away

Yesterday, the eve of his 100th Easter, Bishop André Sol, the sixth-oldest bishop in the world and the oldest Dutch bishop, returned to the Father.

2213030andreas-sol780x390

Bishop Andreas Petrus Cornelius Sol was the last surviving Dutch-born prelate to have participated in the Second Vatican Council, taking part in the third and fourth sessions. A priest of the Missionaries of the Sacred Heart, he was ordained in 1940, travelling, after the war ended in 1945, to the Catholic Kai Islands in the Moluccas in what was then the Dutch East Indies. In 1963 he was appointed as Coadjutor Bishop of the Diocese of Amboina, and in 1965 he succeeded Bishop Jacobus Grent, also a Dutchman, as the second bishop of that diocese. Bishop Sol retired in 1994.

Bishop Sol remained in Ambon after his retirement. In 2004 he had to flee sectarian violence in the city, but he returned later and died yesterday in the city that became his home. He leaves behind an extensive library attached to the cathedral of Amboina, as well as the Ambon Adoption Project, which has allowed thousands of children in the Mollucas to receive an education through sponsorships from financial adoption parents in the Netherlands since its inception in 1980.

Network of love – Bishop van den Hende on what makes a diocese

Last month, the Dioceses of Groningen-Leeuwarden and Rotterdam marked the 60th anniversary of their foundation. A week ago, the website of the latter diocese published the text of the Bishop Hans van den Hende’s homily for the festive Mass on 6 February. In it, the bishop puts the sixty years that the diocese has existed in perspective, and goes on the describe the diocese not as a territory, but as a part of the people of God, as the Second Vatican Council calls it in the decree Christus Dominus. Following Blessed Pope Paul VI, Bishop van den Hende explains that a diocese is a network of love. following the commandment of Jesus to remain in His love. This network starts in the hearts of people and as such it contributes to building a society of love and mercy.

20160206_Rotterdam_60JaarBisdom_WEB_©RamonMangold_08_348pix“Brothers and sisters in Christ, today we mark the sixtieth year of the existence of the Diocese of Rotterdam. “Sixty years, is that worth celebrating?”, some initially wondered. “We celebrated fifty years in a major way. One hundred years would be something.”

In the history of the Church, sixty years is not a long period of time. But sixty years is a long time when you consider it in relation to a human life. Many people do not reach the age of sixty because of hunger and thirst, war and violence. There are major areas where there hasn’t been peace for sixty years. Sixty years is long enough to contain a First and a Second World War.

Every year that the Lord gives us has its ups and downs, can have disappointments, great sorrow and joy. Sixty years we began as a diocese. In 1955, Pope Pius XII had announced that there would be two new dioceses in the Netherlands. The north of the country received the Diocese of Groningen. And here the Diocese of Rotterdam was created from the Diocese of Haarlem.

In 1956, on 2 February, both dioceses began. The new bishops came later. The bishops of the older dioceses of Utrecht and Haarlem initially were the administrators of the new dioceses. But in May of 1956 the first shepherds of the two new dioceses were consecrated (the consecration of Msgr. Jansen as bishop of Rotterdam was on 8 May 1956).

Describing the division of dioceses in provinces and areas, I could give you the impression that a diocese is in the first place a territory that can be pointed out geographically. But a diocese is not primarily a firmly defined area or a specific culture. The Second Vatican Council describes a diocese in the first place as a part of the people of God: “portio populi Dei” (CD, 11). The Vatican Council avoids here the word “pars”, that is to say, a physical piece.

A diocese is a part of the people of God. And that automatically makes a diocese a network of people united in faith around the one Lord. A network in the heart of society, connected to people that they may travel with. Pope Paul VI characterised the Church as a “network of love”, with the mission to contribute to a society of love in the entire world.

A network of love in unity with Jesus, who tells His disciples in the Gospel (John 15: 9-17), “Remain in my love”. Now that we are marking sixty years, we must recognise that things can go wrong in those sixty years, that there are things which do not witness to the love of Christ. How we treat each other, how parishes sometimes compete with each other, and also the sin of sexual abuse of minors and how we deal with that, these are part of our history.

Should we then say that this network of love is too difficult a goal to achieve? If we think that, we should remember what St. Paul says in the first reading (1 Cor. 1:3-9). He says: the network of love does not just belong to people, but is united with Jesus Christ, who helps us persevere until the end. Jesus is God’s only Son who has lived love to the fullest, who died on the cross, who rose from the dead and who made no reproaches but said, “Peace be with you” (cf. John 20:21).

The network of love is inspired by the Holy Spirit whose efficacy becomes visible where there is unity, where forgiveness is achieved, where people can bow to each other and serve one another.

To be a network of love is a duty that we must accept ever anew as a mission from the Lord. We are a diocese according to God’s heart, insofar as the witness to Christ has taken root in us (1 Cor. 1:5-6). When we do not consider the disposition of His heart we do not go His way. And when we do not store and keep His life in our hearts (cf. Luke 2:51), we are not able to proclaim His word and remain in His love.

As a diocese (as a local Church around the bishop) we are not just a part of the worldwide Church of Christ, but a part in which everything can happen which makes us Church in the power of the Holy Spirit: in the first place the celebration of the Eucharist as source and summit, and the other sacraments: liturgy. Communicating the faith in the proclamation of the Gospel: kerygma, which – in catechesis, for example – must be coupled with solidarity between the generations. And thirdly, that we, as a network of love, show our faith in acts of love: charity (cf. Deus caritas est, n. 23).

We celebrate this anniversary in a year of mercy, proclaimed by Pope Francis. It is a holy year of mercy. Mercy means on the one hand to continue trusting in God’s love, asking for forgiveness for what’s not right, for what is a sin. Allowing Him into our hearts. On the other hand it means that we make mercy a mission in our lives and show it in our service to our neighbours, in acts of love, in works of mercy. In the Gospel of Matthew, chapter 25, Jesus summarises this for us: I was thristy and you gave me to drink, I was hungry and you gave me to eat. I was naked, I was homeless and alone. Did you care for me? Jesus does not isolate people in need, but identifies Himself with them: You help me when you approach a person in need (vg. Matt. 25:40).

Characterising the diocese and the entire Church as a network of love is not a recent invention from our first bishop, Msgr. Jansen, but is an answer to Christ’s own mission for His Church. And many saints went before us on that path with that mission. Saint Lawrence was a deacon in third-century Rome (225-258), who helped the people where he could. And when the emperor wanted to take all the Church’s treasure, which wasn’t even in the form of church buildings, as the Christians did not have those yet, Lawrence did not come to him with the riches, but with the people in need. And he said, “These are the treasures of the Church”. These treasures don’t take the form of bank accounts or the wax candles the emperor loved so much, but people, who are images of God. Jesus looking into our hearts also asks us to see in the hearts of people. In this way we continue to celebrate Lawrence and his witness.

And what about Saint Elisabeth (1207-1231) who went out to give bread to people and help the sick? She was of noble birth and was expected not to do this, but she went out from her castle and helped people in need. In this way she was a face of God’s mercy. And consider Blessed Mother Teresa (1910-1997), of whom there is a statue in this church. She saw people collapsing in misery, lying in the gutter, and she saw in their hearts. And also in our city of Rotterdam we are happy to have sisters of Mother Teresa realising mercy in our time.

A network of love and building a society of love. What more can we do in love and mercy? Marking sixty years of our diocese, it is a good time to ask ourselves: has the witness of Christ, has His love properly entered our hearts? And then we should say, and I am answering on behalf of all of us: we could do better. We need mercy and are to communicate God’s merciful love. In this city and elsewhere we are to contribute to a civilisation of love, contribute to a community which builds up instead of tearing down. It is clear that neither the Kingdom of God nor a diocese can be found on a map, because it starts in the hearts of people.

I pray that we celebrate this anniversary today in the knowledge that God’s mercy accompanies us and that we may accept his mission of solicitude, compassion and mercy. This is more than enough work for us, but it is only possible when it fills our hearts. Amen.”

Guardian of unity – the papacy in Bishop Wiertz’s Lent message

In his message for Lent, which was read out in parishes in the Diocese of Roermond last weekend, Bishop Frans Wiertz discusses the importance of the papacy. It is a guardian of the unity of our Church, and as such it, and especially the way that Pope Francis fulfills his Petrine ministry, should serve as an example for the unity in our families, despite differing opinions and even arguments.

aa%20Staatsiefoto%20Mgr_%20Wiertz%201_06KLEIN“Brothers and sisters,

We often keep family photos on the walls of our living rooms. They are a sign of a close mutual bond. In churches and homes with a definitive Catholic identity a portrait of the Pope may often be found. As a sign of our close unity with him and, through him, with the inclusive “family bond” that we call Church.

Despite the solidarity in our families there are often tensions. As many opinions as there are people. Sometimes there are differences of opinion, various ideas, also abut very important matters. Mutual cohesion is sometimes at risk.

It is no different in the faith community of the Church. We still recall how much damage the polarisation of several decades ago has done to the Church’s credibility. The Church’s unity is one of the indispensable characteristics of the Church as intended by Jesus. Everything that detracts from that is a shame.

That is why the papacy, recently also often called the Petrine office, has such an important place in our Catholic faith community. To the Apostle Peter and his successors, the bishops of Rome, the Lord entrusted the task to watch over that unity. The Pope performs this duty in communion with the local bishops.

Peter was the first to officially make a confession of faith. He said to Jesus, “You are the Christ, the Son of the living God”. He did not do so on his own, but out of the mercy of God. And Jesus answered him, “It was no human agency that revealed this to you but my Father in heaven.” (Matt. 16:16-17). This confession has become the foundation – the rock – on which the Church of Christ has been built.

This witness of Peter and his successors became the guarantee of a reliable body of faith. Through the ages until today. This can be emphasised once more, also in our own time: the Petrine office within the Church is the guardian of unity in doctrine and life. It is the touchstone on which the Church community can always reassess her truth and truthfulness.

We can be grateful for the Popes who in recent times have gone ahead of us as holy shepherds in the faith. Especially through the road map of the Second Vatican Council, they have piloted the ship of the Church on the right course; sometimes in tumultuous and stormy times. We can be especially thank God for the, in every way exemplary, shepherd which He has given us in Pope Francis.

We are living in a turning point of time. Distances and borders are disappearing because of globalisation. In all, especially technological, progress we can not be blind to the shadow sides of this new development. It seems as all material wealth is accompanied by a great spiritual emptiness and indiffirence. The process of secularisation continues and challenges us, as faith community, to a renewed evangelisation.

Amidst this difficult situation the words and actions of Pope Francis remain an example. Within the Church and far beyond it. Tirelessly the Pope proclaims his message of the merciful love of God day after day; in simple words which touch the hearts of people and which are drawn, without many detours, directly from the source of our faith itself: the Gospel of Jesus Christ. A proclamation which answers questions and problems of modern man; including with the teachings of the Church, especially her moral teachings.

Pope Francis avoids no question. He seeks an answers in the direct relationship with people in need, with the poor, where the Gospel of God’s  mercy is the first criterium. For that purpose, he goes unbeaten paths.

Not everyone in the Church is familiar with this approach. But Francis, the guardian of unity, continues his efforts to reform the Church. He looks for ways to achieve unity between the teaching that has been passed down and modern life. A difficult task, as he needs to take divergent religious and moral opinions in different cultures into account.

What matters in our families is not to avoid our questions, but – despite differences of opinion – to maintain the bond of solidarity. It is no different in the family that is the Church. Pope Francis guarantees unity.

In this Lent in the Holy Year of Mercy I ask your special prayer for Pope Francis. That he may continue leading our church with strength and wisdom; and that we – led by him as our shepherd – may follow, with conviction and of one mind.

+ Frans Wiertz,
Bishop of Roermond”

Seriousness and joy, two bedfellows in the Year of Mercy – Archbishop De Kesel’s installation homily

Last Saturday, Msgr. Jozef De Kesel was installed as the 24th Archbishop of Mechelen-Brussels, at the Cathedral of St. Rumbold. Attending were, among others, the Belgian king and queen, all other Belgian bishops (including Archbishop De Kesel’s two predecessors, Archbishop Léonard and Cardinal Danneels), as well as Cardinal Wim Eijk from the Netherlands and Bishop Gérard Coliche from France. In his homily, the new archbishop looked at the readings of the third Sunday of Advent, and kept close to the theme of the Holy Year of Mercy. In the spirit of Pope Francis, he called for a Church that goes out into the world, to confront “our greatest danger today: the globalisation of indifference.”

Read my translation of the homily, which was given in both French and Dutch, below.

12348027_1519573191703090_3620166911912104879_n

“Dear friends,

The Scripture readings we have just heard are the reading for the third Sunday of Advent. They are words that are being read today and tomorrow everywhere in the world, wherever Christians come together on the Sunday. They prepare us for Christmas. But they do give us mixed feelings. On the one hand we have John’s call for conversion. That we do not miss He who is coming. For He is coming, he says, “to clear his threshing floor”. Not exactly a comforting message. Words that point out the seriousness of the situation and our responsibility.

But at the same time there is also the call to joy. “Rejoice in the Lord always. I shall say it again: rejoice!” he says. Of old this Sunday has also been called this: Sunday Gaudete! And Saint Paul adds, “Have no anxiety …  the peace of God that surpasses all understanding will guard your hearts and minds. The Prophet Zephaniah shares the same call for joy. They seem unlikely bedfellows: the seriousness and responsibility that John emphasises and the call to joy and happiness. But it is these two which brings us together today: great responsibility, but also great joy.

Yes, the words of John are binding. He calls to conversion. Yet when those who have just been baptised ask him, “What should we do?”, his response is surprising. He asks for nothing extraordinary or sensational. Share what you have. They should not give everything, but what they have. If you have more clothing than you need, then give to those who do not have enough. The same applies to food: share what you have more of than you need. And to the tax collectors he does not say to cease their work. He simply says, “Stop collecting more than what is prescribed”. Beware of corruption. And the soldiers who come to him, he does not ask to desert. He simply asks them: do what you do properly, without abusing your position and without the use of arbitrary violence. Never forget that you are human like everyone else. What John asks requires string commitment. That is true. But he does not ask anything extravagant. A baptised person does not keep a distance from others. We are to return to the responsibility and solidarity that we share with all men, regardless of their religion of belief.

But why be baptised? Why be Christian? The liturgy of this Sunday gives us the answer, and it too is astonishing. It is the joy that makes me a believer. It is not out of necessity or because I feel obligated. I am a Christian in freedom and love. We are known and loved by God. This is the heart of our faith. This joy and all love is therefore a call to fidelity and conversion.

This is the heart of Christianity. Not in the first place a doctrine or morality. But the certainty that we, frail and temporary people, are known and loved by God. It can hardly be imagined. But how, if this is true, can we not rejoice? Of course this does not answer all questions or solve every problem. But we know from experience how much this makes us happy, gives meaning and direction to our existence: that we are known, appreciated and loved by other people. That we are not nobody. Exactly that is the joy of the Gospel: to know that we are not only by those who are near to use, but by God Himself, the Creator and source of all that exists. Known and loved and radically accepted. Not without reason did Pope Francis call his first Exhortation “The Joy of the Gospel”. And not without reason did he, last Tuesday in Saint Peter’s Basilica in Rome, at the start of the great jubilee, open the door, the door of God’s mercy. Like we will do tomorrow here, and in Brussels and in Nivelles and in all cathedrals and jubilee churches in the entire world.

No, God is not an indifferent God. No arbitrary power, only concerned with Himself. We people are worth everything to Him. That is why He ask that one thing: that we are also not indifferent to each other. Especially not to those who stand at the side and do not matter, the poor and vulnerable, and the countless who are fleeing from war and violence. That we respect all life, no matter how small and vulnerable. Respect for the religious and philosophical convictions of every man. Respect and care for the planet we inhabit. We are also responsible for future generations. This world can be a hard place. This is what the Gospel asks from us: that we do not became hard and indifferent, insensitive and merciless. Because that is our greatest danger today: the globalisation of indifference.

This is the Gospel that the Church proclaims. The Gospel of God’s tenderness. And this is not just rhetoric. He is committed to the very end. And His Son, Jesus Christ, became one of us, vulnerable and defenseless as a child of men. A miracle of humanity. A love to which there is only one answer: to love in our turn. We appreciate and respect each other. Proclaiming the mercy of God and calling for respect and love, that is the mission of the Church. This is the place it searches out in our pluralistic and modern society. Nothing more, and nothing less. In a secularised culture, she can and must make her voice heard. And so much more than a religious fundamentalism that at this time constitutes a very real threat.

Not a Church that looks inward, but a Church that shares in the joys and sufferings of the world. Sympathetic to the plight of humans, of any kind. This was the message of the Second Vatican Council. Last Tuesday, the feast day of the Immaculate Conception of the Virgin, it was exactly fifty years since the closing of the Ecumenical Council. The Constitution on the Church in the world begins with these impressive and moving words: “The joys and the hopes, the griefs and the anxieties of the men of this age, especially those who are poor or in any way afflicted, these are the joys and hopes, the griefs and anxieties of the followers of Christ. Indeed, nothing genuinely human fails to raise an echo in their hearts.”

This is the vocation that the Church has received from God. To that we want to dedicate our best forces at the task entrusted to me today. I with you, and you with me. As we heard from John: no extravagant or spectacular projects. But a search for a consistent experience of the Gospel. And with that one certainty: that we are known and loved by God. That is our joy and faith today.

+Jozef De Kesel
Mechelen, 12 December 2015″